عصاره گلیسیریز (شیرین بیان)

GLYCYRRHIZA GLABRA LEAF EXTRACT

عصاره برگ شیرین‌بیان؛ نرم‌کننده و آبرسان طبیعی با خاصیت آنتی‌اکسیدانی برای تقویت سد پوستی

نام‌های دیگر

مترادف‌ها (انگلیسی/INCI)
Licorice Leaf Extract، Extract of the leaves of the Licorice, Glycyrrhiza glabra L., Leguminosae، Phyto-Elasticizer BG (trade name)
نام‌های رایج فارسی
عصاره برگ شیرین‌بیان، عصاره برگ مقر

می‌توانم استفاده کنم؟

ایمن در بارداریبله

هیچ‌کدام از ثبت‌های این ماده در پایگاه ما محدودیتی در بارداری اعلام نکرده‌اند. این برچسب فقط وقتی «بله» می‌آید که همهٔ ثبت‌ها موافق باشند. اگر حتی یکی مخالف باشد هیچ برچسبی نمایش داده نمی‌شود — «اطلاعاتی نداریم» با «ناایمن» یکی نیست.

منبع

پایگاه مواد مؤثرهٔ هانالایف

سطح PH4.0-7.0 (محلول آبی 10٪)

محدوده‌ای که ماده در آن پایدار و قابل جذب است. خارج از این محدوده یا تجزیه می‌شود یا از پوست عبور نمی‌کند.

منبع

منابع همین صفحه

کومدون زایی0 (غیرکومدوژنیک)

این رتبه برای خودِ ماده است، نه برای محصولی که آن را دارد: یک فرمول چرب می‌تواند منافذ را ببندد حتی وقتی مادهٔ فعالش کومدوژن نیست.

منبع

منابع همین صفحه

محدوده غلظت0.1٪ تا 2.0٪ (بر اساس برگه فنی تولیدکنندگان صنعتی)

محدودهٔ غلظتی که در منابع این صفحه اثر گزارش شده است. زیر این محدوده اثر معناداری ثبت نشده و بالاتر از آن اثر بیشتری اضافه نمی‌شود ولی احتمال تحریک بالا می‌رود.

منبع

منابع همین صفحه

روی هر کارت بزنید تا دلیل و منبعش را ببینید.

برای این نگرانی‌ها

۱ نگرانی پوستی که این ماده در آن‌ها بررسی شده است

چه کار می‌کند؟

عصاره برگ شیرین‌بیان (Glycyrrhiza glabra) از برگ‌های این گیاه به دست می‌آید. این ماده در پایگاه CosIng در گروه ترکیبات نرم‌کننده پوست (Skin Conditioning) قرار گرفته است. عصاره برگ شیرین‌بیان حاوی ترکیبات فلاونوئیدی و تری‌ترپنوئیدی، از جمله لیکوئیریتین و گلابریدین است که خواص آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی قابل‌توجهی دارند.

مطالعات فیتوشیمیایی نشان داده‌اند که ترکیبات فعال شیرین‌بیان طیف گسترده‌ای از فعالیت‌های ضدالتهابی، آنتی‌اکسیدانی و ضدمیکروبی دارند. همچنین گزارش‌های صنعتی حاکی از آن است که این عصاره می‌تواند سنتز سرامید و اسید هیالورونیک در پوست را تحریک کرده و ریزبافت اطراف چشم را بهبود بخشد.

از سوی دیگر، بررسی‌های محاسباتی نشان می‌دهند ترکیبات موجود در شیرین‌بیان می‌توانند نشانگرهای التهابی و علائم چروک پوستی را کاهش دهند. بنابراین این عصاره بیشتر به‌ عنوان یک ماده تسکین‌دهنده و مرطوب‌کننده مکمل در فرمولاسیون‌ها استفاده می‌شود؛ نه یک ماده روشن‌کننده اصلی مانند عصاره ریشه همین گیاه.

