درمان

استفاده منظم از ضدآفتاب با SPF حداقل ۳۰ و پوشش طیف‌وسیع، مخصوصاً در ناحیه T-zone، به کاهش پیری نوری و شل‌شدن پوست اطراف منفذ کمک می‌کند و در بلندمدت ظاهر منافذ را کمتر می‌کند.

هشدار/احتیاط — برای پوست‌های چرب بهتر است از بافت ژل، فلوئید یا فوم و برچسب non-comedogenic استفاده شود تا احساس سنگینی و براقیت تشدید نشود.

شست‌وشوی صورت روزی ۱ تا ۲ بار با شوینده ژلی یا فومی ملایم، چربی اضافی و آلودگی داخل منفذ را کم می‌کند بدون اینکه سد دفاعی پوست را بیش از حد خشک کند.

هشدار/احتیاط — شست‌وشوی خیلی زیاد یا استفاده از صابون‌های قلیایی می‌تواند سبوم را تحریک کند و در نهایت منافذ را پررنگ‌تر نشان دهد.

تونر یا سرم حاوی سالیسیلیک اسید حدود ۰٫۵ تا ۲ درصد، به‌دلیل محلول بودن در چربی به عمق منفذ نفوذ کرده و چربی و سلول‌های مرده را حل می‌کند و ظاهر منافذ را منظم‌تر نشان می‌دهد.

هشدار/احتیاط — در پوست‌های حساس یا خشک بهتر است یک‌روزدرمیان شروع شود و در صورت خشکی یا سوزش، غلظت یا تعداد دفعات کمتر شود.

نیاسینامید معمولاً در غلظت ۲ تا ۵ درصد به تنظیم ترشح سبوم، بهبود سد پوستی و یک‌دست شدن بافت پوست کمک می‌کند و در برخی مطالعات کاهش قابل‌توجهی در دیده‌شدن منافذ نشان داده است.

هشدار/احتیاط — معمولاً تحمل‌پذیری خوبی دارد، اما در برخی افراد با غلظت‌های بالا ممکن است قرمزی یا سوزش خفیف ایجاد شود.

رتینول با افزایش نوسازی سلولی و تحریک کلاژن، به مرور ضخامت اپیدرم و سفتی اطراف منفذ را بهتر می‌کند و می‌تواند ظاهر منافذ را کوچک‌تر نشان دهد، اما اثر آن تدریجی است.

هشدار/احتیاط — در شروع استفاده ممکن است خشکی، پوسته‌ریزی و حساسیت به آفتاب ایجاد شود؛ بهتر است از مقادیر کم، یک‌شب‌درمیان و همراه مرطوب‌کننده و ضدآفتاب استفاده شود.

استفاده از مرطوب‌کننده‌های سبک ژلی یا لوسیون، تعادل رطوبت و چربی را حفظ کرده و از واکنش جبرانی پوست برای تولید سبوم بیشتر جلوگیری می‌کند.

هشدار/احتیاط — کرم‌های خیلی سنگین و حاوی روغن‌های کومدوژنیک می‌توانند منافذ را پرتر و بزرگ‌تر نشان دهند.

استفاده یک تا دو بار در هفته از ماسک‌های حاوی خاک رس یا زغال می‌تواند سبوم سطحی و آلودگی داخل منافذ را جذب کند و به‌طور موقت ظاهر منافذ را شفاف‌تر کند.

هشدار/احتیاط — استفاده بیش از حد ممکن است خشکی و تحریک ایجاد کند؛ بعد از ماسک حتماً از مرطوب‌کننده مناسب استفاده شود.

این داروها با تنظیم نوسازی کراتینوسیت‌ها، کاهش کومدون‌ها و افزایش کلاژن، هم آکنه و هم بافت ناصاف و منافذ درشت را هدف می‌گیرند و در مرورهای درمان پوست چرب و منافذ مؤثر گزارش شده‌اند.

آزیلائیک اسید ۱۵ تا ۲۰ درصد در درمان آکنه و رزاسه و بهبود یکنواختی بافت پوست کاربرد دارد و با کاهش التهاب و نرمال‌سازی کراتینیزاسیون می‌تواند به نرم‌تر شدن اطراف منفذ کمک کند.

