تیتانیوم دی‌اکسید

Titanium Dioxide

یک فیلتر معدنی (فیزیکی) ضد آفتاب که با ایجاد لایه محافظ روی پوست، اشعه‌های مضر فرابنفش را بازتاب و جذب می‌کند.

نام‌های دیگر

مترادف‌ها (انگلیسی/INCI)
CI 77891، Pigment White 6، Titanium(IV) Oxide، Titania
نام‌های رایج فارسی
دی‌اکسید تیتانیوم، فیلتر فیزیکی ضد آفتاب، رنگدانه سفید معدنی

می‌توانم استفاده کنم؟

سطح PH6.0 - 8.0 (در سوسپانسیون آبی) / N/A (پودر جامد)

محدوده‌ای که ماده در آن پایدار و قابل جذب است. خارج از این محدوده یا تجزیه می‌شود یا از پوست عبور نمی‌کند.

منبع

منابع همین صفحه

کومدون زایی0 (غیرکمدوژنیک)

این رتبه برای خودِ ماده است، نه برای محصولی که آن را دارد: یک فرمول چرب می‌تواند منافذ را ببندد حتی وقتی مادهٔ فعالش کومدوژن نیست.

منبع

منابع همین صفحه

محدوده غلظت2-25%

محدودهٔ غلظتی که در منابع این صفحه اثر گزارش شده است. زیر این محدوده اثر معناداری ثبت نشده و بالاتر از آن اثر بیشتری اضافه نمی‌شود ولی احتمال تحریک بالا می‌رود.

منبع

منابع همین صفحه

روی هر کارت بزنید تا دلیل و منبعش را ببینید.

برای این نگرانی‌ها

۶ نگرانی پوستی که این ماده در آن‌ها بررسی شده است

چه کار می‌کند؟

تیتانیوم دی‌اکسید (Titanium Dioxide) یک ترکیب معدنی سفید رنگ و نامحلول است که در محصولات مراقبت از پوست عمدتاً به عنوان فیلتر ضد آفتاب و عامل مات‌کننده استفاده می‌شود. این ماده طبق پایگاه داده CosIng اتحادیه اروپا، به عنوان محافظت‌کننده در برابر اشعه UV، رنگ‌دهنده (سفید) و مات‌کننده در فرمولاسیون‌های آرایشی طبقه‌بندی شده است.

مکانیسم عمل این ترکیب شامل جذب، بازتاب و پراکنده کردن اشعه‌های فرابنفش (UV) است. مطالعات نشان داده‌اند که تیتانیوم دی‌اکسید محافظت مؤثری در برابر اشعه‌های UVB و UVA2 (طول موج ۳۲۰ تا ۳۴۰ نانومتر) ایجاد می‌کند و به دلیل پایداری بالا و عدم نفوذ به لایه‌های عمقی پوست، برای پوست‌های حساس و مستعد تحریک گزینه بسیار مناسبی است.

درباره‌ی تیتانیوم دی‌اکسید

تیتانیوم دی‌اکسید چیست؟ (و چرا باید به آن اهمیت دهید) تیتانیوم دی‌اکسید (Titanium Dioxide) با نام اختصاری TiO2، تنها یک ماده معدنی ساده نیست؛ بلکه یکی از ایمن‌ترین و موثرترین سپرهای دفاعی پوست شما در…

خواندن مقاله‌ی کامل

مزایا

  • محافظت قوی در برابر طیف وسیع پرتوهای UV

    تیتانیوم دی‌اکسید با جذب و بازتاب پرتوهای UVB و UVA (به‌ویژه UVA2) از آفتاب‌سوختگی و پیری زودرس جلوگیری می‌کند. یک مطالعه بالینی نشان داد که استفاده از ضدآفتاب حاوی تیتانیوم دی‌اکسید با ذرات ریز (Nano) و زیرمیکرون، فاکتور حفاظتی (SPF) بالایی (حدود ۱۷ برای نانو) ایجاد می‌کند و مانع از آسیب سلولی ناشی از اشعه فرابنفش می‌شود. این محافظت بلافاصله پس از استفاده روی پوست فعال می‌شود.

