هیالورونیک اسید

Hyaluronic Acid

پلی‌ساکارید آب‌دوست و هومکتانت که رطوبت را جذب و نگه‌داری می‌کند و به کاهش تبخیر آب از پوست و بهبود انعطاف‌پذیری کمک می‌کند.

نام‌های دیگر

مترادف‌ها (انگلیسی/INCI)
Sodium Hyaluronate، Potassium Hyaluronate، Hyaluronan
نام‌های رایج فارسی
اسید هیالورونیک، سدیم هیالورونات، هیالورون، هیالورونان

در یک نگاه

عملکرد
  • مرطوب‌کننده
  • آبرسانی
  • ضدپیری
  • ضدالتهاب
  • التیام‌بخش زخم
منبع/منشاء
  • مهندسی زیستی
  • طبیعی
مناسب برای نوع پوست
  • مناسب برای انواع پوست
نوع ترکیب
  • مواد فعال
  • نرم‌کننده‌ها
  • رطوبت‌رسان‌ها

می‌توانم استفاده کنم؟

ایمن در بارداریبله

هیچ‌کدام از ثبت‌های این ماده در پایگاه ما محدودیتی در بارداری اعلام نکرده‌اند. این برچسب فقط وقتی «بله» می‌آید که همهٔ ثبت‌ها موافق باشند. اگر حتی یکی مخالف باشد هیچ برچسبی نمایش داده نمی‌شود — «اطلاعاتی نداریم» با «ناایمن» یکی نیست.

منبع

پایگاه مواد مؤثرهٔ هانالایف

سطح PH5.0-7.0

محدوده‌ای که ماده در آن پایدار و قابل جذب است. خارج از این محدوده یا تجزیه می‌شود یا از پوست عبور نمی‌کند.

منبع

منابع همین صفحه

کومدون زایی0 (غیرکمدوژنیک)

این رتبه برای خودِ ماده است، نه برای محصولی که آن را دارد: یک فرمول چرب می‌تواند منافذ را ببندد حتی وقتی مادهٔ فعالش کومدوژن نیست.

منبع

منابع همین صفحه

محدوده غلظت0.1-2%

محدودهٔ غلظتی که در منابع این صفحه اثر گزارش شده است. زیر این محدوده اثر معناداری ثبت نشده و بالاتر از آن اثر بیشتری اضافه نمی‌شود ولی احتمال تحریک بالا می‌رود.

منبع

منابع همین صفحه

روی هر کارت بزنید تا دلیل و منبعش را ببینید.

برای این نگرانی‌ها

۸ نگرانی پوستی که این ماده در آن‌ها بررسی شده است

چه کار می‌کند؟

هیالورونیک اسید یک گلیکوزآمینوگلیکان غیر سولفاته با وزن‌های مولکولی متنوع است که به‌عنوان هومکتانت قوی، آب را در لایه شاخی جذب و ذخیره می‌کند و ظاهر پرتر و نرم‌تر به پوست می‌دهد.

وزن مولکولی بالاتر عمدتاً لایه سطحی را پوشش می‌دهد و با ایجاد فیلم هیدروفیل به کاهش اتلاف آب ترانس‌اپیدرمال کمک می‌کند، در حالی‌که گونه‌های با وزن مولکولی پایین‌تر در اپیدرم نفوذ بهتری دارند و احساس لطافت و یکنواختی بافت را بهبود می‌دهند.

این ترکیب به‌دلیل سازگاری زیستی بالا برای اغلب انواع پوست—از جمله حساس—مناسب است و در فرمولاسیون‌های مراقبت از پوست به‌صورت آزاد یا به شکل نمک سدیم (سدیم هیالورونات) به‌کار می‌رود.

درباره‌ی هیالورونیک اسید

هیالورونیک اسید چیست؟ هیالورونیک اسید یک گلیکوزآمینوگلیکان غیرسولفاته و خطی است که از تکرار دی‌ساکاریدهای اسید گلوکورونیک و N-استیل‌گلوکوزآمین تشکیل شده و به طور طبیعی در ماتریکس خارج‌سلولی پوست،…

خواندن مقاله‌ی کامل

مزایا

  • آبرسانی فوری و عمقی‌تر اپیدرم

    به‌عنوان هومکتانت، آب را در لایه شاخی جذب و نگه‌داری می‌کند و با افزایش محتوای آبی، ظاهر پُرتر و نرم‌تر ایجاد می‌شود؛ فرمول‌های چندوزنی این اثر را پایدارتر می‌کنند.

