رزورسینول
فنول دی‌هیدروکسی یا «Resorcinol» که عمدتاً بهعنوان واسطه رنگ‌موی اکسیداتیو استفاده میشود و مشتقات آن در فرمولاسیون‌های کاهنده لک کاربرد دارند.
نام‌های دیگر
- مترادف‌ها (انگلیسی/INCI)
- Resorcinol، benzene-1,3-diol، 1,3-Dihydroxybenzene، m-Dihydroxybenzene، m-Benzenediol؛ Resorcin، 3-Hydroxyphenol
- نام‌های رایج فارسی
- رزورسین
می‌توانم استفاده کنم؟
سطح PH5.0-7.0
محدوده‌ای که ماده در آن پایدار و قابل جذب است. خارج از این محدوده یا تجزیه میشود یا از پوست عبور نمی‌کند.
منبع
منابع همین صفحه
کومدون زایی0 (non-comedogenic)
این رتبه برای خودِ ماده است، نه برای محصولی که آن را دارد: یک فرمول چرب میتواند منافذ را ببندد حتی وقتی مادهٔ فعالش کومدوژن نیست.
منبع
منابع همین صفحه
محدوده غلظت0.1%-15%
محدودهٔ غلظتی که در منابع این صفحه اثر گزارش شده است. زیر این محدوده اثر معناداری ثبت نشده و بالاتر از آن اثر بیشتری اضافه نمی‌شود ولی احتمال تحریک بالا می‌رود.
منبع
منابع همین صفحه
روی هر کارت بزنید تا دلیل و منبعش را ببینید.
برای این نگرانی‌ها
۴ نگرانی پوستی که این ماده در آنها بررسی شده است
چه کار میکند؟
درباره‌ی رزورسینول
رزورسینول چیست؟ رزورسینول با نام شیمیایی 1,3-بنزن‌دی‌اُل یک فنول دی‌هیدروکسی است که در صنایع آرایشی‌بهداشتی بیش از هر چیز بهعنوان جزء میانی در رنگ‌موهای اکسیداتیو شناخته میشود. این ترکیب در کنار…
مزایا
کاهش لکه‌های تیره و یکنواختسازی رنگ چهره
مشتقات رزورسینولی با مهار آنزیم تیروزیناز و تنظیم مسیرهای ساخت ملانین به کاهش تدریجی ملاسما و لکهای پس‌التهابی کمک می‌کنند. در برنامههای روزانه همراه ضدآفتاب، تغییرات معمولاً طی ۴ تا ۱۲ هفته قابل مشاهده است.
پشتیبانی از فوتوتایپ‌های تیره‌تر در مدیریت PIH
با انتخاب غلظتهای بهینه و فرمولهای ملایم، مشتقات رزورسینولی گزینه‌ای سازگار برای کاهش لکهای پس‌التهابی در انواع پوست تیره‌تر هستند. رعایت محافظت نوری روزانه برای پایداری نتایج ضروری است.
هم‌افزایی با آنتی‌اکسیدان‌ها و مرطوب‌کننده‌ها
همراهی با آنتی‌اکسیدان‌های پایدار و مرطوب‌کننده‌ها، مسیرهای متفاوتی از تیرگی و استرس اکسیداتیو را پوشش می‌دهد و تحملپذیری پوست را بهبود می‌بخشد. این هم‌افزایی به کاهش تحریک تجمعی و ارتقای پایبندی کمک میکند.
بهبود تدریجی زمینه تیرگی و کنتراست ناهمگن
در کنار کاهش لکهای نقطه‌ای، استفاده منظم از مشتقات رزورسینولی میتواند تیرگی زمینهای و کنتراست ناهمگن را کاهش دهد. نتایج با انتخاب حامل‌های سبک و پایدار و روتین منظم بهتر تثبیت میشود.
گزینه درمانی موضعی محدود در هیدرادنیت چرکی
فرمهای موضعی با غلظت بالاتر رزورسینول در شرایط پزشکی خاص و بهصورت محدود می‌توانند زیر نظر پزشک به کار روند. این کاربرد با اهداف مراقبت روتین متفاوت است و باید محدود به نواحی هدف باشد.
فرمهای رایج
کرم یا محلول موضعی رزورسینول ۱۰–۱۵٪ (مصرف پزشکی)
فرم ترکیبی/داروسازی برای ضایعات فعال هیدرادنیت چرکی تحت نظارت پزشک، فقط روی نواحی محدود بهکار می‌رود
رنگ‌موی اکسیداتیو (کِرِم/ژل)
رزورسینول در نقش اینترمدیت رنگ‌مو با حدود مجاز مشخص در مقررات اتحادیه اروپا مصرف میشود و برای استفاده خانگی، پیروی دقیق از دستورالعمل محصول الزامی است.