  • پیشگیری از لک و ملاسما (به‌ویژه در فرم رنگی)

    ترکیب تیتانیوم دی‌اکسید رنگی (Pigmentary) با اکسید آهن، محافظت موثری در برابر نور مرئی (Visible Light) ایجاد می‌کند که عامل اصلی تشدید ملاسما است. در یک کارآزمایی بالینی ۵ ماهه، استفاده روزانه از ضدآفتاب رنگی حاوی این ترکیبات منجر به کاهش قابل‌توجه در شاخص‌های رنگدانه و یکنواخت‌تر شدن رنگ پوست در مقایسه با ضدآفتاب غیررنگی شد. این اثر پس از ۵ ماه استفاده مداوم تایید شده است.

  • ایمنی بالا برای پوست‌های حساس و آسیب‌دیده

    برخلاف بسیاری از فیلترهای شیمیایی، تیتانیوم دی‌اکسید به لایه‌های زنده پوست نفوذ نمی‌کند و باعث تحریک نمی‌شود. مطالعات متعدد، از جمله گزارش کمیته ایمنی مصرف‌کنندگان اروپا (SCCS)، تایید کرده‌اند که حتی نانوذرات این ماده در پوست سالم و آسیب‌دیده (خراش‌دار) به جریان خون وارد نمی‌شوند و غیر‌حساسیت‌زا هستند. این ویژگی آن را برای پوست‌های حساس و کودکان ایده‌آل می‌سازد.

  • خاصیت مات‌کنندگی و پوشانندگی

    به دلیل ضریب شکست بالا، تیتانیوم دی‌اکسید قدرت پوشانندگی (Opacifying) فوق‌العاده‌ای دارد و می‌تواند ظاهر ناهمواری‌ها و لک‌های پوست را بپوشاند. این ماده با جذب چربی اضافی و بازتاب نور، ظاهری مات و یکدست به پوست می‌دهد و اغلب در کرم‌پودرها و محصولات آرایشی برای کاهش براقیت و بهبود ظاهر پوست استفاده می‌شود.

  • کاهش التهاب و قرمزی پوست (اثر غیرمستقیم)

    با ایجاد یک سد فیزیکی خنثی روی سطح پوست، تیتانیوم دی‌اکسید از تماس مستقیم محرک‌های محیطی و اشعه‌های داغ خورشید با پوست جلوگیری می‌کند که به کاهش دمای سطح پوست و پیشگیری از قرمزی (Rosacea) کمک می‌کند. مطالعات نشان داده‌اند که این ماده واکنش‌های التهابی در پوست ایجاد نمی‌کند و به دلیل ماهیت معدنی خود، برای پوست‌های مستعد قرمزی آرامش‌بخش است.

فرم‌های رایج

  • کرم ضدآفتاب

    ۱۰-۲۵٪ - مناسب انواع پوست (به‌ویژه حساس و کودکان)، بافت معمولاً سفید یا رنگی، آخرین مرحله روتین صبح، استفاده روزانه و تمدید هر ۲ ساعت، پایدار در برابر نور

  • پودر فیکس یا پنکیک

    ۵-۲۰٪ - مناسب پوست‌های چرب و مختلط، بافت خشک و مات‌کننده، روی کرم‌پودر یا ضدآفتاب، استفاده برای مات کردن و تمدید محافظت در طول روز، خطر استنشاق در فرم پودر شل وجود دارد

  • کرم‌های BB/CC

    ۵-۱۵٪ - مناسب استفاده روزانه به عنوان آرایش ملایم، بافت کرمی با پوشانندگی متوسط، جایگزین کرم‌پودر و ضدآفتاب (در صورت استفاده کافی)، اغلب حاوی مرطوب‌کننده

  • پودر فیکس/پنکیک

    ۵-۱۵٪ - مات‌کننده پوست چرب، تثبیت آرایش و تمدید ضدآفتاب در طول روز، استفاده با براش یا پد، خطر استنشاق (احتیاط شود)

  • استیک ضدآفتاب

    ۱۵-۲۵٪ - مناسب دور چشم و لب‌ها، بافت جامد و مومی، مقاوم در برابر آب و تعریق، ایده‌آل برای ورزشکاران و کودکان

بیشتر بدانید

  • نحوه استفاده

    تیتانیوم دی‌اکسید معمولاً در محصولات ضدآفتاب و آرایشی به کار می‌رود و می‌تواند به صورت روزانه استفاده شود. برای محافظت موثر در برابر آفتاب، باید هر روز صبح، حداقل ۱۵ تا ۳۰ دقیقه قبل از قرار گرفتن در معرض نور خورشید، مقدار کافی از محصول (حدود دو بند انگشت برای صورت و گردن) را روی پوست بمالید.

