سنتلا آسیاتیکا
گیاهی توانمند که از طریق تحریک تولید کلاژن و کاهش التهاب، به ترمیم پوست و کاهش علائم پیری کمک میکند.
نام‌های دیگر
- مترادف‌ها (انگلیسی/INCI)
- Centella Asiatica Extract، Gotu Kola، Asiatic Pennywort Extract، Hydrocotyle Asiatica، Centella Asiatica Leaf Extract، Centella Asiatica Root Extract
- نام‌های رایج فارسی
- گوتو کولا، نعناع آبی، برگ‌های سنتلا
برای این نگرانی‌ها
۴ نگرانی پوستی که این ماده در آنها بررسی شده است
چه کار میکند؟
سنتلا آسیاتیکا (Centella asiatica) که به نام گوتو کولا نیز شناخته میشود، یک گیاه مدیترانه‌ای است که برگ‌های آن حاوی ترکیبات فعال پنتاسیکلیک تریترپنوئیدی است. این ترکیبات، به ویژه مادکاسوساید و آسیاتیکوساید، توانایی ایجاد تغییرات مثبتی در ساختار و ظاهر پوست را دارند.
سنتلا آسیاتیکا از طریق تحریک مسیر سیگنالی TGF-بتا و فعال‌سازی فیبروبلاست‌ها، تولید کلاژن نوع اول و سوم را افزایش میدهد. همچنین با مهار بیان ژن‌های التهابی مثل TNF-α و IL-6، باعث کاهش التهاب و قرمزی پوست میشود. این ترکیب همچنین مانع از انتقال ملانین به سطح پوست می‌گردد و سد محافظ پوست را تقویت میکند.
سنتلا آسیاتیکا برای تمام انواع پوست مناسب است و به‌خصوص برای پوستهای حساس، آسیب‌دیده‌ی آفتاب و پوستهای دارای مشکلات التهابی توصیه میشود. این ترکیب معمولاً در غلظت 0.5 تا 5٪ در محصولات مراقبت از پوست استفاده میشود.
درباره‌ی سنتلا آسیاتیکا
سنتلا آسیاتیکا چیست؟ سنتلا آسیاتیکا (Centella asiatica)، که به نام گوتو کولا نیز شناخته میشود، یک گیاه مدیترانه‌ای است که برگ‌های آن حاوی ترکیبات فعال منحصر به فردی است. این گیاه از خانواده Apiaceae…
مزایا
تقویت تولید کلاژن و کاهش چین و چروک
مادکاسوساید با تحریک مسیر سیگنالی TGF-β/Smad، باعث افزایش تولید پروکلاژن نوع اول و سوم میشود. در مطالعات بالینی، استفاده ۱۲ هفته‌ای سنتلا آسیاتیکا منجر به کاهش قابل توجه در خطوط ظریف و چین‌های عمیق شد و قوام پوست بهبود یافت.
روشن شدن لکههای تیره و یکنواخت کردن رنگ پوست
آسیاتیکوساید با مهار MITF و تیروزیناز، تولید ملانین را کاهش میدهد. مطالعات نشان دادهاند که استفاده ۸ هفته‌ای عصاره سنتلا آسیاتیکا ۳۵ تا ۶۸ درصد کاهش در لکههای تیره و هایپرپیگمنتیشن ایجاد میکند و درنتیجه رنگ پوست یکنواخت‌تر میشود.
تقویت سد محافظ پوست و کاهش خشکی
سنتلا آسیاتیکا با تحریک تولید سرامید و کلسترول، سد محافظ پوست را تقویت میکند. در مطالعه‌ای ۴ هفته‌ای، استفاده ۵ درصد عصاره منجر به افزایش ۲۵ درصدی رطوبت لایه شاخی و کاهش ۱۸ درصدی اتلاف آب ترانس‌اپیدرمال (TEWL) شد.
