درمان
پله ۱: OTC / مراقبت خانگی
۴ گزینه
نیاسینامید (Niacinamide)این ترکیب با تقویت سد دفاعی پوست و کاهش التهاب، به مرور زمان قرمزی را کم می‌کند. نیاسینامید با غلظت‌های ۲ تا ۵ درصد، تحمل‌پذیری بالایی دارد و برای پوست‌های حساس مناسب است.
این ترکیب با تقویت سد دفاعی پوست و کاهش التهاب، به مرور زمان قرمزی را کم می‌کند. نیاسینامید با غلظت‌های ۲ تا ۵ درصد، تحمل‌پذیری بالایی دارد و برای پوست‌های حساس مناسب است.
هشدار/احتیاط — استفاده از غلظت‌های خیلی بالا (۱۰٪ یا بیشتر) ممکن است در برخی افراد باعث سوزش یا برافروختگی موقت شود.
عصاره سنتلا آسیاتیکا (Centella Asiatica)این گیاه که به «سیکا» (Cica) هم معروف است، خاصیت التیام‌بخشی قوی دارد و جریان خون سطحی را تنظیم می‌کند. استفاده از محصولات حاوی سنتلا می‌تواند به سرعت حس داغی و التهاب پوست را آرام کند.
این گیاه که به «سیکا» (Cica) هم معروف است، خاصیت التیام‌بخشی قوی دارد و جریان خون سطحی را تنظیم می‌کند. استفاده از محصولات حاوی سنتلا می‌تواند به سرعت حس داغی و التهاب پوست را آرام کند.
ضدآفتاب‌های فیزیکی (Mineral Sunscreens)ضدآفتاب‌های حاوی زینک اکساید یا تیتانیوم دی‌اکساید، با بازتاب نور خورشید از گرم شدن بیش‌ازحد پوست جلوگیری می‌کنند. بر خلاف فیلترهای شیمیایی که گرما را جذب می‌کنند، این نوع ضدآفتاب‌ها برای پوست‌های مستعد برافروختگی خنک‌تر و امن‌تر هستند.
ضدآفتاب‌های حاوی زینک اکساید یا تیتانیوم دی‌اکساید، با بازتاب نور خورشید از گرم شدن بیش‌ازحد پوست جلوگیری می‌کنند. بر خلاف فیلترهای شیمیایی که گرما را جذب می‌کنند، این نوع ضدآفتاب‌ها برای پوست‌های مستعد برافروختگی خنک‌تر و امن‌تر هستند.
آزلائیک اسید (Azelaic Acid) - بدون نسخهاین اسید طبیعی خاصیت ضدالتهابی دارد و قرمزی ناشی از روزاسه یا آکنه را کاهش می‌دهد. محصولات بدون نسخه معمولاً حاوی ۱۰٪ آزلائیک اسید هستند که برای کنترل قرمزی‌های ملایم بسیار مؤثر است.
این اسید طبیعی خاصیت ضدالتهابی دارد و قرمزی ناشی از روزاسه یا آکنه را کاهش می‌دهد. محصولات بدون نسخه معمولاً حاوی ۱۰٪ آزلائیک اسید هستند که برای کنترل قرمزی‌های ملایم بسیار مؤثر است.
هشدار/احتیاط — ممکن است در روزهای اول استفاده باعث کمی خارش یا گزگز شود که معمولاً زودگذر است.
پله ۲: نسخه‌ای/پزشکی (آموزشی)
۴ گزینه
بریمونیدین (Brimonidine)یک ژل موضعی که با تنگ کردن موقت رگ‌های خونی، قرمزی صورت را برای حدود ۱۲ ساعت از بین می‌برد. این دارو تأثیری بر درمان قطعی ندارد اما برای کنترل ظاهری قرمزی در موقعیت‌های خاص بسیار کاربردی است.
یک ژل موضعی که با تنگ کردن موقت رگ‌های خونی، قرمزی صورت را برای حدود ۱۲ ساعت از بین می‌برد. این دارو تأثیری بر درمان قطعی ندارد اما برای کنترل ظاهری قرمزی در موقعیت‌های خاص بسیار کاربردی است.
اکسی‌متازولین (Oxymetazoline)کرم تجویزی دیگری که مشابه بریمونیدین عمل می‌کند و با انقباض عروق، قرمزی پایدار صورت را کاهش می‌دهد. اثر آن معمولاً در طول روز باقی می‌ماند و برای استفاده روزانه ایمن است.