  • کاهش اتلاف آب ترانس‌اپیدرمال (TEWL)

    فرم‌های با وزن مولکولی بالا فیلم هیدروفیل سطحی می‌سازند که مانع تبخیر نامحسوس آب می‌شود و در کنار اُکلوسیوها پایداری آبرسانی را افزایش می‌دهد.

  • بهبود خطوط ریز و بافت پوست

    کارآزمایی‌های دوسوکور با فرمول‌های چندوزنی بهبود معنی‌دار در خطوط ظریف، حجم ظاهری و یکنواختی بافت طی ۴–۸ هفته گزارش کرده‌اند.

  • تقویت سد پوستی و حس آرامش

    با بهبود هیدراسیون و اثر بر تعاملات سلولی/ماتریکس، شاخص‌های عملکرد سد پوستی بهبود یافته و احساس کشیدگی کاهش می‌یابد.

  • مؤثر در خشکی مرتبط با سن و زروزیس

    در سالمندان مبتلا به زروزیس، محلول‌های HA با وزن‌های متفاوت خشکی را کاهش و کیفیت پوست را ارتقا داده‌اند.

  • پشتیبان مراقبت‌های پسادرمانی

    در بهبود راحتی و بازیابی رطوبت پس از لیزر فرکشنال/CO2 کمک‌کننده است و به ترمیم سد کمک می‌کند.

  • ایمنی و سازگاری پوستی بالا

    ارزیابی پنل CIR مصرف موضعی هیالورونیک اسید و نمک‌های آن را در سطح آرایشی ایمن دانسته و ناسازگاری خاصی گزارش نشده است.

فرم‌های رایج

  • هیالورونیک اسید

    فرم پلی‌ساکاریدی با وزن‌های مولکولی مختلف برای آبرسانی و ایجاد فیلم رطوبتی سطحی یا نفوذ اپیدرمی بسته به وزن مولکولی.

  • سدیم هیالورونات

    نمک سدیمی با پایداری بهتر در فرمول‌های آبی و نفوذ نسبی بالاتر نسبت به HA با وزن‌های مشابه.

  • هیالورونیک اسید هیدرولیزشده

    زنجیره‌های کوتاه‌تر برای نفوذ اپیدرمی و بهبود ظاهری لطافت و خطوط ریز.

  • هیدروکسی پروپیل تریمونیوم هیالورونات

    مشتق کاتیونی برای چسبندگی بهتر به سطح پوست/مو و ایجاد حس ابریشمی.

  • کراس پلیمر پلی گلوتامیک اسید

    شبکه پلیمری برای رهایش آهسته آب و ماندگاری بیشتر آبرسانی.

بیشتر بدانید

  • نحوه استفاده

    هیالورونیک اسید را می‌توان صبح و شب استفاده کرد، زیرا حساسیت نوری ایجاد نمی‌کند و برای استفاده روزانه مناسب است.

    پس از پاک‌سازی، روی پوستِ کمی نم‌دار ۲–۴ قطره سرم یا مقدار یک نخود ژل/کرم بزنید و با کف دست به‌آرامی پخش کنید تا جذب شود، سپس مرطوب‌کننده و در روتین صبح ضدآفتاب بزنید تا رطوبت جذب‌شده قفل شود.

    برای اثربخشی بیشتر، با گلیسرین و سرامیدها لایه‌بندی کنید تا هم آبرسانی و هم تقویت سد پوستی فراهم شود؛ در کنار رتینوئیدها و ویتامین C نیز قابل‌استفاده است، مشروط بر اینکه هیالورونیک اسید در لایه‌های آبیِ زودتر و قبل از کرم‌های چرب استفاده شود.