خصوصیات ضدالتهابی و تسکین پوست حساس
آسیاتیکوساید و مادکاسوساید مسیر سیگنالی NF-κB را مهار میکنند و بیان TNF-α، IL-6 و IL-1β را کاهش می‌دهند. این موثریت بخش برای پوستهای حساس، درماتیت و روزاسه بسیار مفید است و قرمزی و تحریک را کاهش میدهد.
ترمیم زخم و تسریع بهبود بافت
مادکاسوساید تولید کلاژن و فعالیت فیبروبلاست‌ها را تحریک میکند و فرآیند ترمیم زخم را تسریع میکند. در مطالعات بالینی روی سوختگی‌ها، استفاده عصاره سنتلا آسیاتیکا سرعت بهبود را از ۷۵ درصد به ۹۵ درصد (تا روز ۱۴) افزایش داد.
محافظت از آسیب اکسیداتیو و جوانسازی
فلاونوئیدهای موجود در سنتلا آسیاتیکا (کوئرستین، روتین) رادیکال‌های آزاد را جذب میکنند و SOD و کاتالاز را تحریک میکنند. کاستیلیفرول در ترکیب از MMP-1 جلوگیری میکند و از تخریب کلاژن محافظت میکند، بخش خصوصی برای جوانسازی و محافظت در برابر آسیب UV.
فرمهای رایج
سرم
فرم پرتوان با غلظت ۲ تا ۵٪ سنتلا آسیاتیکا برای اثر هدفمند بر التهاب و ترمیم سریع. این فرم برای تمام انواع پوست مناسب است و تحت حالت نرمال، تحریک ایجاد نمیکند.
کرم مرطوبکننده
فرم ملایم با غلظت ۰.۵ تا ۱٪ سنتلا آسیاتیکا برای مراقبت روزانه. این فرم رطوبتدهنده است و با سد محافظ پوست کار میکند. مناسب برای استفاده صبح و شب.
ژل یا تونر
فرم آبکی با غلظت پایین برای استفاده در اولین لایه. این فرم سبک است و برای پوستهای چربی یا مختلط مناسب است. میتواند به سرعت جذب شود.
ماسک یا آمپول
فرم فشرده برای مراقبت عمیق هفتگی. این فرم معمولاً غلظت بالاتری دارد و برای مدت کوتاهی (۱۰ تا ۲۰ دقیقه) روی پوست باقی می‌ماند. برای افزایش اثر ترمیم و تسکین پوست استفاده میشود.
پودر یا عصاره
فرم خام برای افزودن به محصولات دیگر. این فرم توسط متخصصان یا برای تهیه محصولات DIY استفاده میشود. غلظت کنترل‌شده و نیاز به رطوبت‌دهی دارد.
بیشتر بدانید
نحوه استفاده
سنتلا آسیاتیکا را میتوانید صبح و شب در روتین مراقبت از پوست خود استفاده کنید. این ترکیب برای استفاده روزانه مناسب است و به تنهایی تحریک‌زا نیست. برای نتایج بهتر، استفاده مداوم به مدت حداقل ۸ هفته توصیه میشود.
پس از پاکسازی صورت و تمیز کردن پوست، مقدار چند قطره از محصول حاوی سنتلا آسیاتیکا را بر روی پوست تمیز و کمی مرطوب بمالید. اجازه دهید ترکیب کاملاً جذب شود (معمولاً ۱ تا ۲ دقیقه)، سپس مرطوبکننده یا کرم محبوب خود را استفاده کنید. در صبح، بعد از این مرحله، ضد آفتاب را بکار گیرید.
سنتلا آسیاتیکا با اکثر ترکیبات فعال سازگار است. میتوانید آن را با ویتامین C برای تقویت اثر روشنکننده، هیالورونیک اسید برای افزایش رطوبت، یا آزلائیک اسید برای کاهش التهاب ترکیب کنید. اگر رتینول یا دیگر ترکیبات قوی استفاده می‌کنید، میتوانید سنتلا آسیاتیکا را در روتین شب‌های غیر‌رتینول یا به عنوان لایه‌ی بعدی بعد از جذب رتینول استفاده کنید.
نکات لایهبندی
سنتلا آسیاتیکا را صبح و شب میتوانید بدون محدودیت استفاده کنید.
