عصاره برگ رزماری
عصاره طبیعی برگ رزماری با خاصیت آنتیاکسیدانی و آرام بخش برای پوست
نام‌های دیگر
- مترادف‌ها (انگلیسی/INCI)
- Rosemary Leaf Extract، Rosmarinus Officinalis Extract، Carnosic Acid Extract (active-standardized form)
- نام‌های رایج فارسی
- عصاره رزماری، عصاره برگ رزماری
میتوانم استفاده کنم؟
کومدون زایی۰
این رتبه برای خودِ ماده است، نه برای محصولی که آن را دارد: یک فرمول چرب میتواند منافذ را ببندد حتی وقتی مادهٔ فعالش کومدوژن نیست.
منبع
منابع همین صفحه
محدوده غلظتمعمولاً ۰.۱٪ تا ۱٪ در فرمولاسیونهای مراقبت از پوست
محدودهٔ غلظتی که در منابع این صفحه اثر گزارش شده است. زیر این محدوده اثر معناداری ثبت نشده و بالاتر از آن اثر بیشتری اضافه نمی‌شود ولی احتمال تحریک بالا می‌رود.
منبع
منابع همین صفحه
روی هر کارت بزنید تا دلیل و منبعش را ببینید.
چه کار می‌کند؟
عصاره برگ رزماری (Rosmarinus officinalis) حاوی ترکیبات فنلی مانند کارنوسیک اسید، کارنوسول و رزمارینیک اسید است که در کنار هم نقش آنتی‌اکسیدان قوی برای پوست ایفا میکنند. این عصاره با خنثی‌سازی رادیکال‌های آزاد، از پوست در برابر استرس اکسیداتیو ناشی از آلودگی و اشعه UV محافظت می‌کند.
کارنوسیک اسید موجود در این عصاره تولید سیتوکین‌های التهابی مانند IL-6، IL-8 و TNF-α را در سلول‌های پوستی مهار می‌کند و از این طریق به کاهش قرمزی و التهاب پوست کمک می‌کند. همچنین این ترکیب دارای خاصیت ضدمیکروبی ملایم است و در فرمولاسیونهای کازمتیک به عنوان تثبیت‌کننده طبیعی نیز کاربرد دارد.
با این حال، به دلیل ماهیت آروماتیک و معطر این عصاره، احتمال حساسیت‌زایی در برخی افراد وجود دارد؛ بنابراین غلظت مصرف باید کنترل شده باشد.
درباره‌ی عصاره برگ رزماری
عصاره رزماری چیست؟ عصاره رزماری (Rosmarinus officinalis Leaf Extract) از برگ‌های گیاه رزماری، بوته‌ای معطر از خانواده نعناع (Lamiaceae) که در نواحی مدیترانه‌ای می‌روید، استخراج میشود. این گیاه…
مزایا
آنتی‌اکسیدان قوی و خنثی کننده رادیکال آزاد
ترکیبات فنلی عصاره رزماری (به ویژه کارنوسیک اسید و کارنوسول) از طریق فعال‌سازی مسیر آنتیاکسیدانی سلولی ARE/Nrf2 در برابر استرس اکسیداتیو ناشی از UV و آلودگی محیطی محافظت میکنند. مطالعات نشان داده‌اند این ترکیبات همراه با سایر آنتیاکسیدانهای گیاهی، فعالیت مسیر التهابی NFκB را در فیبروبلاست‌های پوستی مهار میکنند. این اثر به کاهش پیری زودرس پوست ناشی از عوامل محیطی کمک می‌کند.
محافظت در برابر آسیب UV و فوتوایجینگ
در یک کارآزمایی بالینی، مصرف خوراکی روزانه ۲۵۰ میلی‌گرم ترکیب عصاره رزماری و مرکبات به مدت ۸ هفته باعث افزایش ۳۴ درصدی حداقل دوز اریتم (MED) و در هفته ۱۲ افزایش ۵۶ درصدی این شاخص شد که نشان دهنده تقویت مقاومت پوست در برابر آفتاب سوختگی است. در مدل سلولی کراتینوسیت انسانی نیز دیترپن‌های رزماری موجب کاهش آسیب DNA ناشی از اشعه UVB و افزایش بقای سلولی شدند.
کاهش التهاب و قرمزی پوست
کارنوسیک اسید با اتصال مستقیم به STAT1 و مهار فسفوریلاسیون آن، تولید فاکتورهای التهابی وابسته به این مسیر را در کراتینوسیت‌ها کاهش میدهد. در مدل‌های موشی پسوریازیس و روزاسه، کاربرد موضعی کارنوسیک اسید علائم بالینی التهاب را به طور معنی‌داری بهبود بخشید. همچنین این ترکیب در مطالعات پیشین تولید سیتوکین‌های IL-6، IL-8 و TNF-α را در سلول‌های پوستی مهار کرده است.
