درمان

اوره یک هومکتانت (جاذب رطوبت) است که آب را به داخل لایه شاخی پوست می‌کشد و در غلظت‌های بالاتر اثر کراتولیتیک (لایه‌بردار) دارد. مطالعات بالینی نشان می‌دهند استفاده ۱-۲ بار در روز باعث بهبود قابل‌توجه رطوبت پوست، کاهش TEWL و امتیاز خشکی می‌شود. برای خشکی خفیف تا متوسط، غلظت ۵-۱۰٪ و برای موارد شدیدتر ۲۰-۳۰٪ توصیه می‌شود.

هشدار/احتیاط — غلظت‌های بالاتر از ۱۰٪ ممکن است روی پوست شکافته یا زخم‌دار سوزش ایجاد کنند. با غلظت پایین‌تر شروع کنید. مناسب بارداری و شیردهی است.

سرامیدها لیپیدهای طبیعی پوست هستند که سد پوستی را ترمیم و تقویت می‌کنند و از دست رفتن رطوبت را کاهش می‌دهند. مطالعات نشان می‌دهند فرمول‌های حاوی سرامید (به‌ویژه سرامید ۳) در ترکیب با اوره و NMF عملکرد سد پوستی را به‌طور قابل‌توجهی بهبود می‌بخشند. روزانه ۱-۲ بار بعد از شستن پوست استفاده شود.

هشدار/احتیاط — به‌ندرت عوارض جانبی دارد. برای استفاده طولانی‌مدت ایمن است. مناسب تمام سنین و بارداری.

گلیسرین یک هومکتانت است که آب را به داخل لایه شاخی می‌کشد و ظرفیت نگهداری آب پوست را بهبود می‌بخشد. در فرمول‌های امولینت با غلظت ۵-۲۰٪ استفاده می‌شود. اثربخشی آن در مطالعات متعدد تایید شده و به‌خصوص در ترکیب با سرامیدها اثر بهتری دارد. روزی ۲ بار بعد از حمام استفاده شود.

هشدار/احتیاط — بسیار ایمن و بدون عوارض جانبی قابل‌توجه. ممکن است در غلظت‌های بالا در هوای خشک احساس چسبندگی ایجاد کند.

اسید هیالورونیک با وزن‌های مولکولی مختلف (۰.۱-۲٪) قادر است مولکول‌های آب را به خود متصل کند و رطوبت پوست را افزایش دهد. مطالعه دوسوکور تصادفی‌شده در سالمندان اثربخشی آن را در درمان خشکی پوست با بهبود هیدراتاسیون و عملکرد سد پوستی نشان داده است. روزی ۱-۲ بار بعد از پاکسازی پوست استفاده شود.

هشدار/احتیاط — عوارض جانبی بسیار کم. به‌ندرت ممکن است حساسیت ایجاد کند. مناسب بارداری است.

این مواد اکلوسیو (پوشاننده) با ایجاد یک لایه محافظ هیدروفوب از تبخیر آب پوست جلوگیری می‌کنند. پترولاتوم به‌عنوان استاندارد طلایی در مطالعات بالینی مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای بهترین نتیجه بلافاصله بعد از حمام روی پوست مرطوب استفاده شود تا رطوبت را قفل کند.

هشدار/احتیاط — ممکن است احساس چرب یا سنگین بودن ایجاد کند. نادراً واکنش حساسیتی به لانولین گزارش شده است. از نظر ایمنی مناسب بارداری.

لاکتیک اسید یک AHA است که هم به‌عنوان هومکتانت عمل می‌کند و هم اثر اگزفولیانت خفیف دارد و پوسته‌های اضافی را برطرف می‌کنده. جزء طبیعی NMF است. در مطالعات متعدد بهبود هیدراتاسیون و لایه‌برداری را نشان داده است. شب‌ها ۱ بار استفاده شود.

هشدار/احتیاط — ممکن است حساسیت به نور خورشید افزایش دهد - در روز از ضد آفتاب استفاده شود. روی پوست حساس یا آسیب‌دیده ممکن است سوزش ایجاد کند.

