درمان
پله ۱: OTC / مراقبت خانگی
۶ گزینه
شوینده ملایم مخصوص پوست حساسشویندهای بدون صابون (Soap-free)، بدون الکل و بدون عطر که با pH نزدیک پوست و سورفکتانتهای ملایم، آلودگی و آرایش را بدون برهمزدن سد پوستی پاک میکند و بعد از شستوشو احساس کشیدگی نمیدهد.
شویندهای بدون صابون (Soap-free)، بدون الکل و بدون عطر که با pH نزدیک پوست و سورفکتانتهای ملایم، آلودگی و آرایش را بدون برهمزدن سد پوستی پاک میکند و بعد از شستوشو احساس کشیدگی نمیدهد.
هشدار/احتیاط — از شویندههای فومی خیلی کفکننده، اسکرابهای دانهدار و محصولات حاوی سدیم لوریل سولفات در پوست حساس پرهیز شود.
مرطوبکننده ترمیمکننده سد پوستی با سرامیدکرم یا لوسیونی که حاوی سرامید، کلسترول و اسیدهای چرب است و با شبیهسازی لیپیدهای طبیعی پوست، سد محافظ را تقویت میکند، دفع آب از پوست را کم میکند و حساسیت را بهمرور کاهش میدهد.
کرم یا لوسیونی که حاوی سرامید، کلسترول و اسیدهای چرب است و با شبیهسازی لیپیدهای طبیعی پوست، سد محافظ را تقویت میکند، دفع آب از پوست را کم میکند و حساسیت را بهمرور کاهش میدهد.
هشدار/احتیاط — در شروع استفاده مقدار کمی روی بخش کوچکی از صورت امتحان شود؛ در صورت سوزش غیرعادی یا جوشزدن، نوع سبکتر یا فرمولاسیون دیگری انتخاب شود.
کرمهای آبرسان حاوی هیالورونیک اسید و گلیسرینمرطوبکنندههای حاوی هیالورونیک اسید (Hyaluronic Acid) و گلیسرین با جذب و نگهداشتن آب در لایه بیرونی پوست، خشکی و کشیدگی را کم میکنند و ظاهر پوست را نرم و پرتر نشان میدهند.
مرطوبکنندههای حاوی هیالورونیک اسید (Hyaluronic Acid) و گلیسرین با جذب و نگهداشتن آب در لایه بیرونی پوست، خشکی و کشیدگی را کم میکنند و ظاهر پوست را نرم و پرتر نشان میدهند.
هشدار/احتیاط — روی پوست خیلی خیس یا در محیط بسیار خشک بهتر است همراه با یک کرم چربتر استفاده شوند تا آب جمعشده در پوست تبخیر نشود.
ضدآفتاب مخصوص پوست حساس با SPF ۳۰ یا بالاترضدآفتاب فیزیکی یا ترکیبی، بدون عطر و الکل، که از فیلترهای قابلتحملتر برای پوست حساس استفاده میکند و در برابر UVA و UVB محافظت گسترده میدهد و قرمزی و تحریک ناشی از نور را کم میکند.
ضدآفتاب فیزیکی یا ترکیبی، بدون عطر و الکل، که از فیلترهای قابلتحملتر برای پوست حساس استفاده میکند و در برابر UVA و UVB محافظت گسترده میدهد و قرمزی و تحریک ناشی از نور را کم میکند.
هشدار/احتیاط — ممکن است ضدآفتابهای کاملاً مینرال روی پوستهای تیره هاله سفید باقی بگذارند؛ انتخاب بافت و رنگ مناسب و تست روی بخش کوچکی از صورت قبل از استفاده کامل توصیه میشود.
محصولات حاوی نیاسینامید با غلظت پایینسرم یا کرم حاوی نیاسینامید (Niacinamide) در حدود ۲ تا ۵ درصد میتواند به تقویت سد پوستی، کاهش قرمزی خفیف و بهبود یکنواختی رنگ پوست کمک کند و در عین حال معمولاً روی پوست حساس بهتر تحمل میشود.
سرم یا کرم حاوی نیاسینامید (Niacinamide) در حدود ۲ تا ۵ درصد میتواند به تقویت سد پوستی، کاهش قرمزی خفیف و بهبود یکنواختی رنگ پوست کمک کند و در عین حال معمولاً روی پوست حساس بهتر تحمل میشود.
هشدار/احتیاط — در بعضی افراد ممکن است در روزهای اول کمی سوزش یا قرمزی گذرا ایجاد شود؛ استفاده را با یک روز در میان و مقدار کم شروع و در صورت تحمل، به مصرف روزانه افزایش دهید.
کرمها و بالمهای حاوی جو دوسر کلوئیدی و پانثنولفرمولاسیونهای حاوی جو دوسر کلوئیدی (Colloidal Oatmeal)، دکسپانتنول (Panthenol)، آلانتویین (Allantoin) یا آلوئهورا به آرامکردن سوزش، خارش و قرمزی کمک میکنند و برای فازهای تحریک حاد پوست حساس گزینه خوبی هستند.
