پروپیلن گلیکول
هومکتانت آب‌دوست برای حفظ رطوبت و پشتیبانی از سد دفاعی پوست.
نام‌های دیگر
- مترادف‌ها (انگلیسی/INCI)
- 1,2-Propanediol، 1,2-Propylene Glycol، Trimethylene Glycol، Methyl Glycol، α-Propylene Glycol
- نام‌های رایج فارسی
- ۱،۲-پروپاندیول، گلیکول پروپیلنی، مرطوبکننده پروپیلنی
می‌توانم استفاده کنم؟
محدوده غلظت2–73%
محدودهٔ غلظتی که در منابع این صفحه اثر گزارش شده است. زیر این محدوده اثر معناداری ثبت نشده و بالاتر از آن اثر بیشتری اضافه نمی‌شود ولی احتمال تحریک بالا میرود.
منبع
منابع همین صفحه
روی هر کارت بزنید تا دلیل و منبعش را ببینید.
چه کار میکند؟
پروپیلن گلیکول یا ۱،۲-پروپاندیول، هومکتانتی محلول در آب است که رطوبت را در لایه شاخی حفظ میکند و بهعنوان حلال/همحلال، پایداری و کارایی فرمول را بهبود میدهد.
در سطح مولکولی، با برهمکنش با لیپیدهای سد پوستی مسیرهای عبور آب را تنظیم میکند، از دست‌رفت آب ترانساپیدرمال را کاهش میدهد و در غلظتهای به‌کاررفته در آرایشی‌بهداشتی بهصورت ملایم، نفوذپذیری اجزای محلول در آب را تسهیل میکند.
برای اغلب انواع پوست مناسب است و معمولاً در بازه ۲ تا ۱۵ درصد در تونرها، سرمها و مرطوبکنندهها فرمول‌بندی میشود، مشروط به اینکه محصول برای غیرتحریککنندگی طراحی شده باشد.
درباره‌ی پروپیلن گلیکول
پروپیلن گلیکول چیست؟ پروپیلن گلیکول یا ۱،۲-پروپاندیول یک ترکیب آب‌دوست از خانواده دی‌الکل‌ها با فرمول C₃H₈O₂ است که در طیف وسیعی از محصولات آرایشی‌بهداشتی نقش هومکتانت، همحلال و بهبوددهنده حس…
مزایا
افزایش رطوبت و کاهش اتلاف آب (TEWL)
پروپیلن گلیکول بهعنوان هومکتانت، آب را در لایه شاخی حفظ میکند و بهصورت معنادار اتلاف آب ترانساپیدرمال را پایین می‌آورد که به بهبود نرمی و صافی پوست در استفاده منظم منجر میشود.
پشتیبانی و بازسازی سد پوستی
با تعدیل برهم‌کنش‌های آب-لیپید در سطح لایه شاخی، انسجام سد پوستی تقویت میشود و در مدل‌های پوستی، بازیابی عملکرد سد در روزهای نخست مراقبت تسریع شده است.
همحلالی و بهبود دسترس‌پذیری فعالهای محلول در آب
بهعنوان همحلال ملایم، توزیع یکنواخت فعالهای محلول در آب را تسهیل میکند و نفوذپذیری آن‌ها را در چارچوب ایمن و غلظتهای آرایشی بهینه می‌سازد که به کارایی فرمول کمک میکند.
همافزایی آبرسانی در کنار هومکتانتهای دیگر
ترکیب با هومکتانت‌هایی مانند گلیسرین، اثر تجمعی بر هیدراسیون و نرمی پوست نشان داده و مسیر بازیابی رطوبت را پایدارتر میکند.
تقویت کارایی نگهدارندهها در غلظتهای پایین
در برخی فرمول‌ها، پروپیلن گلیکول اثر ضدمیکروبی نگهدارندههای رایج را تقویت کرده و امکان کاهش بار نگهدارنده را برای بهبود تحمل پوستی فراهم میکند.
بهبود ظاهر، بافت و حس کاربردی
با کاهش TEWL و افزایش هیدراسیون، زبری سطحی و حس کشیدگی کمتر شده و ظاهر کلی پوست یکنواخت‌تر و نرم‌تر ادراک میشود.
سازگاری وسیع با انواع پوست همراه با بروز پایین حساسیت تماسی
در اغلب انواع پوست تحمل‌پذیری بالایی دارد و گرچه در آزمون‌های کلینیکی بروز حساسیت تماسی گزارش شده، میزان آن پایین است و بیشتر در زمینه سد مختل مشاهده میشود.
فرم‌های رایج
سرم
برای جذب سریع، تقویت آبرسانی و همحلالی فعال‌ها در کنار سایر ترکیبات؛ مناسب برای روز و شب با تمرکز بر هیدراسیون هدفمند.
کرم/مرطوبکننده
برای استفاده روزانه و کاهش اتلاف آب ترانساپیدرمال در روتین صبح و شب؛ تکمیل‌کننده حبس رطوبت و بهبود حس نرمی.
تونر
برای آماده‌سازی پوست و توزیع یکنواخت رطوبت در مراحل آغازین روتین، بدون ایجاد سنگینی.
ماسک
برای مراقبت و آبرسانی هفتگی با اثر شارژ رطوبتی کوتاه‌مدت و بهبود صافی سطحی.
لوشن
سبک‌تر برای اقلیم‌های گرم یا ترجیح بافت سیال؛ انتخاب مناسب برای استفاده روزانه بدن/صورت.
بیشتر بدانید
نحوه استفاده
صبح و شب، پس از پاکسازی، مقدار مناسبی از محصول حاوی پروپیلن گلیکول را روی پوست تمیز و کمی نم‌دار پخش کنید تا ظرف ۱–۲ دقیقه جذب شود.