روغن‌های گیاهی لیپیدها، اسیدهای چرب و آنتی‌اکسیدان‌ها فراهم می‌کنند. روغن دانه انگور در مطالعه بالینی کاهش قابل‌توجه TEWL و امتیاز خشکی نسبت به پترولاتوم نشان داد. این روغن‌ها می‌توانند به‌تنهایی یا در ترکیب با سایر مرطوب‌کننده‌ها روزی ۱-۲ بار استفاده شوند.

هشدار/احتیاط — برای افراد حساس پچ تست توصیه می‌شود. روغن‌های کمدوژنیک (مثل نارگیل) ممکن است در پوست مستعد آکنه منافذ را مسدود کنند.

مطالعه بالینی روی سالمندان نشان داد استفاده موضعی عصاره سنتلا به مدت ۴ هفته باعث بهبود قابل‌توجه TEWL، pH پوست و امتیاز خشکی کلی نسبت به پترولاتوم می‌شود. روزی ۱-۲ بار استفاده شود.

هشدار/احتیاط — عوارض جانبی بسیار کم. گاهاً واکنش‌های حساسیتی خفیف گزارش شده است. برای حاملگی پچ تست توصیه می‌شود.

برای اگزمای خشکی یا درماتیت آستئاتوتیک که التهاب همراه دارد تجویز می‌شوند. کورتیکواستروئیدهای کم‌قدرت (هیدروکورتیزون ۱-۲.۵٪) روزی یک‌بار تا زمان برطرف شدن التهاب استفاده می‌شوند. معمولاً برای ۱-۲ هفته تجویز می‌شوند و باید همراه با مرطوب‌کننده‌های منظم استفاده شوند.

برای خشکی شدید و وضعیت‌های هیپرکراتوتیک (ضخیم‌شدگی پوست) تجویز می‌شود. این غلظت‌های بالا به دلیل اثر کراتولیتیک قوی‌تر نیاز به نسخه دارند. روزی یک‌بار معمولاً شب‌ها استفاده می‌شود. اثر بهتری نسبت به فرمول‌های OTC در موارد شدید دارد.

فرمول‌های درجه پزشکی حاوی نسبت‌های خاص سرامیدها، NMF و لیپیدها برای اختلال شدید سد پوستی. این محصولات ترکیب بهینه شده‌ای از مواد مرطوب‌کننده و ترمیم‌کننده سد دارند و در مطالعات برای خشکی مقاوم به درمان اثربخشی نشان داده‌اند. طبق دستور پزشک روزانه ۱-۲ بار استفاده می‌شود.

در صورتی که خشکی پوست ثانویه به بیماری سیستمیک باشد، درمان بیماری زمینه‌ای ضروری است. شامل: جایگزینی هورمون تیروئید برای هیپوتیروئیدیسم، کنترل قند خون در دیابت، و درمان بیماری‌های کلیوی یا کبدی که به خشکی پوست منجر می‌شوند. ارزیابی و درمان توسط متخصص مربوطه انجام می‌شود.

برای وضعیت‌های خشک شدید با مولفه التهابی استفاده می‌شود. فتوتراپی باند باریک UVB ممکن است در برخی موارد مفید باشد اما نیاز به نظارت متخصص پوست دارد. معمولاً زمانی در نظر گرفته می‌شود که درمان‌های موضعی پاسخ ندهند.

برای خشکی پوست ثانویه به سوءتغذیه، کمبود اسیدهای چرب ضروری یا عدم تعادل رژیم غذایی استفاده می‌شود. متخصص تغذیه برنامه غذایی مناسب برای بهبود سلامت پوست تنظیم می‌کند. شامل افزایش دریافت امگا-۳، ویتامین‌های A و E و آب کافی است.

شامل نصب دستگاه رطوبت‌ساز (Humidifier) در خانه یا محل کار برای حفظ رطوبت بالاتر از ۳۰-۴۰٪، اصلاح عادات حمام کردن (محدود کردن زمان و دمای آب)، و ارزیابی محیط کار برای مواجهه با عوامل خشک‌کننده. این تغییرات محیطی بخش مهمی از مدیریت طولانی‌مدت خشکی پوست هستند.