درباره‌ی عصاره گلیسیریز (شیرین بیان)

عصاره برگ گلیسیریزا گلابرا چیست؟ عصاره برگ گلیسیریزا گلابرا از برگ‌های گیاه شیرین‌بیان (Glycyrrhiza glabra)، گیاهی علفی و چندساله از خانواده بقولات (Leguminosae)، استخراج می‌شود. این ماده در پایگاه…

خواندن مقاله‌ی کامل

مزایا

  • تسکین التهاب و قرمزی پوست

    ترکیبات فعال شیرین‌بیان از جمله گلیسیریزیک اسید با مهار مسیرهای NF-κB و کاهش سیتوکین‌های پیش‌التهابی مانند IL-1β و TNF-α، التهاب پوستی را کاهش می‌دهند. در مطالعه‌ای روی هیدروژل حاوی عصاره شیرین‌بیان، کاهش مشخص التهاب، قرمزی و درد بین روز سوم تا پانزدهم درمان مشاهده شد. این خاصیت آن را برای پوست‌های حساس و ملتهب مناسب می‌سازد.

  • فعالیت آنتی‌اکسیدانی و مقابله با رادیکال‌های آزاد

    عصاره غنی‌شده از گلابریدین (استاندارد ۵٪) در آزمون ABTS فعالیت مهارکنندگی رادیکال آزاد با IC50 برابر 51 میکروگرم بر میلی‌لیتر نشان داد. این فعالیت آنتی‌اکسیدانی به محافظت سلول‌های پوستی در برابر استرس اکسیداتیو ناشی از عوامل محیطی کمک می‌کند.

  • محافظت در برابر آسیب DNA ناشی از UVB

    مطالعه‌ای در کشور کره‌ نشان داده است که عصاره شیرین‌بیان به‌ صورت وابسته به دوز، تشکیل CPD (نشانگر آسیب DNA ناشی از UVB) را در کراتینوسیت‌های پوستی کاهش داده و بیان mRNA فاکتورهای ترمیم DNA را افزایش می‌دهد. این یافته پتانسیل این عصاره را به‌ عنوان محافظ فوتوداماژ نشان می‌دهد.

  • افزایش فاکتور حفاظت در برابر آفتاب (SPF) در فرمولاسیون

    در بررسی فرمولاسیون بادی‌لوشن ضدآفتاب، افزایش غلظت عصاره شیرین‌بیان از 7.5٪ به 20٪ باعث افزایش SPF از 1.72 به 32.32 شد که آن را در دسته حفاظت فوق‌العاده (SPF بالای ۱۵) قرار می‌دهد. این مسئله نشان می‌دهد عصاره شیرین بیان می‌تواند به‌ عنوان تقویت‌کننده در فرمولاسیون‌های ضدآفتاب استفاده شود.

  • کاهش علائم درماتیت آتوپیک و حساسیت پوستی

    گلیسیریزیک اسید موجود در شیرین‌ بیان با کاهش سطح IgE سرم و کاهش نفوذ ماست‌سل‌ها در ضایعات پوستی، علائم درماتیت آتوپیک را در مدل موشی بهبود بخشید. این اثر از طریق تنظیم پاسخ‌های ایمنی Th1/Th2/Th17 حاصل می‌شود.

  • کمک به بهبود آکنه بهبود التهابی

    فلاونوئیدهای شیرین‌ بیان با مهار مسیر PI3K-Akt و تعدیل میکروبیوم پوستی، نقش موثری در کاهش آکنه دارند. مطالعات بالینی نشان داده‌اند شیرین‌ بیان می‌تواند گزینه‌ای موثر و ایمن برای درمان آکنه ولگاریس و هایپرپیگمانتاسیون پس از التهاب باشد.

  • تسریع بازسازی و بهبود زخم

    عصاره شیرین‌ بیان در فرم هیدروژل (به دلیل خاصیت ضدالتهابی و آنتی‌اکسیدانی) روند بهبود زخم و تسکین سوزش پوست را در مطالعات بالینی تسریع کرده است. این خاصیت آن را برای فرمولاسیون‌های ترمیم‌کننده پوست ارزشمند می‌سازد.

