آزلائیک اسید
ماده چندکاره‌ای برای درمان آکنه، رزاسه و کاهش لکههای پوستی با اثر ضدالتهابی قوی
نام‌های دیگر
- مترادف‌ها (انگلیسی/INCI)
- Nonanedioic acid، Anchoic acid، Lepargylic acid، 1,7-Heptanedicarboxylic acid، Heptanedicarboxylic acid، 1,9-Nonanedioic acid، 1,7-Dicarboxyheptane، n-Nonanedioic acid، Azelainic acid، Finacea (brand name)
- نام‌های رایج فارسی
- اسید آزلیک، فیناسه، نونان‌دی‌اویک اسید، آزله‌ایک اسید، اسکینورن
میتوانم استفاده کنم؟
ایمن در بارداریبله
هیچ‌کدام از ثبت‌های این ماده در پایگاه ما محدودیتی در بارداری اعلام نکرده‌اند. این برچسب فقط وقتی «بله» می‌آید که همهٔ ثبت‌ها موافق باشند. اگر حتی یکی مخالف باشد هیچ برچسبی نمایش داده نمی‌شود — «اطلاعاتی نداریم» با «ناایمن» یکی نیست.
منبع
پایگاه مواد مؤثرهٔ هانالایف
سطح PH3.0-4.0 (in aqueous suspension)
محدوده‌ای که ماده در آن پایدار و قابل جذب است. خارج از این محدوده یا تجزیه میشود یا از پوست عبور نمیکند.
منبع
منابع همین صفحه
کومدون زایی0
این رتبه برای خودِ ماده است، نه برای محصولی که آن را دارد: یک فرمول چرب میتواند منافذ را ببندد حتی وقتی مادهٔ فعالش کومدوژن نیست.
منبع
منابع همین صفحه
محدوده غلظتCosmetic/OTC: 3-10% Prescription: 15-20%
محدودهٔ غلظتی که در منابع این صفحه اثر گزارش شده است. زیر این محدوده اثر معناداری ثبت نشده و بالاتر از آن اثر بیشتری اضافه نمی‌شود ولی احتمال تحریک بالا می‌رود.
منبع
منابع همین صفحه
روی هر کارت بزنید تا دلیل و منبعش را ببینید.
برای این نگرانی‌ها
۱۰ نگرانی پوستی که این ماده در آنها بررسی شده است — ۸ مورد اول
چه کار میکند؟
اسید آزلائیک یک ترکیب طبیعی با منشأ گیاهی است که از دانه‌های غلات مانند گندم و جو به‌دست می‌آید و بهطور طبیعی توسط مخمر مالاسزیا در پوست تولید میشود. این ماده دارای طیف وسیعی از خواص درمانی است که آن را به یکی از همه‌کاره‌ترین ترکیبات فعال در مراقبت از پوست تبدیل کرده است.
عملکرد اصلی اسید آزلائیک شامل مهار رشد باکتریهای عامل آکنه، کاهش التهاب پوست، کنترل تولید ملانین و بهبود فرآیند نوسازی سلولی است. این ماده با مهار آنزیم تیروزیناز، از تولید بیش‌ازحد رنگدانه جلوگیری کرده و به یکنواخت‌سازی رنگ پوست کمک میکند. همچنین با کاهش گونه‌های فعال اکسیژن و مهار واکنش‌های التهابی، التهاب پوست را کنترل میکند.
اسید آزلائیک برای تمام انواع پوست مناسب است، اما به‌ویژه برای افراد با پوست چرب و مستعد آکنه، پوستهای دارای لکه و هیپرپیگمنتاسیون، و افرادی که از رزاسه رنج می‌برند توصیه میشود. این ماده برخلاف برخی ترکیبات روشن‌کننده دیگر، باعث حساسیت به نور خورشید نمی‌شود و میتواند در طول روز استفاده شود.
درباره‌ی آزلائیک اسید
اسید آزلائیک چیست؟ اسید آزلائیک یکی از جذاب‌ترین و همه‌کاره‌ترین ترکیبات فعال در صنعت مراقبت از پوست است که توانسته توجه هم مصرف‌کنندگان عادی و هم متخصصان پوست را به خود جلب کند. این ماده طبیعی با…
مزایا
درمان موثر آکنه و جلوگیری از عود آن
اسید آزلائیک با مهار رشد باکتری کوتی‌باکتریوم آکنس و کاهش التهاب، یکی از موثرترین درمان‌های آکنه محسوب میشود. مطالعات نشان دادهاند که استفاده منظم از این ماده به کاهش ۷۰ تا ۷۱ درصدی پاپول‌ها و پوستول‌ها منجر میشود. برخلاف آنتی‌بیوتیک‌های موضعی که ممکن است مقاومت ایجاد کنند، اسید آزلائیک میتواند برای مدت طولانی بهطور ایمن استفاده شود.