کرم تجویزی دیگری که مشابه بریمونیدین عمل می‌کند و با انقباض عروق، قرمزی پایدار صورت را کاهش می‌دهد. اثر آن معمولاً در طول روز باقی می‌ماند و برای استفاده روزانه ایمن است.
بتابلوکرها (Beta-blockers) خوراکیداروهایی مانند کارودیلول (Carvedilol) یا پروپرانولول که معمولاً برای فشار خون استفاده می‌شوند، اما در دوزهای پایین می‌توانند جلوی برافروختگی‌های ناگهانی (Flushing) ناشی از استرس یا گرما را بگیرند.
داروهایی مانند کارودیلول (Carvedilol) یا پروپرانولول که معمولاً برای فشار خون استفاده می‌شوند، اما در دوزهای پایین می‌توانند جلوی برافروختگی‌های ناگهانی (Flushing) ناشی از استرس یا گرما را بگیرند.
ایورمکتین (Ivermectin) موضعیاگر قرمزی ناشی از واکنش التهابی به انگل‌های دمدکس باشد (که در روزاسه شایع است)، این کرم با کاهش تراکم این موجودات و خاصیت ضدالتهابی قوی، قرمزی و برجستگی‌ها را درمان می‌کند.
اگر قرمزی ناشی از واکنش التهابی به انگل‌های دمدکس باشد (که در روزاسه شایع است)، این کرم با کاهش تراکم این موجودات و خاصیت ضدالتهابی قوی، قرمزی و برجستگی‌ها را درمان می‌کند.
پله ۳: اقدامات کلینیکی/دستگاهی
۴ گزینه
لیزر PDL (Pulsed Dye Laser)استاندارد طلایی برای درمان قرمزی و عروق خونی صورت است. این لیزر با طول موج خاص، هموگلوبین داخل رگ‌ها را هدف قرار می‌دهد و آن‌ها را بدون آسیب به پوست اطراف از بین می‌برد.
استاندارد طلایی برای درمان قرمزی و عروق خونی صورت است. این لیزر با طول موج خاص، هموگلوبین داخل رگ‌ها را هدف قرار می‌دهد و آن‌ها را بدون آسیب به پوست اطراف از بین می‌برد.
آی‌پی‌ال (IPL)از پالس‌های نوری شدید برای درمان قرمزی منتشر و لکه‌های ناشی از آفتاب استفاده می‌کند. برای کسانی که همزمان دچار قرمزی و لک‌های قهوه‌ای هستند، گزینه مناسبی است اما قدرت آن از لیزر کمتر است.
از پالس‌های نوری شدید برای درمان قرمزی منتشر و لکه‌های ناشی از آفتاب استفاده می‌کند. برای کسانی که همزمان دچار قرمزی و لک‌های قهوه‌ای هستند، گزینه مناسبی است اما قدرت آن از لیزر کمتر است.
لیزر ان‌دی-یاگ (Nd:YAG)برای درمان رگ‌های خونی ضخیم‌تر و عمیق‌تر (معمولاً آبی یا بنفش) که به لیزرهای سطحی پاسخ نداده‌اند، استفاده می‌شود.
برای درمان رگ‌های خونی ضخیم‌تر و عمیق‌تر (معمولاً آبی یا بنفش) که به لیزرهای سطحی پاسخ نداده‌اند، استفاده می‌شود.
بوتاکس (Micro-Botox)تزریق مقادیر بسیار کم بوتاکس در سطح پوست می‌تواند با مسدود کردن سیگنال‌های عصبی به رگ‌های خونی، برافروختگی و قرمزی مقاوم را در برخی افراد کاهش دهد.
تزریق مقادیر بسیار کم بوتاکس در سطح پوست می‌تواند با مسدود کردن سیگنال‌های عصبی به رگ‌های خونی، برافروختگی و قرمزی مقاوم را در برخی افراد کاهش دهد.
الگوهای روتین (صبح/شب)
۴ الگو
همهٔ تیپ‌های پوست
صبح
روتین صبح برای پوست‌های مستعد قرمزی
هدف روتین صبح، کم کردن تحریک، حفظ سد دفاعی پوست و محافظت قوی در برابر نور خورشید است؛ چون مطالعات نشان داده‌اند که نور UV و خشکی پوست می‌توانند قرمزی و روزاسه را تشدید کنند.- مرحله ۱ – شست‌وشو با شوینده ملایم: صورت را فقط ۳۰–۲۰ ثانیه با شوینده غیرصابونی و بدون عطر ماساژ دهید و با آب ولرم (نه داغ) آبکشی کنید. شست‌وشوی بیش از حد و آب داغ، سد دفاعی پوست را ضعیف و قرمزی را شدیدتر می‌کند.