کاهش لکه‌های تیره پس از التهاب (هایپرپیگمانتاسیون)
کارنوسیک اسید به صورت وابسته به دوز، رسوب ملانین را در مدل‌های آزمایشگاهی کاهش داد و بیان ژن‌های مرتبط با ملانوژنز مانند MITF و TYR را مهار کرد. در مدل موش، فرمولاسیون حاوی کارنوسیک اسید همزمان با تسریع ترمیم زخم پوستی، سطح سیتوکین‌های التهابی IL-1β و TNF-α را کاهش داد که به کاهش لکه‌های تیره پس از التهاب کمک می‌کند.
فعالیت ضد میکروبی طبیعی
عصاره رزماری در تست‌های آزمایشگاهی رشد باکتری‌های بیماری‌زای پوستی مانند استافیلوکوکوس اورئوس و سودوموناس آئروژینوزا و همچنین قارچ کاندیدا را مهار کرده است. کارنوسیک اسید و کارنوسول موجود در این عصاره به طور اختصاصی سیستم ارتباط سلولی باکتری (agr quorum sensing) در استافیلوکوکوس اورئوس را مهار میکنند که بیماری‌زایی آن را کاهش میدهد.
تقویت سد محافظ پوست و بهبود کشسانی
در یک مطالعه تصادفی دوسوکور با دارونما، مصرف خوراکی طولانی مدت ترکیب گیاهی حاوی عصاره رزماری در زنان ساکن مناطق آلوده، عملکرد سد محافظ پوست را تقویت و عمق چین و چروک و لکه‌های تیره را کاهش داد. مکانیسم پیشنهادی، کاهش سطح متالوپروتئینازهای ماتریکس (MMP-1, MMP-3, MMP-9) ناشی از UV در فیبروبلاست‌ها و کراتینوسیت‌هاست.
فرم‌های رایج
سرم آنتیاکسیدانی
غلظت ۰.۱-۱٪ - مناسب همه انواع پوست، جذب سریع، در مرحله سرم روتین، مصرف روزانه، معمولاً ترکیب شده با ویتامین C/E برای پایداری فرمولاسیون
تونر/هیدرولات رزماری (Rosemary Water)
معمولاً بدون الکل - مناسب پوست چرب و مختلط، احساس خنک و تازه، بعد از شست‌وشو و پیش از سرم، مصرف روزانه، pH متعادل کننده
کرم/لوسیون ضد پیری
غلظت ۰.۲-۰.۴٪ - مناسب پوست خشک تا معمولی، بافت نرم، مرحله پایانی روتین، مصرف صبح/شب، اغلب با پپتیدها ترکیب میشود
پرزرواتیو بوستر طبیعی
غلظت زیر ۰.۱٪ - همه انواع پوست، نامحسوس در بافت، در دل فرمولاسیون (نه لایه مجزا)، برای افزایش پایداری اکسیداتیو فرمول‌های حاوی روغن
بامپول/کانسانتره ضدالتهاب
غلظت بالاتر (۱-۳٪) - مناسب پوست حساس و ملتهب، بافت متراکم، به صورت دوره‌ای (کورس ۲-۴ هفته)، اغلب با پانتنول ترکیب میشود
بیشتر بدانید
نحوه استفاده
عصاره رزماری معمولاً یک یا دو بار در روز (صبح یا شب) به شکل سرم، تونر یا کرم حاوی این عصاره استفاده میشود. به دلیل ماهیت آنتیاکسیدانی آن، استفاده در روتین صبح برای محافظت اضافه در برابر استرس اکسیداتیو محیطی توصیه میشود.
این عصاره معمولاً بعد از تونر و پیش از مرطوب کننده در روتین جای می‌گیرد. در فرمولاسیونهای ترکیبی (سرم آنتیاکسیدانی)، همراه با ویتامین C یا ویتامین E به کار می‌رود.
مطالعات نشان می‌دهند که اثرات آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی این عصاره پس از استفاده منظم چند هفته‌ای قابل مشاهده هستند؛ برای بهترین نتیجه، استفاده مستمر توصیه میشود.
نکات لایه‌بندی
عصاره رزماری با اکثر ترکیبات فعال پوستی سازگاری خوبی دارد، به ویژه با آنتیاکسیدانهای دیگر که اثر هم‌افزایی ایجاد میکنند. با این حال، در فرمولاسیون‌هایی که همزمان چند ترکیب معطر یا حاوی روغن فرار (اسنشیال آیل) دارند، بار آلرژن‌زایی مجموع فرمول افزایش می‌یابد و باید کنترل شود.