روشن‌سازی و یکنواخت‌سازی رنگ پوست
اسید آزلائیک با مهار انتخابی آنزیم تیروزیناز، تولید ملانین بیش از حد را کنترل کرده و به یکنواخت‌سازی رنگ پوست کمک میکند. این ماده به‌ویژه برای درمان ملاسما، لکههای تیره ناشی از آفتاب و هیپرپیگمنتاسیون پس از التهاب موثر است. تحقیقات نشان دادهاند که اسید آزلائیک حتی موثرتر از هیدروکینون در کاهش شدت ملاسما است، بدون اینکه خطرات مرتبط با هیدروکینون را داشته باشد.
کاهش التهاب و قرمزی پوست
یکی از ویژگی‌های برجسته اسید آزلائیک، خاصیت ضدالتهابی قوی آن است. این ماده با مهار انتخابی آنزیم COX-2 و کاهش تولید گونه‌های فعال اکسیژن، التهاب پوست را بهطور موثر کنترل میکند. همچنین با کاهش سیتوکین‌های پیش‌التهابی مانند اینترلوکین-۱ و TNF-α، به بهبود شرایط التهابی پوست مانند رزاسه کمک میکند. برای بیماران مبتلا به رزاسه، اسید آزلائیک میتواند هم قرمزی و هم ضایعات التهابی را کاهش دهد.
درمان رزاسه و کاهش اریتم
اسید آزلائیک یکی از درمان‌های تایید شده FDA برای رزاسه است. مطالعات بالینی نشان دادهاند که این ماده بهطور معنی‌داری شدت اریتم (قرمزی)، تعداد ضایعات التهابی و بهبود کلی پوست را در بیماران مبتلا به رزاسه پس از ۸ تا ۱۲ هفته بهبود می‌بخشد. فرمهای جدید اسید آزلائیک ۱۵ درصد به‌ویژه برای رزاسه طراحی شده‌اند و بهطور قابل‌توجهی غیرتحریک‌کننده هستند.
بهبود لکههای پس از التهاب (PIH و PIE)
یکی از کاربردهای مهم اسید آزلائیک، درمان لکههای پس از التهاب آکنه است. این ماده هم بر هیپرپیگمنتاسیون پس از التهاب (PIH) که ناشی از افزایش ملانین است، و هم بر اریتم پس از التهاب (PIE) که ناشی از تجمع هموگلوبین است، اثر می‌گذارد. مطالعات نشان دادهاند که استفاده از ژل اسید آزلائیک ۱۵ درصد به مدت ۱۲ هفته میتواند به کاهش معنی‌دار هر دو نوع لکه منجر شود.
تنظیم فرآیند کراتینیزاسیون و کاهش منافذ
اسید آزلائیک اثر ضد کراتینیزاسیون دارد، به این معنی که فرآیند نوسازی سلولی و تمایز کراتینوسیت‌ها را نرمال میکند. این ویژگی به جلوگیری از انسداد منافذ و تشکیل کومدون‌ها (جوش‌های سرسیاه و سرسفید) کمک میکند. با کاهش ضخامت لایه شاخی و بهبود فرآیند ریزش سلول‌های مرده، منافذ باز و بزرگ‌نما نیز کوچک‌تر به نظر می‌رسند. این خاصیت به‌ویژه برای پوستهای چرب و مستعد آکنه مفید است.
خاصیت آنتی‌اکسیدانی و محافظت در برابر استرس اکسیداتیو
اسید آزلائیک دارای خواص آنتی‌اکسیدانی قابل‌توجهی است و میتواند رادیکال‌های آزاد، به‌ویژه رادیکال‌های هیدروکسیل را دفع کند. این ماده همچنین در برابر آسیب اکسیداتیو ناشی از اشعه UV محافظت میکند و این اثر محافظتی حتی پس از ۴۸ ساعت نیز ادامه دارد. با کاهش استرس اکسیداتیو، اسید آزلائیک به کندی روند پیری پوست، کاهش خطوط ریز و بهبود کلی سلامت پوست کمک میکند.