فرم‌های رایج

  • تونر آبرسان

    مناسب همه انواع پوست به‌ ویژه پوست حساس، جذب سریع، اولین مرحله روتین پس از شست‌وشو، مصرف روزانه دو بار، معمولاً همراه با گلیسیرین فرمول می‌شود

  • سرم تسکین‌دهنده

    مناسب پوست ملتهب و قرمز، بافت سبک، پیش از مرطوب‌کننده، مصرف روزانه یک تا دو بار، معمولاً با نیاسینامید یا سنتلا ترکیب می‌شود

  • کرم مرطوب‌کننده

    مناسب پوست خشک و حساس آخرین مرحله روتین، مصرف روزانه، فرمول‌های تسکین‌دهنده و بازسازی سد پوستی

  • ماسک ورقه‌ای

    مناسب پوست ملتهب پس از آفتاب‌سوختگی یا لایه‌برداری، مصرف هفتگی یک تا دو بار، اثر تسکین‌دهنده سریع

بیشتر بدانید

  • نحوه استفاده

    عصاره برگ شیرین‌بیان معمولاً روزی یک تا دو بار (صبح و شب) پس از شست‌وشوی صورت و پیش از مرطوب‌کننده استفاده می‌شود.

    به دلیل ماهیت آبرسان و تسکین‌ دهنده این عصاره، جایگاه مناسب آن در روتین، پس از تونر و پیش از سرم‌های فعال‌تر است. برای پوست‌های حساس یا ملتهب می‌توان آن را به‌ عنوان یک محصول مکمل تسکین‌دهنده در هر دو نوبت صبح و شب گنجاند.

    با توجه به سرعت اثرگذاری ترکیبات ضدالتهابی موجود در شیرین‌بیان، بهبود قابل مشاهده در قرمزی و تحریک پوستی معمولاً پس از چند هفته استفاده منظم قابل انتظار است.

  • نکات لایه‌بندی

    این عصاره به دلیل خاصیت آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی خود، به‌ خوبی با ویتامین C، نیاسینامید و اسید هیالورونیک همراه می‌شود و می‌تواند اثر روشن‌کنندگی و آبرسانی را تقویت کند.

    در ترکیب با اسیدهای قوی لایه‌بردار (AHA/BHA با غلظت بالا) یا رتینول، توصیه می‌شود از آن در نوبت‌های جداگانه استفاده شود تا خطر تحریک پوستی به حداقل برسد.

  • هشدار کوتاه

    بدون بوی مشخص در غلظت‌های استاندارد؛ بو ممکن است به‌ صورت خفیف و گیاهی در عصاره خام احساس شود.

  • هشدار مفصل

    افراد با سابقه آلرژی به گیاهان خانواده بقولات (Fabaceae/Leguminosae) باید پیش از استفاده گسترده، تست پچ انجام دهند.

    بر اساس گزارش نهایی کمیته بررسی ایمنی مواد آرایشی (CIR)، عصاره برگ شیرین‌بیان در غلظت‌ها و شیوه‌های رایج مصرف در محصولات آرایشی ایمن ارزیابی شده است. با این حال، داده‌های اختصاصی محدودی درباره ایمنی مصرف در دوران بارداری و شیردهی برای فرم عصاره برگ (در تمایز از عصاره ریشه) موجود است؛ بنابراین مصرف محتاطانه توصیه می‌شود.

    در صورت مصرف هم‌زمان با ماده فعال قوی روشن‌کننده مانند هیدروکینون، توجه به احتمال تحریک پوستی ضروری است.

  • یادداشت برچسب فارسی / IRC

    • فقط برای استعمال خارجی مناسب است.
    • دور از دسترس کودکان نگهداری شود.
    • در جای خشک و خنک، دور از نور مستقیم آفتاب نگهداری شود.
    • در صورت بروز قرمزی یا حساسیت، مصرف را متوقف و با متخصص پوست مشورت کنید.

ترکیبات سازگار

۳ ترکیبی که می‌توان با این ماده استفاده کرد

ترکیبات ناسازگار با این ترکیب (پرهیز)

۲ ترکیب

مشخصات شیمیایی

CAS Number
84775-66-6 (EC: 283-895-2)
فرمول شیمایی ترکیب
N/A (مخلوط طبیعی چند ترکیبی؛ بدون فرمول شیمیایی واحد)
وزن مولکولی
N/A (مخلوط پیچیده گیاهی؛ وزن مولکولی واحد قابل تعریف نیست)