برای لایهبندی، پس از تونر، از سرم/امولسیون حاوی آن استفاده کرده و در پایان با مرطوبکننده و در روز با ضدآفتاب، قفل رطوبت و محافظت را تکمیل کنید.
در کنار گلیسرین یا هیالورونیک اسید اثر مرطوب‌کنندگی تقویت میشود و در غلظتهای آرایشی، بهعنوان همحلال میتواند انتقال اجزای محلول در آب را به‌نرمی ارتقا دهد.
نکات لایهبندی
-
ترتیب پیشنهادی: پاکسازی → تونر → سرم/امولسیون حاوی PG → مرطوبکننده → ضدآفتاب در روز.
-
همافزایی با گلیسرین/هیالورونیک اسید برای آبرسانی پایدار و حس کاربردی بهتر توصیه میشود.
-
کنار رتینوئیدها و اسیدهای ملایم قابل استفاده است؛ به تدریج‌سازی دفعات/مقدار و رصد تحمل پوستی دقت کنید.
-
برای پوستهای خیلی خشک، فرم‌های کرمی شبانه مفیدترند و احساس چسبندگی با کاهش مقدار مصرف یا انتخاب بافت سبک‌تر مدیریت میشود.
-
برای پوست حساس، از غلظتهای پایین‌تر آغاز کنید و آزمون نقطهای انجام دهید تا حساسیت تماسی نادر شناسایی شود.
-
زمان جذب معمولاً کوتاه است و با لایه نهاییِ ضدآفتاب تداخل عملکردی ایجاد نمی‌کند.
-
هشدار کوتاه
بهطور کلی ایمن و کم‌تحریک است؛ در صورت بروز قرمزی/سوزش، مصرف را متوقف یا رقیق‌سازی/کاهش دفعات را اعمال کنید.
هشدار مفصل
بر اساس ارزیابی CIR، پروپیلن گلیکول در محصولات آرایشی «ایمن به شرط فرمولاسیون غیرتحریککننده» است و استفاده موضعی معمولاً بهخوبی تحمل میشود.
-
- پوستهای بسیار حساس یا با سد مختل ممکن است نسبت به غلظتهای بالاتر حساس‌تر باشند؛ از بازههای پایین شروع کنید و آزمون نقطهای انجام دهید.
-
- بهعنوان همحلال میتواند انتقال برخی فعال‌ها را تسهیل کند؛ در ترکیب با رتینوئیدها/اسیدها افزایش تدریجی و پایش واکنشهای پوستی ضروری است.
-
- احساس چسبندگی تابع غلظت/بافت است و با مدیریت مقدار مصرف یا انتخاب بافت سبک‌تر کاهش می‌یابد.
-
- در بارداری و شیردهی، استفاده موضعی معمولاً قابل‌قبول است؛ رعایت اصول احتیاط و مشورت پزشکی توصیه میشود.
-
یادداشت برچسب فارسی / IRC
در برچسب‌گذاری محصولات آرایشی، درج نام INCI روی لیست ترکیبات رویه‌ای پذیرفته‌شده است و برای پروپیلن گلیکول معمولاً «Propylene Glycol» یا معادل فارسی «پروپیلن گلیکول» درج میشود که با شیوه‌های برچسب‌گذاری علمی بین‌المللی همخوانی دارد.
این ترکیب در دسته هومکتانت‌ها و هم‌حلال‌ها قرار می‌گیرد و در کلینیک‌های پوست، حضور/عدم‌حضور آن در طیف وسیعی از محصولات موضعی گزارش شده که نشان‌دهنده کاربرد رایج آن در مراقبت پوست است و با ارزیابی ایمنی CIR برای استفاده «مشروط به فرمولاسیون غیرتحریککننده» همراستا است.یادداشت آلرژن/عطر
خودِ پروپیلن گلیکول عطر نیست و آلرژن شایع محسوب نمی‌شود، اما بهعنوان «آلرژن تماسی ضعیف» در اقلیتِ مستعد (به‌ویژه با سد مختل) میتواند پاسخ تأخیری خفیف نشان دهد؛ ترجیحاً محصولات بدون عطر برای پوستهای واکنشی انتخاب شود و در صورت بروز واکنش، مصرف قطع و ارزیابی پزشکی انجام شود
ترکیبات سازگار
۳ ترکیبی که میتوان با این ماده استفاده کرد
مشخصات شیمیایی
- CAS Number
- 57-55-6
- فرمول شیمایی ترکیب
- C₃H₈O₂
- وزن مولکولی
- 76.09 g/mol
منابع
۸ منبع
- Safety Assessment of Propylene Glycol, Tripropylene Glycol, and PPGs as Used in CosmeticsInternational Journal of Toxicology2012
- Effect of propylene glycol on the skin penetration of drugsArchives of Dermatological Research2020
- Propylene glycol, skin sensitisation and allergic contact dermatitis: A scientific and regulatory conundrumRegulatory Toxicology and Pharmacology2023
- Allergic contact dermatitis from propylene glycol: A case series from AustraliaContact Dermatitis2023
- Presence/Absence of Propylene Glycol in Commonly Used Topical Products in the Dermatology ClinicJournal of Cutaneous Medicine and Surgery2024
- Labeling of Cosmetic ProductsCosmetics (MDPI)2018
- Propylene glycol | Cosmetic Ingredient Review (CIR)Cosmetic Ingredient Review2025
- A moisturizer formulated with glycerol and propylene glycol accelerates the recovery of skin barrier function after experimental disruption in dogs(PMC article; veterinary dermatology model study)2020