    در روتین صبح، این ترکیب باید آخرین مرحله باشد؛ یعنی پس از سرم‌ها و مرطوب‌کننده استفاده شود. اگر محصول ضدآفتاب حاوی تیتانیوم دی‌اکسید است، نیازی به استفاده از محصول دیگری روی آن نیست، مگر اینکه قصد آرایش داشته باشید. در طول روز، تمدید ضدآفتاب هر ۲ ساعت یک‌بار، به‌ویژه پس از تعریق یا شنا، ضروری است.

    اثر محافظتی این ماده بلافاصله پس از استفاده آغاز می‌شود، اما برای جلوگیری از لک و آسیب‌های پوستی، استفاده مداوم و صحیح در درازمدت کلیدی است.

  • نکات لایه‌بندی

    تیتانیوم دی‌اکسید یک ترکیب خنثی و بسیار پایدار است که با اکثر ترکیبات فعال مراقبت از پوست سازگاری دارد. می‌توانید آن را با خیال راحت روی سرم‌های حاوی ویتامین C، نیاسینامید، پپتیدها و حتی رتینول‌ها استفاده کنید. در واقع، ترکیب آن با آنتی‌اکسیدان‌ها (مانند ویتامین C) می‌تواند محافظت در برابر رادیکال‌های آزاد را تقویت کند.

    نکته مهم در لایه‌بندی، توجه به بافت محصول است. از آنجا که تیتانیوم دی‌اکسید معمولاً در فرمولاسیون‌های غلیظ‌تر یا پودری استفاده می‌شود، همیشه باید پس از محصولات رقیق‌تر و جذب‌شونده استفاده شود تا مانع جذب آن‌ها نشود. هیچ تداخل دارویی شناخته‌شده‌ای با این ماده وجود ندارد.

  • هشدار کوتاه

    در صورت استفاده از اسپری یا پودر شل، از استنشاق آن خودداری کنید. فقط برای استعمال خارجی است.

  • هشدار مفصل

    خطر استنشاق: طبق نظرات کمیته علمی ایمنی مصرف‌کنندگان اروپا (SCCS)، استفاده از تیتانیوم دی‌اکسید (به‌ویژه نانوذرات) در محصولاتی که ممکن است استنشاق شوند (مانند اسپری‌های آئروسل یا پودرهای بسیار ریز) توصیه نمی‌شود، زیرا می‌تواند باعث التهاب ریوی شود. بنابراین، هنگام استفاده از پودرهای آرایشی حاوی این ماده، احتیاط کنید تا ذرات در هوا پخش نشوند [web:72][web:178].

    ایمنی در بارداری و شیردهی: استفاده موضعی از تیتانیوم دی‌اکسید در دوران بارداری و شیردهی ایمن تلقی می‌شود، زیرا جذب پوستی آن ناچیز است و وارد جریان خون نمی‌شود تا به جنین آسیب برساند. با این حال، از مصرف خوراکی (در برخی رژلب‌ها یا مکمل‌ها) یا استنشاقی آن باید پرهیز کرد [web:173].

    سفیدی روی پوست (White Cast): فرم‌های غیر-نانو ممکن است رد سفیدی روی پوست‌های تیره‌تر باقی بگذارند. برای رفع این مشکل، استفاده از فرمولاسیون‌های میکرونیزه یا رنگی (Tinted) پیشنهاد می‌شود [web:40].