برای پوستهای حساس، توصیه میشود ابتدا محصولات با غلظت پایین‌تر عصاره رزماری امتحان شود و در صورت بروز قرمزی، مصرف را متوقف کرد.
هشدار کوتاه
احتمال حساسیت پوستی به دلیل ترکیبات آلرژن عطری (لینالول، لیمونن)؛ توصیه به تست پچ قبل از استفاده گسترده؛ احتیاط در بارداری و شیردهی.
هشدار مفصل
افرادی که پوست بسیار حساس دارند یا سابقه درماتیت تماسی به گیاهان خانواده نعناع (Lamiaceae) دارند، باید پیش از استفاده گسترده تست پچ انجام دهند.
در یک مطالعه پچ تست روی ۲۳۴ بیمار مبتلا به درماتیت تماسی، ۴۴ نفر واکنش خفیف تا متوسط نشان دادند. در حالی که هیچ کدام واکنش شدید نداشتند؛ عصاره رزماری در غلظتهای استاندارد کازمتیک به طور کلی محرک خفیف طبقه بندی شده و فوتوتوکسیک گزارش نشده است.
در خصوص بارداری و شیردهی، داده‌های ایمنی کافی برای فرآورده‌های موضعی حاوی عصاره رزماری در دسترس نیست. کمیته EMA اعلام کرده استفاده از فرآورده‌های رزماری در دوران بارداری به دلیل کمبود داده توصیه نمی‌شود؛ بنابراین مشورت با پزشک پیش از استفاده در این دوران ضروری است.
یادداشت برچسب فارسی / IRC
- فقط برای استعمال خارجی و پوستی مناسب است.
- دور از دسترس کودکان نگهداری شود.
- در صورت بروز قرمزی، سوزش یا حساسیت، مصرف را قطع و با پزشک مشورت کنید.
- در دمای اتاق و دور از نور مستقیم آفتاب نگهداری شود.
- مصرف در دوران بارداری و شیردهی تنها با مشورت پزشک.
یادداشت آلرژن/عطر
دارای بوی گیاهی خفیف مشخص؛ حاوی ترکیبات آلرژن عطری ثبت شده در اتحادیه اروپا (لینالول <۰.۱٪ و د-لیمونن <۰.۲٪ در نمونه استاندارد تأمین کننده).
مشخصات شیمیایی
- فرمول شیمایی ترکیب
- بدون فرمول واحد
- وزن مولکولی
- عصاره واحد مولکولی ندارد
منابع
۱۶ منبع
- Syk/Src Pathway-Targeted Inhibition of Skin Inflammatory Responses by Carnosic AcidPMC / Immune Network2012
- Rosmarinus officinalis and Skin: Antioxidant Activity and Possible Therapeutical Role in Cutaneous DiseasesAntioxidants (MDPI)2023
- Rosemary Diterpenes and Flavanone Aglycones Provide Improved Genoprotection against UV-Induced DNA Damage in a Human Skin Cell ModelAntioxidants2020
- Protective effects of citrus and rosemary extracts on UV-induced damage in skin cell model and human volunteersJournal of Photochemistry and Photobiology B: Biology2014
- Naturally-occurring carnosic acid as a promising therapeutic agent for skin inflammation via targeting STAT1Phytomedicine2025
- Carnosic acid ameliorates postinflammatory hyperpigmentation by inhibiting inflammatory reaction and melanin depositionBiomedicine & Pharmacotherapy2024
- Safety Assessment of Rosmarinus officinalis (Rosemary)-Derived Ingredients as Used in CosmeticsInternational Journal of Toxicology (CIR Expert Panel)2018
- Safety Assessment of Rosmarinus Officinalis (Rosemary)Cosmetic Ingredient Review (CIR)2013
- Assessment Report on Rosmarinus officinalis L., aetheroleum and Rosmarinus officinalis L., foliumEuropean Medicines Agency (EMA/HMPC)2024
- Clinical Evidence Regarding Sensitisation to Individual Fragrance Ingredients (Annex 1)Scientific Committee on Consumer Safety (SCCS)2012
- Rosmarinus officinalis L. as cause of contact dermatitisAllergologia et Immunopathologia2014
- Rosemary Extract - Chemical and Technical Assessment (CTA), 82nd JECFA MeetingFAO/WHO Joint Expert Committee on Food Additives (JECFA)2018
- Rosmarinus Officinalis Leaf Extract - CosIng Ingredient Database Entry (ID 79767)European Commission - CosIng Database2024
- Rosmarinus Officinalis Extract - CosIng Ingredient Database Entry (ID 79766)European Commission - CosIng Database2024
- Carnosic Acid - Compound Summary (CID 65126)PubChem, National Institutes of Health2025
- Antioxidant Interactions of Green Tea and Rosemary Extracts CombinationIranian Food Science and Technology Research Journal2020