  • نکات لایه‌بندی

    • ابتدا روی پوستِ نم‌دار بزنید تا جذب آب بهینه شود و سپس یک مرطوب‌کننده حاوی امولینت/اُکلوسیو برای قفل‌کردن رطوبت استفاده کنید.​
    • در روتین صبح بعد از تونر/اسنس و قبل از کرم و ضدآفتاب لایه‌بندی کنید و در شب پس از سرم‌های فعال سبک و پیش از کرم شب بزنید.​
    • با گلیسرین و سرامیدها هم‌افزایی دارد و در کنار آن‌ها ماندگاری آبرسانی افزایش می‌یابد.​
    • با رتینوئید، AHA/BHA و ویتامین C قابل‌هم‌نشینی است و به کاهش خشکی ناشی از آن‌ها کمک می‌کند.​
    • اگر محصول چندمولکولی است، آن را نزدیک‌تر به شروع روتین بزنید تا اجزای کم‌وزن نفوذ و اجزای پُروزن فیلم رطوبتی سطحی ایجاد کنند.​
  • هشدار کوتاه

    هیالورونیک اسید در محصولات آرایشی بهداشتی عموماً ایمن است، اما در صورت بروز قرمزی یا خارش مصرف را کاهش دهید یا قطع کنید.

  • هشدار مفصل

    هیالورونیک اسید، سدیم/پتاسیم هیالورونات طبق ارزیابی پنل CIR برای استفاده در فرآورده‌های آرایشی ایمن محسوب می‌شوند و شواهدی از ژنوتوکسیسیته یا سمیّت سیستمیک در سطوح مصرف آرایشی گزارش نشده است.

    • در پوست‌های بسیار دهیدراته، ابتدا روی پوست کمی مرطوب استفاده شود و سپس مرطوب‌کننده برای جلوگیری از تشدید TEWL لایه‌بندی گردد.
    • در صورت حساسیت فردی نادر (قرمزی/خارش/کهیر)، مصرف را متوقف و با پزشک مشورت کنید.
    • مصرف موضعی در بارداری و شیردهی معمولاً بی‌خطر ارزیابی می‌شود، اما در صورت مصرف هم‌زمان داروهای پوستی، نظر پزشک را جویا شوید.
    • این هشدارها مربوط به مصرف موضعی در کاسمتیک است؛ عوارض تزریقی (مانند انسداد عروقی) به فیلرهای تزریقی مربوط بوده و به محصولات پوستی موضعی ارتباط ندارد.

    در صورت ابتلا به بیماری‌های پوستی فعال یا استفاده از درمان‌های قوی (مانند ایزوترتینوئین)، نحوه ادغام در روتین را با متخصص پوست هماهنگ کنید.

  • یادداشت برچسب فارسی / IRC

    در بازار ایران، «هیالورونیک اسید» و «سدیم هیالورونات» به‌صورت فارسی و انگلیسی روی برچسب دیده می‌شود و در بسیاری از سرم‌ها و کرم‌های مرطوب‌کننده داخلی و وارداتی حضور دارد.​
    نوشتارهای رایج شامل «هیالورونیک اسید»، «اسید هیالورونیک»، Hyaluronic Acid و Sodium Hyaluronate است و ذکر INCI به انگلیسی در کنار نام فارسی متداول است.​
    این ترکیب در بازه قیمتی متنوع عرضه می‌شود و به‌دلیل آشنایی مصرف‌کنندگان ایرانی با مفهوم «آبرسان»، تقاضای بالایی در دسته‌های سرم و مرطوب‌کننده دارد.​
    گاهی ادعاهای اغراق‌آمیز درباره «پرکنندگی فوری چروک‌ها» دیده می‌شود که بهتر است به صورت واقع‌بینانه به آبرسانی و بهبود موقت ظاهر خطوط ناشی از کم‌آبی تفسیر شود.​
    در اقلیم‌های خشک ایران، توصیه به استفاده روی پوست کمی نم‌دار و لایه اُکلوسیو پس از آن اهمیت دارد و به تجربه بهتر کمک می‌کند.​
    از نظر رگولاتوری، رعایت ضوابط برچسب‌نویسی فارسی و دریافت مجوز سازمان غذا و دارو برای محصولات وارداتی/تولیدی الزامی است و ذکر غلظت همواره ممکن است روی برچسب نیاید، بنابراین انتخاب برند معتبر توصیه می‌شود.​

  • یادداشت آلرژن/عطر

    هیالورونیک اسید ذاتاً رایحه یا آلرژن شناخته‌شده‌ای ندارد و سازگاری پوستی بالایی دارد، اما اگر محصول نهایی حاوی عطر یا اسانس باشد، احتمال تحریک در پوست‌های حساس افزایش می‌یابد و توصیه می‌شود تست نقطه‌ای انجام شود.