- مرحله ۲ – اسپری یا تونر آبرسان بدون الکل (اختیاری): اگر پوست احساس کشیدگی دارد، از یک تونر یا اسپری آبی بدون الکل و اسانس استفاده کنید تا رطوبت سطحی پوست تأمین شود، بدون این‌که پوست را تحریک کند.
- مرحله ۳ – سرم حاوی نیاسینامید یا ترکیبات ضدالتهاب ملایم: مقدار کمی از سرم حاوی نیاسینامید یا ترکیبات آرام‌بخش مثل سنتلا روی پوست نمدار بزنید. شواهد نشان می‌دهند ترکیبات تقویت‌کننده سد دفاعی می‌توانند حساسیت و قرمزی را در درازمدت کاهش دهند.
- مرحله ۴ – مرطوب‌کننده حاوی سرامید و اسیدهای چرب: یک کرم مرطوب‌کننده بدون عطر، حاوی سرامید، گلیسرین یا هیالورونیک اسید استفاده کنید تا تبخیر آب از روی پوست کم شود؛ کاهش ترنس‌اپیدرمال واتر لاس برای کنترل قرمزی بسیار مهم است.
- مرحله ۵ – ضدآفتاب فیزیکی با SPF ۳۰ یا بالاتر: هر روز حتی در هوای ابری، از ضدآفتاب طیف‌گسترده ترجیحاً با فیلترهای مینرال استفاده کنید. مطالعات نشان داده‌اند که روتین شامل شوینده ملایم، مرطوب‌کننده و ضدآفتاب می‌تواند هم سد پوستی و هم ظاهر قرمزی را بهبود دهد.
شب
روتین شب برای ترمیم سد دفاعی و کاهش قرمزی
شب بهترین زمان برای کمک به ترمیم سد دفاعی پوست است. مطالعات روی پوست‌های مستعد روزاسه نشان داده‌اند که ترکیب «شوینده ملایم + کرم شب مرطوب‌کننده» می‌تواند رطوبت و عملکرد سد پوستی را به طور قابل‌توجهی بهتر کند.
- مرحله ۱ – پاک کردن آرایش و فیلترهای ضدآفتاب: ابتدا با یک محصول پاک‌کننده ملایم مثل میسلار واتر مخصوص پوست حساس، آرایش و ضدآفتاب را بدون مالش شدید پاک کنید. این کار کمک می‌کند نیاز به شست‌وشوی طولانی و خشن کمتر شود.
- مرحله ۲ – شست‌وشوی کوتاه با شوینده غیرصابونی: یک بار شست‌وشوی کوتاه با شوینده ملایم کافی است. شست‌وشوی دو‌مرحله‌ای تهاجمی در پوست‌های قرمز توصیه نمی‌شود چون سد دفاعی را بیش از حد می‌شوید.
- مرحله ۳ – استفاده از آزلائیک اسید یا سرم ضدالتهاب ملایم (در صورت تحمل): روی پوست کاملاً خشک، یک لایه نازک از محصول حاوی آزلائیک اسید با غلظت مناسب یا سرم ضدالتهاب ملایم بزنید. شواهد بالینی نشان می‌دهد آزلائیک اسید می‌تواند قرمزی و التهاب را کم کند، اما باید به تدریج (مثلاً یک شب در میان) وارد روتین شود.
- مرحله ۴ – کرم ترمیم‌کننده غلیظ: سپس یک کرم یا بالم ترمیم‌کننده حاوی سرامید، پانتنول یا سنتلا روی کل صورت یا فقط نواحی قرمز استفاده کنید. در مطالعات بالینی، استفاده منظم از چنین کرم‌هایی، خشکی، سوزش و خارش را در پوست‌های حساس کاهش داده است.
- مرحله ۵ – لایه نازک محافظ (در پوست‌های بسیار خشک): اگر پوستتان خیلی خشک است، می‌توانید روی نواحی محدود و غیرمستعد جوش، یک لایه بسیار نازک از یک محصول انسدادی ساده مثل وازلین یا بالم بدون عطر بزنید تا رطوبت حبس شود.
اگر در طول شب احساس سوزش یا داغی کردید، شب بعد از مرحله درمانی صرف‌نظر کنید و فقط شوینده ملایم و مرطوب‌کننده استفاده کنید تا سد دفاعی فرصت ترمیم داشته باشد.