در بیماران با آکنه متوسط تا شدید و منافذ واضح، ایزوترتینوئین با کاهش شدید ترشح سبوم و کوچک‌کردن غده سباسه در مطالعات باعث کاهش معنی‌دار سطح منافذ شده است، اما نیاز به پایش دقیق و نسخه متخصص دارد.

داروهایی مثل اسپیرونولاکتون یا برخی قرص‌های ضدبارداری ترکیبی، در خانم‌های منتخب با پوست بسیار چرب و آکنه هورمونی می‌توانند تولید سبوم را کم کرده و به‌طور غیرمستقیم ظاهر منافذ را بهتر کنند.

برخی ژل‌ها یا لوسیون‌های نسخه‌ای که سالیسیلیک اسید را با رتینوئید یا آنتی‌بیوتیک موضعی ترکیب می‌کنند، در کنترل آکنه و کومدون‌ها مؤثرند و به مرور تراکم منافذ مسدود را کاهش می‌دهند.

در بیمارانی که همراه منافذ قابل‌دید، قرمزی پایدار و پاپول‌های رزاسه دارند، درمان‌هایی مثل مترو‌نیدازول یا ایورمکتین موضعی می‌تواند التهاب زمینه‌ای را کم کند و بافت پوست را یکنواخت‌تر نشان دهد.

مطالعات روی ده‌ها بیمار نشان داده‌اند که این روش با ایجاد کانال‌های ریز و انتقال انرژی RF به درم، تولید کلاژن را تحریک کرده و طی چند جلسه کاهش قابل‌توجهی در نمره و تعداد منافذ ایجاد می‌کند؛ عوارض معمولاً به قرمزی و تورم گذرا محدود است.

این لیزرها با گرم‌کردن انتخابی درم و بازسازی کلاژن، در کارآزمایی‌های اسپلیت‌فیس باعث کاهش تعداد منافذ و بهبود بافت پوست شده‌اند و معمولاً به چند جلسه با فواصل چند هفته‌ای نیاز دارند.

حالت‌های Q-switched و long-pulsed این لیزر در مطالعات مختلف برای درمان منافذ بزرگ به‌ویژه در پوست‌های آسیایی استفاده شده‌اند و بهبود قابل‌مشاهده با حداقل زمان نقاهت و عوارض خفیف گزارش شده است.

در یک مطالعه روی بیش از صد بیمار، استفاده از لیزر پیکوسکند با لنز فوکوس باعث کاهش معنی‌دار تعداد منافذ و شاخص‌های تصویربرداری شد و رضایت بالای بیمار و ایمنی مناسب گزارش گردید.

تزریق مقادیر بسیار رقیق بوتولینوم توکسین نوع A داخل درم، در مطالعات گذشته‌نگر و کارآزمایی‌های کوچک باعث کاهش چربی سطحی، هموارتر شدن بافت و کاهش تراکم منافذ تا چند ماه شده است؛ انتخاب بیمار و تکنیک تزریق بسیار مهم است.

ترکیب سونوگرافی متمرکز با دید (MFU-V) سطحی و تزریق داخل‌درمال توکسین در یک جلسه در مطالعه روی بیماران آسیایی تا حدود ۶۰ درصد کاهش در تعداد منافذ و پایداری اثر تا ۲۴ هفته نشان داده است.

پیل‌های گلیکولیک و سالیسیلیک با لایه‌برداری کنترل‌شده، کومدون‌ها و بافت ناصاف اطراف منافذ را بهبود می‌دهند و در برخی پروتکل‌ها از TCA با تکنیک نقطه‌ای داخل منفذ هم استفاده شده است؛ تنظیم عمق و نوع پیل بر اساس تیپ پوستی ضروری است.

تزریق سطحی هیالورونیک اسید رقیق یا پلی‌دی‌ال‌لاکتیک اسید در مطالعات اولیه باعث سفت‌تر شدن بافت و کاهش امتیاز منافذ شده است، اما شواهد هنوز محدود است و باید با احتیاط و توسط متخصص مجرب انجام شود.