فرمولاسیونهای حاوی جو دوسر کلوئیدی (Colloidal Oatmeal)، دکسپانتنول (Panthenol)، آلانتویین (Allantoin) یا آلوئهورا به آرامکردن سوزش، خارش و قرمزی کمک میکنند و برای فازهای تحریک حاد پوست حساس گزینه خوبی هستند.
هشدار/احتیاط — اگر سابقه حساسیت غذایی به جو دوسر یا ترکیبات گیاهی خاص دارید، قبل از مصرف روی بخش کوچکی از پوست تست پَچ انجام دهید.
پله ۲: نسخهای/پزشکی (آموزشی)
۴ گزینه
مهارکنندههای کالسینورین موضعی (Topical Calcineurin Inhibitors)کرم یا پمادهایی مانند پیمکرولیموس (Pimecrolimus) و تاکرولیموس (Tacrolimus) که بیشتر برای اگزما و درماتیت در نواحی حساس مثل صورت و پلکها استفاده میشوند و میتوانند در افراد با پوست بسیار حساس، خارش و التهاب را بدون ریسک نازککردن پوست تا حدی کنترل کنند؛ مصرف فقط تحت نظر متخصص پوست توصیه میشود.
کرم یا پمادهایی مانند پیمکرولیموس (Pimecrolimus) و تاکرولیموس (Tacrolimus) که بیشتر برای اگزما و درماتیت در نواحی حساس مثل صورت و پلکها استفاده میشوند و میتوانند در افراد با پوست بسیار حساس، خارش و التهاب را بدون ریسک نازککردن پوست تا حدی کنترل کنند؛ مصرف فقط تحت نظر متخصص پوست توصیه میشود.
کورتیکواستروئیدهای ضعیف موضعی (Low-Potency Topical Steroids)پماد یا کرمهای استروئیدی با قدرت پایین، مثل هیدروکورتیزون ۱ درصد، برای دورههای کوتاه در فاز التهاب حاد یا درماتیت همراه با پوست حساس بهکار میروند و قرمزی و خارش را سریع کاهش میدهند، اما نباید طولانیمدت و خودسرانه استفاده شوند.
پماد یا کرمهای استروئیدی با قدرت پایین، مثل هیدروکورتیزون ۱ درصد، برای دورههای کوتاه در فاز التهاب حاد یا درماتیت همراه با پوست حساس بهکار میروند و قرمزی و خارش را سریع کاهش میدهند، اما نباید طولانیمدت و خودسرانه استفاده شوند.
آنتیهیستامین خوراکی (Oral Antihistamines)آنتیهیستامینهای خوراکی در مواردی که خارش و سوزش همراه با واکنشهای آلرژیک یا کهیر وجود دارد، میتوانند به کاهش احساسات ناخوشایند روی پوست کمک کنند و معمولاً بهصورت کوتاهمدت و طبق دستور پزشک تجویز میشوند.
آنتیهیستامینهای خوراکی در مواردی که خارش و سوزش همراه با واکنشهای آلرژیک یا کهیر وجود دارد، میتوانند به کاهش احساسات ناخوشایند روی پوست کمک کنند و معمولاً بهصورت کوتاهمدت و طبق دستور پزشک تجویز میشوند.
درمانهای هدفمند بیماریهای همراه مثل روزاسهاگر حساسیت پوستی همراه با بیماریهایی مثل روزاسه یا اگزما باشد، درمان دارویی اختصاصی آن بیماری (مثل ژل مترونیدازول یا سایر داروهای روزاسه) طبق نظر متخصص پوست انجام میشود و با کنترل بیماری زمینهای، تحملپذیری پوست هم بهتر میشود.
اگر حساسیت پوستی همراه با بیماریهایی مثل روزاسه یا اگزما باشد، درمان دارویی اختصاصی آن بیماری (مثل ژل مترونیدازول یا سایر داروهای روزاسه) طبق نظر متخصص پوست انجام میشود و با کنترل بیماری زمینهای، تحملپذیری پوست هم بهتر میشود.
پله ۳: اقدامات کلینیکی/دستگاهی
۳ گزینه
فیشال و پاکسازی ملایم مخصوص پوست حساسفیشالهای پزشکی با تمرکز بر آبرسانی، ماسکهای آرامبخش و ماساژ بسیار ملایم بدون بخار داغ، بدون لایهبرداری خشن و بدون تخلیه تهاجمی کومدونها، میتوانند احساس خشکی و کشیدگی را کم کنند و برای پوستهای حساس، در صورت انجام توسط تیم مجرب، نسبتاً ایمن باشند.