منابع

۱۴ منبع
  1. Safety Assessment of Glycyrrhiza (Licorice)-Derived Ingredients as Used in CosmeticsCosmetic Ingredient Review (CIR)2008
  2. GLYCYRRHIZA GLABRA LEAF EXTRACT - CosIng Ingredient Database EntryEuropean Commission - CosIng Database2024
  3. The anti-inflammatory activity of licorice, a widely used Chinese herbPMC (Pharmaceutical Biology)2016
  4. Liquorice (Glycyrrhiza glabra): A phytochemical and pharmacological reviewPMC2018
  5. In Silico Evaluation of the Antioxidant, Anti-Inflammatory, and Dermatocosmetic Activities of Phytoconstituents in LicoriceCosmetics (MDPI)2023
  6. Healing Efficacy of Glycyrrhiza glabra Extract HydrogelsGels (MDPI)2025
  7. Glycyrrhizic acid prevents ultraviolet-B-induced photodamage: a role for MAPK, NF-κB and mitochondrial apoptotic pathwayExperimental Dermatology (Wiley)2017
  8. Protective Effect of Glycyrrhiza glabra Extract on UV-induced Skin DNA DamageJournal of the Society of Cosmetic Scientists of Korea2022
  9. Explore the Anti-Acne Mechanism of Licorice Flavonoids Based on Metabonomics and MicrobiomePMC (Frontiers in Pharmacology)2022
  10. Licorice in the Treatment of Acne Vulgaris and Post-Inflammatory HyperpigmentationJournal of Pharmaceutical Care (JPC)2020
  11. Glycyrrhizic acid suppresses atopic dermatitis-like symptoms by regulating the immune balanceJournal of Cosmetic Dermatology (Wiley)2022
  12. Effect of Ethanol Concentration of Liquorice Extract in Sunscreen Body Lotion Preparations to Physical Properties, Physical Stability and Antioxidant Activity (SPF)Journal (INRPJ)2023
  13. A Review of the Pharmacological Efficacy and Safety of Licorice Root from Corroborative Clinical Trial FindingsJournal of Medicinal Food2020
  14. Review of Pharmacological Effects of Glycyrrhiza sp. and Its Bioactive CompoundsPhytotherapy Research2008

پرسش‌های پرتکرار

عصاره برگ شیرین‌بیان چیست و چه کاری برای پوست انجام می‌دهد؟

عصاره برگ گلیسیریزا گلابرا (شیرین‌بیان) ترکیبی گیاهی با خاصیت نرم‌کنندگی، آبرسانی و ضدالتهابی است که در پایگاه CosIng اتحادیه اروپا به‌عنوان Skin Conditioning طبقه‌بندی شده است.

این عصاره از برگ گیاه به دست می‌آید و از نظر ترکیب فیتوشیمیایی با عصاره ریشه همین گیاه متفاوت است.

آیا عصاره شیرین‌بیان یک اسید یا ویتامین است؟

خیر، این ماده نه اسید و نه ویتامین است، بلکه یک عصاره گیاهی مخلوط از فلاونوئیدها و ترکیبات تری‌ترپنوئیدی است.

عصاره برگ شیرین‌بیان در چه محصولاتی بیشتر استفاده می‌شود؟

این عصاره معمولاً در تونرها، سرم‌های تسکین‌دهنده، کرم‌های مرطوب‌کننده و ماسک‌های ورقه‌ای با غلظت ۰.۵ تا ۲ درصد استفاده می‌شود.

آیا عصاره شیرین‌بیان برای پوست حساس مناسب است؟
آیا عصاره شیرین‌بیان برای پوست مستعد آکنه مناسب است؟

بله، فلاونوئیدهای موجود در شیرین‌بیان با تعدیل میکروبیوم پوستی و مهار مسیرهای التهابی در بهبود آکنه ولگاریس مؤثر گزارش شده‌اند.

چه کسانی نباید از این عصاره استفاده کنند؟

افراد با سابقه حساسیت به گیاهان خانواده بقولات (Fabaceae) باید پیش از استفاده تست پچ انجام دهند و در صورت بروز واکنش، مصرف را متوقف کنند.

چه زمانی باید از این عصاره استفاده کنم، صبح یا شب؟

این عصاره در هر دو نوبت صبح و شب قابل استفاده است و معمولاً پس از تونر و پیش از مرطوب‌کننده در روتین قرار می‌گیرد.