ترکیبات سازگار

۶۳ ترکیبی که می‌توان با این ماده استفاده کرد — ۸ مورد اول

مشخصات شیمیایی

CAS Number
9004-61-9
فرمول شیمایی ترکیب
(C14H21NO11)n
وزن مولکولی
Variable

منابع

۱۲ منبع
  1. Hyaluronic acid, a promising skin rejuvenating biomedicine: A review of recent updates and pre-clinical and clinical investigations on cosmetic and nutricosmetic effectsInternational Journal of Biological Macromolecules2018
  2. Oral Hyaluronan Relieves Wrinkles and Improves Dry Skin: A 12-Week Double-Blinded, Placebo-Controlled StudyNutrients2021
  3. Anti-aging and filling efficacy of six types hyaluronic acid based dermo-cosmetic treatment: double blind, randomized clinical trial of efficacy and safetyJournal of Cosmetic Dermatology2014
  4. Recent Advances of Hyaluronan for Skin Delivery: From Structure to Fabrication Strategies and ApplicationsPolymers (MDPI)2022
  5. A Novel Hyaluronic Acid Matrix Ingredient with Regenerative, Anti-Aging and Antioxidant CapacityInternational Journal of Molecular Sciences2023
  6. Efficacy Evaluation of a Topical Hyaluronic Acid Serum in Facial PhotoagingDermatologic Therapy2021
  7. Ingestion of hyaluronans (molecular weights 800 k and 300 k) improves dry skin conditions: a randomized, double blind, controlled studyJournal of Clinical Biochemistry and Nutrition2014
  8. Hyaluronic Acid Stimulates Human Fibroblast Proliferation Within a Collagen MatrixJournal of Cellular Physiology1998
  9. Matrix hyaluronan-activated CD44 signaling promotes keratinocyte activities and improves abnormal epidermal functionsAmerican Journal of Pathology2014
  10. Final Report of the Safety Assessment of Hyaluronic Acid, Potassium Hyaluronate, and Sodium HyaluronateCosmetic Ingredient Review (CIR)2009
  11. Effectiveness of topical hyaluronic acid of different molecular weights in xerosis cutis treatment in elderly: a double-blind, randomized controlled trialArchives of Dermatological Research2024
  12. Oral Supplementation with a New Hyaluronic Acid Matrix Ingredient Improves Skin Brightness, Hydration, Smoothness, and Roughness: Results from a Randomized, Double-Blinded, Placebo-Controlled StudyDermatology and Therapy2025

پرسش‌های پرتکرار

آیا هیالورونیک اسید برای پوست حساس مناسب است؟

بله، هیالورونیک اسید به‌طور کلی تحمل‌پذیری بالایی دارد و در غلظت‌های آرایشی به ندرت باعث تحریک می‌شود.

ارزیابی ایمنی CIR نشان می‌دهد هیالورونیک اسید و نمک‌های آن برای مصرف در محصولات آرایشی ایمن هستند.

اگر پوست بسیار حساس است، روی پوست کمی نم‌دار و زیر مرطوب‌کننده استفاده کنید تا احتمال خشکی وضعی کاهش یابد.

نتایج استفاده از هیالورونیک اسید چه زمانی دیده می‌شود؟​

هیدراسیون و نرمیِ سطحی معمولاً بلافاصله یا طی چند دقیقه پس از استفاده احساس می‌شود.

برای بهبود خطوط ریز و بافت، کارآزمایی‌های تصادفی نتایج معنادار طی حدود ۴ تا ۸ هفته با فرمول‌های چندوزنی گزارش کرده‌اند.

پایداری اثر به تداوم مصرف و لایه‌بندی صحیح با مرطوب‌کننده‌های اُکلوسیو بستگی دارد.

هیالورونیک اسید را صبح بزنم یا شب؟ و چه مقدار کافی است؟

صبح و شب قابل استفاده است چون حساسیت نوری ایجاد نمی‌کند.

پس از پاک‌سازی، ۲ تا ۴ قطره سرم یا مقدار یک نخود ژل/کرم روی پوست کمی نم‌دار بزنید و سپس مرطوب‌کننده بزنید.