  • یادداشت برچسب فارسی / IRC

    • هشدار مصرف: فقط برای استعمال خارجی. از تماس با چشم‌ها خودداری شود. در صورت تماس، با آب فراوان شستشو دهید.
    • شرایط نگهداری: در دمای اتاق (زیر ۳۰ درجه سانتی‌گراد) و دور از تابش مستقیم نور خورشید نگهداری شود.
    • منع مصرف: در صورت بروز حساسیت یا قرمزی، مصرف را قطع کرده و با پزشک مشورت نمایید.
    • هشدار تنفسی (مخصوص اسپری/پودر): از استنشاق مستقیم محصول (به‌ویژه انواع حاوی نانوذرات) خودداری کنید.
    • دستورالعمل IRC: ذکر عبارت "حاوی تیتانیوم دی‌اکسید" و درصد آن (در صورت نانو بودن) بر روی برچسب محصول الزامی است.
  • یادداشت آلرژن/عطر

    این ماده بدون عطر و فاقد آلرژن‌های رایج عطری است. خود تیتانیوم دی‌اکسید بو ندارد.

ترکیبات سازگار

۶ ترکیبی که می‌توان با این ماده استفاده کرد

مشخصات شیمیایی

CAS Number
13463-67-7
فرمول شیمایی ترکیب
TiO₂
وزن مولکولی
79.87 g/mol

منابع

۱۰ منبع

پرسش‌های پرتکرار

تیتانیوم دی‌اکسید دقیقاً چیست و چه تفاوتی با سایر فیلترهای ضدآفتاب دارد؟

تیتانیوم دی‌اکسید یک ماده معدنی طبیعی (اکسید تیتانیوم) است که به عنوان یک فیلتر فیزیکی (Physical Blocker) عمل می‌کند. تفاوت اصلی آن با فیلترهای شیمیایی این است که به جای جذب شدن در پوست، روی سطح پوست می‌نشیند و مانند یک آینه، پرتوهای فرابنفش (UV) را بازتاب و پراکنده می‌کند.

این ویژگی باعث می‌شود که بلافاصله پس از استفاده اثر کند و برخلاف فیلترهای شیمیایی که ممکن است باعث سوزش چشم یا حساسیت شوند، کاملاً خنثی و ایمن باشد.

آیا تیتانیوم دی‌اکسید یک ماده شیمیایی مضر است؟

خیر، این یک باور غلط است. اصطلاح "شیمیایی" در ضدآفتاب‌ها به فیلترهای ارگانیک اشاره دارد، در حالی که تیتانیوم دی‌اکسید یک ماده معدنی (Mineral) است.

این ماده توسط سازمان‌های بهداشتی جهانی مانند FDA آمریکا و کمیسیون اروپا به عنوان یکی از ایمن‌ترین و کم‌خطرترین مواد موثره در محصولات پوستی شناخته شده است و جذب سیستمیک (ورود به خون) ندارد.

آیا این ماده برای پوست‌های حساس و مستعد قرمزی (رزاسه) مناسب است؟

بله، تیتانیوم دی‌اکسید بهترین انتخاب برای پوست‌های حساس و رزاسه‌ای است. از آنجا که این ماده خنثی است و گرما را در پوست نگه نمی‌دارد (برخلاف برخی فیلترهای شیمیایی که گرما تولید می‌کنند)، باعث تشدید قرمزی یا التهاب نمی‌شود.

متخصصان پوست اغلب استفاده از ضدآفتاب‌های مینرال حاوی این ماده را برای افرادی که نمی‌توانند هیچ ضدآفتاب دیگری را تحمل کنند، توصیه می‌کنند.

آیا برای پوست‌های چرب و مستعد جوش باعث سنگینی می‌شود؟

خیر، به شرطی که فرمولاسیون درستی انتخاب کنید. تیتانیوم دی‌اکسید خاصیت جذب چربی دارد و می‌تواند به مات شدن پوست کمک کند. با این حال، بافت آن کمی خشک‌تر از فیلترهای شیمیایی است.

برای پوست چرب، به دنبال محصولاتی باشید که روی آن‌ها عبارت "سبک" (Sheer) یا "فلوئید" درج شده باشد و از فرم‌های نانو یا میکرونیزه استفاده کرده باشند تا احساس سنگینی نکنید.