ایمن برای پوستهای حساس و رنگین
یکی از مزایای منحصربه‌فرد اسید آزلائیک، ایمنی و اثربخشی آن برای پوستهای حساس و رنگین‌تر است. برخلاف برخی مواد روشن‌کننده مانند هیدروکینون که می‌توانند باعث تحریک یا تیرگی معکوس شوند، اسید آزلائیک به‌صورت انتخابی بر ملانوسیت‌های بیش‌فعال اثر می‌گذارد. همچنین این ماده بهندرت باعث واکنش‌های آلرژیک میشود، زیرا بهطور طبیعی در بدن تولید میشود. مطالعات روی پوستهای تیره‌تر (فیتزپاتریک IV-VI) نتایج ع
فرمهای رایج
کرم
مناسب پوستهای خشک و حساس، جذب آرام‌تر، مرطوبکننده بیشتر
ژل
مناسب پوست چرب و آکنه‌ای، سبک و غیرچرب، جذب سریع
سوسپانسیون
غلظت بالا ۱۰٪، بافت کرمی-پودری، موثرتر برای لکه‌ها
فوم
برای رزاسه، بافت سبک، تحریک کمتر
سرم
غلظت متوسط، ترکیب با مواد فعال دیگر، اثر سریع‌تر
بیشتر بدانید
نحوه استفاده
اسید آزلائیک معمولاً دوبار در روز، صبح و شب، پس از شستن و تمیز کردن پوست استفاده میشود. مقدار کافی از محصول (به اندازه یک نخود) را روی پوست تمیز و خشک بمالید و به آرامی ماساژ دهید تا کاملاً جذب شود.
برای مبتدیان، توصیه میشود با غلظت ۱۰ درصد شروع کنید و محصول را فقط شب‌ها استفاده کنید تا پوست به آن عادت کند. پس از دو هفته، میتوانید به استفاده دوبار در روز ارتقا دهید. غلظتهای ۱۵ تا ۲۰ درصد برای افراد با تجربه یا تحت نظر متخصص پوست مناسب است.
این ماده برای تمام انواع پوست امن است، اما افراد با پوست حساس باید با احتیاط شروع کنند. فرمهای کرمی برای پوستهای خشک و حساس، ژلها برای پوستهای چرب و مستعد آکنه، و سوسپانسیون‌ها برای غلظتهای بالاتر مناسبتر هستند.
نتایج معمولاً پس از ۴ تا ۸ هفته استفاده منظم قابل مشاهده است. برای درمان آکنه، بهبود در ۴ هفته اول؛ برای لکههای پوستی، ۸ تا ۱۲ هفته؛ و برای رزاسه، حداقل ۸ هفته زمان نیاز است. استفاده طولانی‌مدت برای حفظ نتایج توصیه میشود.
نکات لایه‌بندی
پس از تونر و قبل از مرطوبکننده استفاده کنید. با نیاسینامید، پپتیدها و هیالورونیک اسید ترکیب‌پذیر است. صبح‌ها حتماً از ضدآفتاب استفاده کنید. اگر از رتینول استفاده میکنید، شب‌ها به‌صورت متناوب بهکار ببرید تا از تحریک پوست جلوگیری شود.
هشدار کوتاه
ممکن است سوزش خفیف ایجاد کند. پچ تست انجام دهید. از تماس با چشم خودداری کنید. دوران بارداری با مشورت پزشک.
هشدار مفصل
موارد منع مصرف و احتیاط‌های ایمنی:
تحریک پوستی موقت: در ابتدای استفاده، ممکن است سوزش، قرمزی، خارش یا خشکی خفیف تجربه کنید که معمولاً ظرف ۷ روز با ادامه استفاده برطرف میشود. اگر تحریک شدید یا مداوم بود، استفاده را قطع و با متخصص پوست مشورت کنید.
آزمایش پچ: قبل از استفاده عمومی، حتماً پچ تست انجام دهید. مقدار کمی از محصول را روی قسمت کوچکی از پوست (پشت گوش یا زیر چانه) بمالید و ۲۴ ساعت منتظر بمانید تا واکنش احتمالی را بررسی کنید.
بارداری و شیردهی: اگرچه مطالعات نشاندهنده خطر کمی هستند، اما استفاده از غلظتهای بالا (۱۵-۲۰٪) در دوران بارداری و شیردهی باید تحت نظر پزشک باشد. غلظتهای پایینتر (۱۰٪ و کمتر) معمولاً امن تلقی میشوند.
تماس با چشم و مخاط: از تماس محصول با چشم، داخل بینی، دهان و ناحیه اطراف لب‌ها خودداری کنید. در صورت تماس تصادفی، فوراً با آب فراوان بشویید.