شب
روتین شب در کنار درمان‌های تجویزی
در مطالعات ترکیبی روی روزاسه، اضافه کردن یک روتین ساده مراقبت از پوست در کنار داروهای موضعی نسخه‌ای، نه تنها تحمل داروها را بهتر کرده بلکه خشکی و سوزش پوست را هم کاهش داده است. بنابراین در صورت مصرف داروی نسخه‌ای، روتین باید حتی ساده‌تر و محافظه‌کارانه‌تر باشد.
- مرحله ۱ – شست‌وشوی ملایم فقط یک بار: صورت را فقط شب‌ها و با آب ولرم شست‌وشو دهید. از برس‌های شست‌وشو، لیف زبر یا اسکراب کاملاً پرهیز کنید چون بافت ظریف پوست مستعد قرمزی را آسیب می‌زنند.
- مرحله ۲ – استفاده از داروی تجویزی طبق دستور پزشک: اگر پزشک کرم یا ژل خاصی (مثلاً آزلائیک اسید نسخه‌ای، ایورمکتین یا داروی دیگر) تجویز کرده، مقدار بسیار کم روی نواحی هدف بزنید و از مالش شدید خودداری کنید. وارد کردن این داروها بهتر است با فاصله زمانی چند دقیقه‌ای از شست‌وشو و روی پوست کاملاً خشک انجام شود تا خطر سوزش کمتر شود.
- مرحله ۳ – لایه محافظ مرطوب‌کننده روی کل صورت: بعد از جذب تقریبی داروی موضعی، یک لایه مرطوب‌کننده ملایم و فاقد عطر روی کل صورت بزنید. مطالعات نشان داده‌اند که استفاده از مرطوب‌کننده مناسب در کنار درمان‌های نسخه‌ای، خشکی و احساس کشیدگی را به‌طور معنی‌داری کاهش می‌دهد.
- مرحله ۴ – پرهیز از افزودن چندین «اکتیو» همزمان: تا زمانی که سد دفاعی پوست پایدار نشده، از افزودن رتینوئید، اسیدهای لایه‌بردار یا ویتامین C اسیدی خودداری کنید. توصیه علمی این است که اول تحمل پوست نسبت به درمان اصلی تثبیت شود و سپس در صورت نیاز، به‌آرامی ترکیبات دیگر اضافه شوند.
اگر هرگونه افزایش شدید قرمزی، سوزش یا خارش مداوم در طول دوره درمان رخ داد، بهتر است دفعات مصرف داروی تجویزی کاهش یابد و با پزشک خود برای تنظیم مجدد برنامه درمان مشورت کنید.
هر دو/دلخواه
روتین مینیمال در زمان تشدید قرمزی (Flare)
در روزهایی که قرمزی و برافروختگی شدیدتر از معمول است، توصیه بسیاری از راهنماهای تخصصی این است که روتین را موقتاً به حداقل برسانید تا سد دفاعی فرصت ترمیم داشته باشد.
- مرحله ۱ – شست‌وشوی بسیار کوتاه، فقط در صورت نیاز: اگر پوست خیلی کثیف یا چرب نیست، می‌توان فقط با آب ولرم صورت را آبکشی کرد و از شوینده صرف‌نظر نمود. در غیر این صورت، کمترین مقدار شوینده ملایم استفاده شود.
- مرحله ۲ – حذف موقت تمام ترکیبات فعال: تمام سرم‌ها و کرم‌های حاوی اسیدها، ویتامین C اسیدی، رتینوئیدها و حتی آزلائیک اسید را برای چند روز قطع کنید تا تحریک پوستی کمتر شود.
- مرحله ۳ – تمرکز بر مرطوب‌کننده ترمیم‌کننده ساده: فقط از یک کرم ترمیم‌کننده غلیظ و فاقد عطر استفاده کنید که حاوی سرامید، گلیسرین، پانتنول یا هیالورونیک اسید باشد. شواهد نشان داده‌اند که این نوع فرمول‌ها می‌توانند در مدت ۲ تا ۴ هفته سد دفاعی را بهبود دهند.
- مرحله ۴ – محافظت سخت‌گیرانه از آفتاب در روز: در صورت خروج از منزل، حتماً ضدآفتاب فیزیکی بزنید و در کنار آن از کلاه لبه‌دار و سایه استفاده کنید، چون در فاز Flare پوست به نور بسیار حساس‌تر است.
وقتی قرمزی و سوزش کاهش یافت، می‌توانید به‌تدریج (مثلاً هر چند روز یک بار) یک ترکیب فعال مثل آزلائیک اسید را دوباره وارد روتین کنید و در صورت تحمل، بقیه مراحل را کامل‌تر نمایید.