چگونه از سفید شدن پوست (White Cast) جلوگیری کنم؟

سفید شدن پوست چالش اصلی این ماده است، اما با چند ترفند قابل حل است:

  • ضدآفتاب رنگی (Tinted) بخرید: اکسید آهن موجود در این محصولات سفیدی را خنثی می‌کند.
  • لایه لایه بزنید: به جای زدن حجم زیادی از کرم به یکباره، آن را در دو لایه نازک بزنید و خوب ماساژ دهید.
  • کمی صبر کنید: معمولاً پس از ۱۰ تا ۱۵ دقیقه، رنگ سفیدی با جذب کرم در پوست کمتر می‌شود.
آیا لازم است شب‌ها پوستم را با شوینده خاصی بشویم؟

بله، بسیار مهم است. تیتانیوم دی‌اکسید به دلیل پایداری بالا و چسبندگی به پوست، با آب خالی یا شوینده‌های ملایم به طور کامل پاک نمی‌شود و باقی ماندن آن می‌تواند منافذ را مسدود کند.

توصیه می‌شود شب‌ها از روش شستشوی دو مرحله‌ای (Double Cleansing) استفاده کنید: ابتدا با میسلار واتر یا روغن پاک‌کننده، ضدآفتاب را حل کنید و سپس با شوینده مخصوص پوستتان بشویید.

تفاوت تیتانیوم دی‌اکسید با زینک اکساید چیست؟ کدام بهتر است؟

هر دو فیلترهای فیزیکی عالی هستند اما نقاط قوت متفاوتی دارند. تیتانیوم دی‌اکسید در مسدود کردن اشعه UVB (عامل سوختگی) قوی‌تر است، در حالی که زینک اکساید طیف محافظتی گسترده‌تری در برابر UVA (عامل پیری) دارد.

به همین دلیل، بهترین ضدآفتاب‌های مینرال معمولاً حاوی ترکیبی از هر دو ماده هستند تا محافظتی کامل و بی‌نقص ارائه دهند.

آیا می‌توانم روی آن آرایش کنم؟

بله، تیتانیوم دی‌اکسید یک پایه عالی (پرایمر) برای آرایش است زیرا سطح پوست را صاف و مات می‌کند. بسیاری از کرم‌پودرها و پنکیک‌ها خودشان حاوی این ماده هستند.

فقط دقت کنید که قبل از زدن کرم‌پودر، حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه صبر کنید تا ضدآفتاب روی پوست "ست" شود (خشک شود) تا از گوله شدن آن جلوگیری کنید.

آیا نانوذرات تیتانیوم دی‌اکسید خطرناک هستند؟

طبق نظر کمیته علمی ایمنی مصرف‌کنندگان اروپا (SCCS)، نانوذرات تیتانیوم دی‌اکسید در صورت استفاده روی پوست سالم یا حتی آسیب‌دیده (آفتاب‌سوخته)، ایمن هستند و جذب بدن نمی‌شوند.

تنها نگرانی مربوط به استنشاق آن‌هاست؛ بنابراین استفاده از اسپری‌های حاوی نانوذرات که ممکن است وارد ریه شوند، توصیه نمی‌شود.

تیتانیوم دی‌اکسید پوشش‌دار (Coated) یعنی چه؟

برای افزایش پایداری و کاهش فعالیت شیمیایی، ذرات تیتانیوم دی‌اکسید اغلب با موادی مانند سیلیکا، آلومینا یا دایمتیکون پوشش داده می‌شوند. این کار باعث می‌شود:

  • بافت محصول نرم‌تر و پخش آن راحت‌تر شود.
  • از تشکیل رادیکال‌های آزاد در سطح پوست جلوگیری شود.
  • احتمال واکنش با سایر ترکیبات کاهش یابد.
چقدر طول می‌کشد تا اثر ضدآفتاب شروع شود؟

برخلاف فیلترهای شیمیایی که نیاز به ۲۰ دقیقه زمان برای جذب دارند، تیتانیوم دی‌اکسید بلافاصله پس از قرار گرفتن روی پوست عمل می‌کند.

با این حال، متخصصان همچنان توصیه می‌کنند ۱۵ دقیقه قبل از خروج از منزل از آن استفاده کنید تا لایه محافظ روی پوست تثبیت و یکنواخت شود.