چند بار در روز می‌توانم از آن استفاده کنم؟

با توجه به پروفایل ایمنی بالای این ماده، استفاده روزانه یک تا دو بار (صبح و شب) بلامانع است.

آیا باید آن را بشویم یا روی پوست بماند؟

فرمولاسیون‌های حاوی این عصاره (تونر، سرم، کرم) معمولاً از نوع بدون‌آبکشی (leave-on) هستند و نیازی به شست‌وشو ندارند.

آیا می‌توانم عصاره شیرین‌بیان را با ویتامین C استفاده کنم؟

بله، این دو ترکیب سازگار هستند و می‌توانند اثر آنتی‌اکسیدانی و روشن‌کنندگی یکدیگر را تقویت کنند.

آیا عصاره شیرین‌بیان با رتینول سازگار است؟

برخی متخصصان پوست توصیه می‌کنند استفاده هم‌زمان آن با رتینول یا هیدروکینون با احتیاط بیشتری انجام شود تا خطر تحریک پوستی افزایش نیابد؛ بهتر است در نوبت‌های جدا از هم استفاده شوند.

بهترین ترکیب این عصاره برای کاهش قرمزی پوست با چه موادی است؟

ترکیب با سنتلا آسیاتیکا، آلانتوئین یا پانتنول می‌تواند اثر تسکین‌دهندگی و کاهش قرمزی این عصاره را تقویت کند.

چه غلظتی از عصاره شیرین‌بیان برای استفاده روزانه مناسب است؟

غلظت ۰.۵ تا ۲ درصد برای استفاده روزانه در محصولات leave-on مناسب و رایج است.

کدام فرم بهتر است، سرم یا تونر حاوی این عصاره؟

تونر برای آبرسانی سریع و اولیه مناسب است؛ در حالی که سرم غلظت بالاتری از ماده فعال را برای اثرگذاری عمیق‌تر ارائه می‌دهد. نهایتا انتخاب بستگی به نیاز پوستی شما دارد.

چه زمانی نتایج این عصاره قابل مشاهده است؟

در مطالعات بالینی، کاهش قابل توجه التهاب و قرمزی معمولاً بین روز سوم تا پانزدهم استفاده مداوم مشاهده شده است؛ برای اثرات آبرسانی و تسکینی، نتایج معمولاً سریع‌تر از اثرات روشن‌کنندگی ظاهر می‌شوند.

آیا نتایج این عصاره موقت است یا دائمی؟

اثرات این عصاره (تسکین التهاب، آبرسانی) وابسته به استفاده مستمر است و با توقف مصرف، به‌ تدریج کاهش می‌یابد.

آیا عصاره شیرین‌بیان در دوران بارداری و شیردهی ایمن است؟

مصرف موضعی و در غلظت پایین معمولاً بی‌خطر تلقی می‌شود؛ اما مطالعات نشان داده‌اند مصرف خوراکی گلیسیریزین با پیامدهای نامطلوب بارداری مرتبط است. بنابراین، مصرف موضعی محدود و مشورت با پزشک توصیه می‌شود.

عوارض جانبی رایج این عصاره چیست؟

عوارض جانبی این عصاره نادر و محدود به واکنش‌های حساسیتی خفیف مانند قرمزی یا خارش در افراد مستعد است.

آیا این عصاره باعث پرژینگ می‌شود؟

خیر، این عصاره به دلیل ماهیت تسکین‌دهنده و غیرلایه‌بردار خود، معمولاً باعث پرژینگ نمی‌شود.

عصاره برگ شیرین‌بیان بهتر است یا عصاره ریشه آن برای روشن‌کنندگی؟

عصاره ریشه به دلیل غلظت بالای گلابریدین، برای روشن‌کنندگی قوی‌تر است؛ در حالی که عصاره برگ بیشتر برای آبرسانی و تسکین التهاب استفاده می‌شود.

آیا درست است که شیرین‌بیان به‌سرعت لک‌های پوستی را از بین می‌برد؟

خیر، این باور نادرست است. اثرات روشن‌کنندگی شیرین‌بیان (عمدتاً از عصاره ریشه) تدریجی است و معمولاً هشت تا دوازده هفته زمان می‌برد و نتیجه فوری ندارد.