زخم‌ها و پوست آسیب‌دیده: روی پوست زخمی، سوخته، اگزمای فعال، یا بیش از حد تحریک‌یافته استفاده نکنید. صبر کنید تا پوست بهبود یابد.
تداخل دارویی: اگر از داروهای موضعی دیگر برای آکنه یا مشکلات پوستی استفاده میکنید، قبل از ترکیب با اسید آزلائیک با پزشک مشورت کنید. ترکیب با اسیدهای قوی (مانند گلیکولیک یا سالیسیلیک اسید با غلظت بالا) بدون نظارت توصیه نمی‌شود.
حساسیت به نور: برخلاف برخی مواد روشن‌کننده، اسید آزلائیک باعث حساسیت به نور خورشید نمی‌شود، اما استفاده از ضدآفتاب روزانه (SPF 30+) همیشه توصیه میشود.
شرایطی که باید استفاده را متوقف کنید: قرمزی شدید، تورم، تاول زدن، سوزش مداوم، یا تشدید مشکل پوستی. در این صورت فوراً استفاده را قطع کرده و با متخصص پوست تماس بگیرید.
توصیه مشاوره تخصصی: افراد با شرایط پوستی پیچیده، سابقه واکنش‌های آلرژیک شدید، یا استفاده همزمان از داروهای سیستمیک باید قبل از استفاده با متخصص پوست مشورت کنند.
یادداشت برچسب فارسی / IRC
اسید آزلائیک در محصولات ایرانی معمولاً با همین نام فارسی یا به‌صورت "Azelaic Acid" در لیست ترکیبات ذکر میشود. برخی برندهای داخلی از نام‌های تجاری مانند "فیناسه" یا "اسکینورن" نیز استفاده می‌کنند. غلظت ۱۰ درصد در محصولات بدون نسخه رایج است و غلظتهای بالاتر نیاز به نسخه پزشک دارند.
یادداشت آلرژن/عطر
اسید آزلائیک بهطور طبیعی در بدن تولید میشود و بهندرت باعث واکنش آلرژیک میشود. این ماده در لیست آلرژن‌های رایج اتحادیه اروپا قرار ندارد و برای پوستهای حساس مناسب است. با این حال، انجام پچ تست قبل از استفاده اولیه همیشه توصیه میشود، به‌ویژه اگر سابقه حساسیت پوستی دارید.
ترکیبات سازگار
۱۰ ترکیبی که می‌توان با این ماده استفاده کرد — ۸ مورد اول
ترکیبات ناسازگار با این ترکیب (پرهیز)
۳ ترکیب
مشخصات شیمیایی
- وزن مولکولی
- 188.22 g/mol
منابع
۱۴ منبع
- Systematic Review and Meta-Analysis of Azelaic Acid for Acne, Rosacea, Melasma, and PhotoagingJournal of Cosmetic Dermatology2023
- Evaluation of 15% Azelaic Acid Gel in Post-Inflammatory Erythema and Hyperpigmentation in Acne VulgarisDermatologic Therapy2024
- Azelaic Acid Versus Hydroquinone for Melasma: A Systematic Review and Meta-AnalysisCureus2023
- Anti-Inflammatory and Anti-Melanogenic Effects of Azelaic Acid via COX-2 and Tyrosinase InhibitionScientific Reports2024
- Anti-Inflammatory Effects of Azelaic Acid Through Reduction of ROS Generation and Inhibition of Proinflammatory CytokinesArchives of Dermatological Research2009
- The Versatility of Azelaic Acid 15% Gel in Treatment of Inflammatory Acne VulgarisJournal of Drugs in Dermatology2007
- Azelaic Acid 20% Cream in the Treatment of Facial Hyperpigmentation in Darker-Skinned PatientsClinical Therapeutics1989
- Azelaic Acid 15% Gel with Dihydroavenaanthramide D: A Novel, Well-Tolerated Treatment for AcneInternational Journal of Cosmetic Science2021
- Anti-Keratinizing Effect of Azelaic Acid on Cultured Human KeratinocytesBritish Journal of Dermatology1989
- Natural Azelaic Acid from Cereal Grains: Chemical Characterization and Cosmetic ApplicationsInternational Journal of Toxicology2021
- PubChem Compound Summary: Azelaic Acid (CID 2266)PubChem Database2025
- Malassezia Yeast and Azelaic Acid Production on Human SkinFrontiers in Cellular and Infection Microbiology2024
- CosIng Database: Azelaic Acid (INCI)CosIng - Cosmetic Ingredient Database2025
- SCCS Opinion on Azelaic Acid in Cosmetic ProductsSCCS/1622/202020