آیا استفاده از آن در دوران بارداری ایمن است؟

بله، تیتانیوم دی‌اکسید یکی از ایمن‌ترین گزینه‌ها برای دوران بارداری است. از آنجا که این ماده جذب خون نمی‌شود، هیچ خطری برای جنین ندارد.

پزشکان معمولاً به زنان باردار توصیه می‌کنند به جای ضدآفتاب‌های شیمیایی (که برخی از آن‌ها ممکن است اختلال هورمونی ایجاد کنند)، از ضدآفتاب‌های مینرال حاوی تیتانیوم و زینک استفاده کنند.

آیا باعث بسته شدن منافذ و جوش می‌شود؟

خیر، تیتانیوم دی‌اکسید دارای رتبه کمدوژنیک ۰ (صفر) است، یعنی ذاتاً باعث مسدود شدن منافذ نمی‌شود. اگر با استفاده از ضدآفتاب مینرال جوش می‌زنید، معمولاً دلیل آن ترکیبات دیگر موجود در محصول (مانند روغن‌های سنگین یا سیلیکون‌ها) یا عدم شستشوی کامل آن در شب است.

تیتانیوم دی‌اکسید بهتر است یا آووبنزون؟

اگر پوست حساسی دارید، تیتانیوم دی‌اکسید برنده است زیرا باعث سوزش نمی‌شود. اما آووبنزون (فیلتر شیمیایی) محافظت قوی‌تری در برابر اشعه UVA دارد و بافت سبک‌تری ارائه می‌دهد.

بسیاری از ضدآفتاب‌های مدرن از ترکیب هر دو استفاده می‌کنند تا هم ایمنی و هم محافظت بالا را تامین کنند، اما برای پوست‌های فوق حساس، تیتانیوم دی‌اکسید خالص ارجحیت دارد.

آیا درست است که تیتانیوم دی‌اکسید سرطان‌زاست؟

خیر، این نگرانی مربوط به استنشاق گرد و غبار صنعتی تیتانیوم دی‌اکسید در محیط‌های کارخانه‌ای است، نه استفاده موضعی از کرم ضدآفتاب.

هیچ مدرک علمی وجود ندارد که نشان دهد استفاده از کرم‌های حاوی این ماده روی پوست باعث سرطان می‌شود. برعکس، این ماده با جلوگیری از آسیب DNA ناشی از آفتاب، یکی از قوی‌ترین ابزارها برای پیشگیری از سرطان پوست است.

آیا این ماده فقط در برابر اشعه UVB محافظت می‌کند؟

این یک باور نیمه‌درست است. تیتانیوم دی‌اکسید در مسدود کردن UVB (سوختگی) و UVA2 (موج کوتاه) بسیار عالی است، اما در برابر UVA1 (موج بلند که نفوذ عمیق‌تری دارد) ضعیف‌تر عمل می‌کند.

به همین دلیل است که همیشه باید به دنبال محصولاتی باشید که آن را با زینک اکساید ترکیب کرده‌اند تا پوشش کامل "طیف وسیع" (Broad Spectrum) داشته باشید.

آیا تیتانیوم دی‌اکسید باعث خشکی پوست می‌شود؟

به خودی خود خیر، اما چون خاصیت جذب رطوبت و چربی (Astringent) دارد، ممکن است برای پوست‌های خیلی خشک کمی احساس کشیدگی ایجاد کند.

اگر پوست خشکی دارید، به دنبال ضدآفتاب‌های مینرالی باشید که حاوی ترکیبات آبرسان قوی مانند گلیسیرین، سرامید یا هیالورونیک اسید هستند تا این اثر را خنثی کنند.

آیا نور فلش دوربین را بازتاب می‌دهد (Flashback)؟

بله، متاسفانه این یکی از معایب آن است. چون تیتانیوم دی‌اکسید نور را بازتاب می‌دهد، در عکس‌هایی که با فلش گرفته می‌شوند ممکن است صورت شما را سفید و گچی نشان دهد.

اگر قرار است عکاسی حرفه‌ای با نور فلش داشته باشید، بهتر است از ضدآفتاب‌های شیمیایی استفاده کنید یا از پودرهای تنظیم‌کننده رنگی روی ضدآفتاب خود استفاده نمایید.