درمان

اسید سالیسیلیک یک بتا هیدروکسی اسید (BHA) است که می‌تواند به عمق منافذ نفوذ کرده و چربی و سلول‌های مرده را حل کند. این ماده در غلظت‌های ۰.۵٪ تا ۲٪ در پاک‌کننده‌ها، تونرها، سرم‌ها و درمان‌های موضعی موجود است. برای بهترین نتیجه، روزانه یک یا دو بار استفاده کنید. همچنین خواص ضدالتهابی و ضدباکتری دارد که از تشکیل جوش‌های جدید جلوگیری می‌کند.

هشدار/احتیاط — ممکن است در ابتدا خشکی یا تحریک خفیف ایجاد کند. با غلظت پایین شروع کنید و تدریجاً افزایش دهید. از استفاده همزمان با رتینوئید خودداری کنید مگر با نظر پزشک.

رتینول یک مشتق ویتامین A است که تجدید سلولی پوست را تسریع کرده و از انسداد منافذ جلوگیری می‌کند. این ماده در غلظت‌های ۰.۱٪ تا ۱٪ در سرم‌ها و کرم‌های شبانه موجود است. معمولاً هر شب قبل از خواب روی پوست تمیز اعمال می‌شود. نتایج معمولاً پس از ۸ تا ۱۲ هفته استفاده مداوم مشاهده می‌شود. رتینول همچنین می‌تواند بافت پوست و رنگ آن را بهبود بخشد.

هشدار/احتیاط — استفاده از ضدآفتاب در روز الزامی است زیرا پوست را به نور خورشید حساس می‌کند. ممکن است در هفته‌های اول باعث خشکی، پوسته‌ریزی و قرمزی شود (پورج رتینوئید). در دوران بارداری و شیردهی مصرف نکنید.

ماسک‌های حاوی خاک رس‌هایی مانند کائولین، بنتونیت یا خاک رس سبز فرانسوی می‌توانند سبوم اضافی و ناخالصی‌ها را از عمق منافذ جذب کنند. این ماسک‌ها را هفته‌ای ۱ تا ۲ بار به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه روی پوست تمیز اعمال کنید. برای پوست‌های خشک یا حساس، فقط در ناحیه T استفاده کنید.

هشدار/احتیاط — استفاده بیش از حد می‌تواند باعث خشکی پوست شود. پس از استفاده حتماً مرطوب‌کننده بزنید.

نیاسینامید یا ویتامین B3 تولید سبوم را تنظیم کرده و به تقویت سد پوستی کمک می‌کند. در غلظت ۵٪ تا ۱۰٪ در سرم‌ها و مرطوب‌کننده‌ها موجود است. می‌توان آن را روزی دو بار روی پوست تمیز اعمال کرد. همچنین خواص ضدالتهابی و روشن‌کننده دارد و می‌تواند اندازه منافذ را کاهش دهد.

هشدار/احتیاط — معمولاً برای همه انواع پوست مناسب است و تحریک کمی دارد.

AHAها مانند اسید گلیکولیک و لاکتیک لایه سطحی پوست را لایه‌برداری کرده و از تجمع سلول‌های مرده جلوگیری می‌کنند. در تونرها و سرم‌ها با غلظت ۵٪ تا ۱۰٪ موجود هستند. شب‌ها استفاده کنید و روز بعد از ضدآفتاب استفاده کنید. نتایج شامل پوست صاف‌تر و روشن‌تر است.

هشدار/احتیاط — باعث حساسیت به نور خورشید می‌شود. همزمان با رتینوئید یا سایر اسیدها استفاده نکنید. برای پوست حساس ابتدا غلظت پایین را امتحان کنید.

استفاده روزانه از پاک‌کننده‌های ملایم که منافذ را مسدود نمی‌کنند، اولین قدم در پیشگیری و درمان جوش‌های سرسیاه است. پاک‌کننده‌های ژل یا فوم کننده برای پوست چرب مناسب‌تر هستند. روزی دو بار صورت را بشویید، اما بیش از این باعث خشکی و تحریک می‌شود.

هشدار/احتیاط — از پاک‌کننده‌های سخت و خشن‌کننده که حاوی الکل یا صابون قوی هستند خودداری کنید.

این محصولات چسبنده به صورت موقت محتویات سطحی منافذ را پاک می‌کنند. اگرچه نتیجه فوری دارند، اما راه‌حل موقتی هستند و نمی‌توانند از تشکیل مجدد جوش‌های سرسیاه جلوگیری کنند. برای استفاده، چسب را روی بینی یا ناحیه مورد نظر خیس کرده، بچسبانید و بعد از خشک شدن بکنید.

هشدار/احتیاط — استفاده مکرر می‌تواند باعث تحریک و تخریب سد پوستی شود. این روش درمان اصلی نیست و فقط مکمل است.