فیشالهای پزشکی با تمرکز بر آبرسانی، ماسکهای آرامبخش و ماساژ بسیار ملایم بدون بخار داغ، بدون لایهبرداری خشن و بدون تخلیه تهاجمی کومدونها، میتوانند احساس خشکی و کشیدگی را کم کنند و برای پوستهای حساس، در صورت انجام توسط تیم مجرب، نسبتاً ایمن باشند.
لیزرهای عروقی غیرآبلاتیو برای قرمزی پایداردر افرادی که علاوه بر پوست حساس، قرمزی پایدار و رگهای ریز سطحی روی گونهها و بینی دارند، لیزرهای عروقی غیرآسیبزننده میتوانند به کاهش قرمزی کمک کنند، اما حتماً نیاز به ارزیابی دقیق نوع پوست، تست نقطهای و تنظیم محافظهکارانه انرژی توسط متخصص دارند.
در افرادی که علاوه بر پوست حساس، قرمزی پایدار و رگهای ریز سطحی روی گونهها و بینی دارند، لیزرهای عروقی غیرآسیبزننده میتوانند به کاهش قرمزی کمک کنند، اما حتماً نیاز به ارزیابی دقیق نوع پوست، تست نقطهای و تنظیم محافظهکارانه انرژی توسط متخصص دارند.
پیلینگ شیمیایی سطحی بسیار ملایمپیلینگهای بسیار سطحی با اسیدهای ملایم مثل لاکتیک اسید با غلظت پایین، فقط در افراد منتخب و پس از ترمیم نسبی سد پوستی، میتوانند برای بهبود بافت و تیرگی خفیف پوست استفاده شوند؛ انجام آن فقط باید در محیط پزشکی و با آمادهسازی و مراقبت بعد از کار دقیق صورت گیرد.
پیلینگهای بسیار سطحی با اسیدهای ملایم مثل لاکتیک اسید با غلظت پایین، فقط در افراد منتخب و پس از ترمیم نسبی سد پوستی، میتوانند برای بهبود بافت و تیرگی خفیف پوست استفاده شوند؛ انجام آن فقط باید در محیط پزشکی و با آمادهسازی و مراقبت بعد از کار دقیق صورت گیرد.
الگوهای روتین (صبح/شب)
۳ الگو
نرمال، خشک، مختلط، حساس
صبح
روتین صبح ساده برای پوست حساس خشک/نرمال
- صورت را با آب ولرم و مقدار کمی شوینده ملایم مخصوص پوست حساس بشویید و با حوله نرم بدون مالش خشک کنید.
- در صورت تمایل از یک تونر یا میست آبرسان بدون الکل و عطر، به مقدار کم استفاده کنید.
- یک لایه نازک سرم یا ژل آبرسان حاوی هیالورونیک اسید، گلیسرین یا پانثنول روی کل صورت بزنید.
- بعد از جذب سرم، کرم مرطوبکننده ترمیمکننده سد پوستی با سرامید را روی صورت و گردن ماساژ دهید.
- در انتها، ضدآفتاب مخصوص پوست حساس با SPF ۳۰ یا بالاتر را به مقدار کافی روی همه نواحی در معرض آفتاب استفاده کنید.
شب
روتین شب آرامبخش برای پوست حساس
- اگر آرایش دارید، ابتدا با یک محصول پاککننده ملایم مخصوص دور چشم و صورت، آرایش را بدون مالش شدید پاک کنید.
- سپس صورت را با شوینده ملایم بدون صابون و آب ولرم بشویید و با دستمال یا حوله نرم فقط با فشار ملایم خشک کنید.
- یک لایه نازک سرم حاوی نیاسینامید با غلظت پایین یا فقط یک سرم آبرسان ساده استفاده کنید، بهخصوص روی نواحی قرمز و حساس.
- در پایان، از کرم یا بالم حاوی سرامید، جو دوسر کلوئیدی یا پانثنول بهصورت یک لایه کمی ضخیمتر به عنوان «بالم ترمیمکننده شب» استفاده کنید.
همهٔ تیپهای پوست
هر دو/دلخواه
روتین مینیمال در زمان التهاب یا سوزش شدید
- شستوشوی صورت را به حداقل برسانید؛ در صورت امکان فقط یکبار در روز با آب ولرم و شوینده بسیار ملایم و بدون استفاده از اسکراب انجام دهید.
- بلافاصله بعد از شستوشو، روی پوست هنوز کمی نمدار، یک لایه ضخیم مرطوبکننده ساده و بدون عطر بزنید تا رطوبت در پوست حبس شود.
- تا چند روز از هر نوع سرم فعال، لایهبردار، ماسک، اسکراب و ابزارهای ماساژ صورت خودداری کنید.
- در طول روز، در صورت خروج از منزل، فقط از ضدآفتاب ملایم مخصوص پوست حساس استفاده کنید و در اولین فرصت دوباره کرم مرطوبکننده را تجدید کنید.