ژل/لوسیون لک‌بر پایه مشتقات رزورسینول (مانند Thiamidol یا 4-
فرمولهای روشن‌کننده لک برای ملاسما و PIH که معمولاً در نقاط تیره یا کل صورت طبق دستور محصول استفاده می‌شوند.
فرآورده‌های ضدجوش OTC حاوی رزورسینول (اغلب در ترکیب با گوگرد)
بهصورت لایه نازک روی ناحیه درگیر طبق برچسب محصول استفاده میشود و از تماس با چشم و مخاط باید پرهیز شود.
بیشتر بدانید
نحوه استفاده
اگر محصول پوستی شما حاوی رزورسینول یا از مشتقات آن برای کاهش لک استفاده میکند، شروع تدریجی با یک‌بار مصرف در شب و سپس در صورت تحمل، دو بار در روز توصیه میشود و همراه‌کردن برنامه با ضدآفتاب روزانه الزامی است. روش مصرف عمومی: روی پوست تمیز و خشک، یک لایه نازک فقط روی نواحی هدف بزنید، از تماس با چشم‌ها، مخاط و پوست تحریک‌شده خودداری کنید و پس از مصرف دست‌ها را بشویید. برای ترکیب ایمن، کنار مواد ملایم مانند نیاسینامید و هیالورونیک‌اسید استفاده کنید و برای کاهش ریسک تحریک از همزمانی با لایه‌بردارهای قوی، بنزوئیلپراکسید و رتینوئیدهای پرقدرت در یک روتین خودداری کنید و محافظت روزانه در برابر آفتاب را حفظ کنید. در کاربرد پزشکیِ رزورسینول موضعی ۱۰–۱۵٪ برای هیدرادنیت چرکی، رژیم دقیق، نواحی هدف و مدت درمان باید توسط پزشک تعیین شود و استفاده خودسرانه در سطح وسیع توصیه نمی‌شود.نکات لایهبندی
-
شب‌ها شروع کنید و در صورت تحمل به صبح و شب افزایش دهید.
-
بعد از پاککننده و قبل از مرطوبکننده بمالید.
-
با ترکیبات ملایم مثل نیاسینامید و هیالورونیک‌اسید هم‌افزا است.
-
در همان روتین با AHA/BHA/بنزوئیلپراکسید/رتینوئیدهای قوی هم‌زمان نکنید.
-
روزانه از ضدآفتاب طیف‌وسیع استفاده کنید.
-
هشدار کوتاه
خطر حساسیت تماسی پوستی و تحریک وجود دارد، ابتدا پچتست کنید و در صورت بروز قرمزی/خارش مصرف را قطع کنید.
هشدار مفصل
رزورسینول میتواند در برخی افراد باعث درماتیت تماسی آلرژیک یا تحریک پوستی شود، بنابراین آزمون پچ روی ناحیه کوچک ۲۴–۴۸ ساعت پیش از مصرف گسترده توصیه میشود.- در صورت سابقه آلرژی به رنگ‌موها یا فنول‌ها، احتیاط بیشتری داشته باشید و علائم را از نزدیک پایش کنید.
- از استفاده روی نواحی وسیع بدن، زیر پانسمان بسته یا روی پوست ترک‌خورده با غلظتهای بالا خودداری کنید تا جذب سیستمیک کاهش یابد.
- تماس با چشم‌ها و مخاط ممنوع است و در صورت تماس اتفاقی با آب فراوان شست‌وشو دهید.
- در دوره درمان ضایعات، از همزمانی با لایه‌بردارهای قوی و رتینوئیدهای پرقدرت برای کاهش ریسک تحریک اجتناب کنید.
- در رنگ‌موها، تست حساسیت ۴۸ ساعته طبق دستور کارخانه ضروری است و استفاده روی مژه/ابرو ممنوع است.
یادداشت برچسب فارسی / IRC
در بازار ایران، «رزورسینول» بیشتر در حوزه رنگ مو شناخته میشود و نام آن روی برچسب‌ها معمولاً به صورت Resorcinol درج می‌گردد؛ معادل‌های فارسی متداول شامل رزورسینول و رزورسین نیز در متون تخصصی دیده میشود. در محصولات مراقبت از پوست، حضور مستقیم رزورسینول محدود است و بیشتر با مشتقات آن در سرم‌ها و کرم‌های ضدلک مواجه می‌شویم که روی برچسب با نام‌های اختصاصی همان مشتق و به زبان انگلیسی درج می‌شوند. مصرف‌کنندگان ایرانی عموماً این خانواده ترکیبات را با کارکرد «کاهش لک و یکنواختسازی رنگ چهره» می‌شناسند و انتظار نتیجه‌گیری تدریجی را می‌پذیرند.