در روتین صبح پیش از ضدآفتاب و در شب پیش از کرم شب لایه‌بندی شود.

آیا می‌توان هیالورونیک اسید را با رتینوئید یا ویتامین C استفاده کرد؟

بله، هیالورونیک اسید با رتینوئیدها و ویتامین C قابل هم‌نشینی است و به کاهش خشکی ناشی از آن‌ها کمک می‌کند.

بهتر است HA در لایه‌های آبیِ زودتر و پیش از کرم‌های چرب استفاده شود تا جذب آب بهینه شود.

هم‌نشینی با گلیسرین و سرامیدها نیز هیدراسیون پایدارتر و سد پوستی قوی‌تری ایجاد می‌کند.

تفاوت هیالورونیک اسید با سدیم هیالورونات و «هیالورونیک اسید هیدرولیز شده» چیست؟

سدیم هیالورونات نمک سدیمی HA با پایداری آبی بهتر است و «Hydrolyzed HA» زنجیره‌های کوتاه‌تری برای نفوذ اپیدرمی بالاتر دارد.

HA با وزن‌های بالا بیشتر روی سطح باقی می‌ماند و فیلم آبرسان می‌سازد، در حالی‌که وزن‌های پایین‌تر آبرسانی عمقی‌تری القا می‌کنند.

فرمول‌های چندمولکولی هر دو اثر سطحی و عمقی را هم‌زمان هدف می‌گیرند.

آیا هیالورونیک اسید برای پوست‌های مستعد آکنه مناسب است؟

بله، HA غیرکومدوژنیک در نظر گرفته می‌شود و می‌تواند بدون افزودن چربیِ محسوس، رطوبت را در لایه شاخی نگه دارد.

با کاهش TEWL و بهبود سد پوستی، تحمل‌پذیری روتین‌های درمانی آکنه بهبود می‌یابد.

در صورت وجود ترکیبات عطری در محصول نهایی، ابتدا تست نقطه‌ای انجام دهید.

در بارداری و شیردهی می‌توان از هیالورونیک اسید استفاده کرد؟

مصرف موضعی هیالورونیک اسید طبق ارزیابی‌های ایمنی عمومی، برای محصولات آرایشی ایمن تلقی می‌شود.

اگر از داروهای پوستی نسخه‌ای استفاده می‌کنید، با پزشک هماهنگ کنید تا تداخلات احتمالی مدیریت شود.

این توصیه‌ها به مصرف موضعی مربوط است و به فیلرهای تزریقی قابل تعمیم نیست.

چرا گاهی بعد از استفاده از HA احساس خشکی می‌کنم؟

اگر روی پوست خشک و در محیط خشک بدون اُکلوسیو استفاده شود، ممکن است رطوبت از پوست بیرون کشیده شود.

بهترین روش استفاده، اعمال روی پوست کمی نم‌دار و سپس قفل‌کردن با مرطوب‌کننده است.

در اقلیم‌های خشک و فضاهای بسته، توجه به لایه اُکلوسیو برای پایداری اثر ضروری‌تر است.

چه غلظتی از HA مؤثر است و باید دنبال چه عباراتی در برچسب بگردم؟

غلظت‌های رایج در محصولات آرایشی ۰٫۱ تا ۲٪ است، اما اثربخشی به وزن مولکولی و فرمولاسیون هم وابسته است.

در برچسب به نام‌های INCI مانند Hyaluronic Acid، Sodium Hyaluronate یا Hydrolyzed Hyaluronic Acid توجه کنید.

فرمول‌های چندوزنی یا ذکر «multi-molecular weights» می‌تواند نشانه هدف‌گیری اثرات سطحی و عمقی باشد.

آیا عوارض جدی دارد؟ تفاوت محصولات موضعی با فیلر چیست؟

عوارض جدی عمدتاً به فیلرهای تزریقی مربوط است و به محصولات موضعی تعمیم‌پذیر نیست.

برای فیلرها دستورالعمل‌های تخصصی پیشگیری و مدیریت عوارض وجود دارد، اما مصرف موضعی در سطوح آرایشی به‌طور کلی ایمن ارزیابی می‌شود.

در صورت بروز قرمزی یا خارش با محصول موضعی، مصرف را کاهش دهید یا قطع کنید و در صورت تداوم با پزشک مشورت کنید.