این داروها قوی‌ترین رتینوئیدهای موضعی هستند که با نسخه تجویز می‌شوند. ترتینوئین (Tretinoin) در غلظت‌های ۰.۰۲۵٪ تا ۰.۱٪، آداپالن (Adapalene) در غلظت ۰.۱٪ و ۰.۳٪، و تازاروتن (Tazarotene) در غلظت ۰.۰۵٪ تا ۰.۱٪ موجود هستند. این داروها با تنظیم تجدید سلولی و جلوگیری از انسداد منافذ، هم از تشکیل جوش‌های سرسیاه جلوگیری می‌کنند و هم موارد موجود را درمان می‌کنند. معمولاً هر شب روی پوست تمیز و خشک اعمال می‌شوند. نتایج اولیه پس از ۶ تا ۸ هفته و نتایج کامل پس از ۱۲ تا ۱۶ هفته مشاهده می‌شود. برای پیشگیری از عود، درمان نگهدارنده توصیه می‌شود.

ژل‌های ترکیبی مانند آداپالن ۰.۱٪ به همراه بنزوئیل پراکسید ۲.۵٪ اثر هم‌افزایی دارند و مؤثرتر از هر یک به تنهایی عمل می‌کنند. این ترکیب هم منافذ را باز می‌کند و هم از عفونت باکتریایی جلوگیری می‌کند. معمولاً شب‌ها یک بار استفاده می‌شود. درمان حداقل ۱۲ هفته طول می‌کشد و سپس به عنوان درمان نگهدارنده ادامه می‌یابد. این ترکیب به‌ویژه برای کسانی که علاوه بر جوش‌های سرسیاه، آکنه التهابی نیز دارند مفید است.

این آنتی‌بیوتیک‌ها معمولاً در ترکیب با رتینوئید یا بنزوئیل پراکسید استفاده می‌شوند تا از مقاومت باکتریایی جلوگیری شود. برای جوش‌های سرسیاه خالص کمتر مفید هستند، اما اگر احتمال التهاب وجود داشته باشد یا همراه با آکنه التهابی باشند، تجویز می‌شوند. کلیندامایسین ۱٪ به صورت ژل، محلول یا لوسیون موجود است و روزی دو بار استفاده می‌شود.

این داروها برای موارد متوسط تا شدیدی که به درمان موضعی پاسخ نمی‌دهند تجویز می‌شوند. دوکسی‌سایکلین ۵۰ تا ۱۰۰ میلی‌گرم روزانه و مینوسایکلین ۵۰ تا ۱۰۰ میلی‌گرم روزی دو بار مصرف می‌شوند. درمان معمولاً ۳ تا ۶ ماه طول می‌کشد و باید همزمان با درمان موضعی (رتینوئید یا بنزوئیل پراکسید) استفاده شوند تا از مقاومت باکتریایی جلوگیری شود. پس از کنترل آکنه، آنتی‌بیوتیک قطع و درمان موضعی به عنوان نگهدارنده ادامه می‌یابد.

این ماده هم خواص کومدولیتیک (باز کننده منافذ) و هم ضدباکتری و ضدالتهابی دارد. به‌ویژه برای افرادی که علاوه بر جوش‌های سرسیاه، مشکل هیپرپیگمنتاسیون دارند مفید است. به صورت ژل یا کرم روزی دو بار استفاده می‌شود. نتایج پس از ۴ تا ۸ هفته مشاهده می‌شود. برای پوست‌های حساس که رتینوئید را تحمل نمی‌کنند گزینه خوبی است.

برای زنانی که جوش‌های سرسیاه آن‌ها هورمونی است (بدتر شدن قبل از قاعدگی، مقاوم به درمان موضعی، یا همراه با PCOS)، این درمان‌ها می‌توانند مؤثر باشند. قرص‌های ضدبارداری حاوی استروژن و پروژسترون تأثیر آندروژن‌ها را کاهش می‌دهند. اسپیرونولاکتون (۵۰-۲۰۰ میلی‌گرم روزانه) یک ضد آندروژن است که تولید سبوم را کاهش می‌دهد. نتایج معمولاً پس از ۳ تا ۶ ماه مشاهده می‌شود. این درمان‌ها فقط برای زنان مناسب هستند و نیاز به نظارت پزشکی دارند.

این قوی‌ترین درمان آکنه است که برای موارد شدید و مقاوم به سایر درمان‌ها تجویز می‌شود. دوز معمول ۰.۵ تا ۱ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز است. دوره درمان معمولاً ۴ تا ۶ ماه طول می‌کشد. این دارو به‌طور دائم اندازه غدد چربی را کاهش می‌دهد و در بسیاری از موارد درمان قطعی است. به دلیل عوارض جانبی جدی مانند نقص مادرزادی، خشکی شدید پوست و لب‌ها، و احتمال افسردگی، نیاز به نظارت دقیق پزشکی و آزمایش‌های مکرر خون دارد. در دوران بارداری و شیردهی مطلقاً ممنوع است.