از نظر تنظیم‌گری و بازار، فرآورده‌های حاوی رزورسینول در رنگ مو باید مجوز سازمان غذا و دارو داشته باشند و رعایت دستورالعمل آزمون حساسیت پیش از مصرف برای محصولات خانگی توصیه میشود. در بخش اسکین‌کر، دسترسی بیشتر از طریق برندهای وارداتی و برخی تولیدات پرمیوم داخلی است و برچسب‌ها معمولاً INCI را به انگلیسی ذکر می‌کنند. به‌دلیل تنوع نام مشتقات، بهتر است هنگام خرید، نام دقیق ماده فعال، غلظت و وجود مجوز را بررسی کنید و از ادعاهای اغراق‌آمیز پرهیز شود؛ نتیجه‌گیری واقع‌بینانه در بازه چند هفته تا چند ماه و همراه با استفاده منظم از ضدآفتاب قابل انتظار است.
یادداشت آلرژن/عطر
رزورسینول ذاتاً جزء عطری نیست، اما یک حساس‌ساز پوستی با شیوع پایین در کلینیک محسوب میشود و همراهی آن با عطرها یا مواد محرک میتواند ریسک واکنش را افزایش دهد؛ پیش از مصرف گسترده پچتست کنید و در صورت بروز علائم، مصرف را قطع و با پزشک مشورت کنید.
ترکیبات سازگار
۶ ترکیبی که میتوان با این ماده استفاده کرد
ترکیبات ناسازگار با این ترکیب (پرهیز)
۶ ترکیب
مشخصات شیمیایی
- CAS Number
- 108-46-3
- فرمول شیمایی ترکیب
- C6H6O2
- وزن مولکولی
- 110.11 g/mol
منابع
۱۶ منبع
- The Efficacy and Safety of 4-n-butylresorcinol 0.1% Cream for the Treatment of Melasma: A Randomized Controlled Split-face TrialAnnals of Dermatology2010
- Mechanisms of Resorcinol Antagonism of Benzo[a]pyrene-Induced Damage to Human KeratinocytesBiomolecules and Therapeutics2020
- Resorcinol 10% as a Promising Therapeutic Option for Mild Hidradenitis Suppurativa: A Prospective, Randomized, Open StudyJournal of Dermatological Treatment2023
- The skin sensitization potential of resorcinolContact Dermatitis2007
- Percutaneous absorption, blood levels, and urinary excretion of resorcinol applied topically in humansInternational Journal of Dermatology1983
- 4-n-butylresorcinol, a highly effective tyrosinase inhibitor for the topical treatment of hyperpigmentationJournal of the European Academy of Dermatology and Venereology2013
- Hexylresorcinol 1% is well-tolerated and equivalent to hydroquinone 2% in reducing the appearance of facial and hand pigmentAesthetic Surgery Journal2023
- Effective reduction of post-inflammatory hyperpigmentation with the novel tyrosinase inhibitor ThiamidolJournal of Cosmetic Dermatology2021
- Self-applied topical interventions for melasma: a systematic review of randomized controlled trialsBritish Journal of Dermatology2022
- Isobutylamido Thiazolyl Resorcinol (Thiamidol) for Combatting Hyperpigmentation: A Systematic Review of Clinical StudiesJournal of Drugs in Dermatology2024
- Antidermatophytic Action of Resorcinol Derivatives: Ultrastructural Evidence of the Activity of Phenylethyl Resorcinol against Microsporum gypseumMolecules2016
- Opinion on Resorcinol (SCCS/1619/20) — Scientific Committee on Consumer SafetyEuropean Commission Health & Food Safety Directorate2021
- Resorcinol as "endocrine disrupting chemical": Are thyroid-mediated toxicological effects predictable in vertebrates?Toxicology2024
- Topical application of retinyl propionate, 4-hexyl resorcinol, and niacinamide reverses molecular and clinical features of ageingInternational Journal of Cosmetic Science2024
- Comparative Studies on the Photoreactivity, Efficacy, and Safety of Depigmenting AgentsPharmaceuticals2023
- Enhanced stability of phenylethyl resorcinol in elastic vesicular formulationsAdvanced Pharmaceutical Bulletin2019