این روش توسط متخصص پوست یا زیبایی مجاز با ابزارهای استریل انجام می‌شود. پس از بخور دادن یا استفاده از مواد باز کننده منافذ، محتویات جوش‌های سرسیاه با فشار ملایم و استفاده از ابزار استخراج کومدون (comedone extractor) پاک می‌شود. هر جلسه معمولاً ۳۰ تا ۴۵ دقیقه طول می‌کشد. این روش نتیجه فوری دارد اما موقتی است و باید با درمان‌های موضعی ترکیب شود. بسته به شدت مشکل، هر ۴ تا ۶ هفته یک بار تکرار می‌شود. استخراج خودسرانه در خانه ممنوع است زیرا می‌تواند باعث عفونت، التهاب و اسکار شود.

این روش‌های غیرتهاجمی با استفاده از فناوری خلأ و محلول‌های مخصوص، منافذ را پاک کرده و جوش‌های سرسیاه را برطرف می‌کنند. در یک جلسه که ۴۵ تا ۶۰ دقیقه طول می‌کشد، پوست لایه‌برداری شده، ناخالصی‌ها استخراج می‌شوند و مواد مغذی به پوست تزریق می‌شود. این روش بدون زمان ریکاوری است و پوست فوراً صاف‌تر و درخشان‌تر به نظر می‌رسد. برای بهترین نتایج، هر ۳ تا ۴ هفته یک بار انجام می‌شود. مناسب همه انواع پوست و بدون عوارض جانبی قابل توجه است.

پیلینگ‌های شیمیایی با غلظت ۲۰٪ تا ۳۰٪ اسید سالیسیلیک می‌توانند به عمق منافذ نفوذ کرده و انسدادها را حل کنند. این روش همچنین لایه سطحی پوست را لایه‌برداری کرده و تجدید سلولی را تسریع می‌کند. هر جلسه ۱۵ تا ۳۰ دقیقه طول می‌کشد و ممکن است احساس سوزش خفیفی ایجاد کند. پس از پیلینگ، پوست ممکن است قرمز شده و چند روز بعد پوسته‌پوسته شود. معمولاً ۴ تا ۶ جلسه با فاصله ۲ تا ۴ هفته نیاز است. استفاده از ضدآفتاب بعد از پیلینگ الزامی است. برای پوست‌های چرب با جوش‌های سرسیاه فراوان بسیار مؤثر است.

این روش مکانیکی با استفاده از کریستال‌های ریز یا نوک الماسه، لایه سطحی پوست را برداشته و منافذ مسدود را باز می‌کند. همچنین گردش خون پوست را بهبود می‌بخشد و تولید کلاژن را تحریک می‌کند. هر جلسه ۳۰ تا ۴۵ دقیقه طول می‌کشد و بدون درد است. پوست پس از عمل ممکن است کمی قرمز شود اما بعد از چند ساعت برطرف می‌شود. برای بهترین نتایج، ۶ تا ۱۰ جلسه با فاصله ۲ تا ۳ هفته توصیه می‌شود. این روش برای جوش‌های سرسیاه سطحی و بهبود بافت پوست مناسب است.

اگرچه میکرونیدلینگ مستقیماً جوش‌های سرسیاه را استخراج نمی‌کند، اما با تحریک تولید کلاژن و الاستین، بافت پوست را بهبود می‌بخشد و اندازه منافذ را کاهش می‌دهد. در این روش، با استفاده از دستگاهی با سوزن‌های ریز، میکروکانال‌هایی در پوست ایجاد می‌شود. هر جلسه ۴۵ تا ۶۰ دقیقه طول می‌کشد و با بیهوشی موضعی انجام می‌شود. پوست پس از عمل قرمز شده و ۲ تا ۳ روز زمان ریکاوری نیاز دارد. معمولاً ۳ تا ۶ جلسه با فاصله ۴ تا ۶ هفته توصیه می‌شود. بهترین نتایج زمانی حاصل می‌شود که با سرم‌های حاوی مواد مؤثر مانند اسید سالیسیلیک یا نیاسینامید ترکیب شود.

این لیزرها با ایجاد میکروآسیب‌های کنترل شده در پوست، تجدید سلولی و بازسازی پوست را تحریک می‌کنند. همچنین می‌توانند اندازه منافذ را کاهش داده و تولید سبوم را تنظیم کنند. هر جلسه ۳۰ تا ۶۰ دقیقه طول می‌کشد و با بیهوشی موضعی انجام می‌شود. پس از عمل، پوست قرمز و متورم شده و ۵ تا ۷ روز زمان ریکاوری نیاز دارد. معمولاً ۱ تا ۳ جلسه با فاصله ۴ تا ۸ هفته کافی است. این روش برای جوش‌های سرسیاه مزمن همراه با اسکار یا آسیب آفتابی مناسب است. استفاده از ضدآفتاب قوی و اجتناب از نور خورشید پس از لیزر الزامی است.