بعد از پاککننده و تونر، و قبل از مرطوبکننده و کرمهای سنگین بمالید.
برای اثر روشنکننده بیشتر، آن را با ویتامین C ترکیب کنید.
در شب‌های رتینول، سنتلا آسیاتیکا را پس از جذب کامل رتینول (۳۰ دقیقه) استفاده کنید تا تحریککننده نباشد.
با نیاسینامید ترکیب کنید برای تقویت کنترل تولید چربی و بهبود سد محافظ پوست.
برای پوستهای دارای جوش‌های سوزشی یا حساس، این ترکیب در میان دیگر ترکیبات یک گزینه‌ی مناسب است.هشدار کوتاه
سنتلا آسیاتیکا برای اکثر افراد ایمن و ملایم است و برای استفاده روزانه مناسب است. در صورت هر‌گونه علائم تحریک مثل قرمزی یا سوزش، استفاده را کاهش دهید یا آن را متوقف کنید و به پزشک مشورت کنید.
هشدار مفصل
سنتلا آسیاتیکا برای بیشتر افراد ایمن است و در مطالعات بالینی تحریک قابل توجهی در غلظتهای استاندارد (۰.۵ تا ۵٪) گزارش نشده است. با این حال، موارد خاصی را در نظر بگیرید:
- حساسیت شناخته‌شده: اگر سابقه‌ای از حساسیت به این ترکیب یا دیگر گیاهان خانواده Apiaceae دارید، احتیاط کنید و روی بخش کوچکی امتحان کنید.
- پوست بسیار حساس: اگر پوست شما به اکثر محصولات واکنش نشان میدهد، با غلظت پایین (۰.۵٪) شروع کنید.
- داروهای موضعی: اگر داروهای قوی یا پیش‌نویس‌های پزشکی (مثل رتینوئیدهای قوی یا اسیدهای با درصد بالا) استفاده می‌کنید، حداقل هفته‌ای یک روز فاصله بگذارید یا با پزشک مشورت کنید.
- فرآیندهای پوستی: اگر اخیراً لیزر، میکرودرم‌ابریژن یا دیگر درمانهای پوستی دریافت کردید، به مدت ۴۸ ساعت منتظر بمانید قبل از استفاده.
دوران بارداری و شیردهی: استفاده موضعی سنتلا آسیاتیکا در دوران بارداری و شیردهی معمولاً ایمن درنظر گرفته میشود، اما بهتر است با پزشک متخصص تایید کنید.
حفاظت از نور خورشید: اگرچه سنتلا آسیاتیکا خود محافظ‌کننده‌ی خورشید نیست، از ضد آفتاب SPF ۳۰ یا بالاتر استفاده کنید زیرا بسیاری از فواید ترمیم‌کننده‌ی آن بهتر در پوست محافظت‌شده‌ی از خورشید ظاهر میشود.
یادداشت برچسب فارسی / IRC
در بازار ایران، سنتلا آسیاتیکا (Centella asiatica) یا گوتو کولا بهطور فزاینده‌ای در محصولات مراقبت از پوست استفاده میشود. مصرف‌کنندگان ایرانی، به ویژه در دوسال اخیر، آشنایی بیشتری با این ترکیب پیدا کرده‌اند. این ترکیب معمولاً در سرم‌ها، ماسک‌ها و کرمهای مرطوبکننده یافت میشود و در محدوده قیمتی متوسط تا بالا عرضه میشود. بر روی برچسب محصولات ایرانی، ممکن است با نام‌های گوتو کولا، Centella Asiatica Extract یا سنتلا آسیاتیکا نیز دیده شود. مصرف‌کنندگان ایرانی این ترکیب را عمدتاً برای ترمیم پوست، کاهش التهاب و روشن‌تر کردن میشناسند. در سال‌های اخیر، آگاهی نسبت به فواید درمانی آن در بعد از درمانهای پوستی (مثل لیزر) و سوختگی‌های خفیف افزایش یافته است.
از منظر تنظیمات ایرانی، سنتلا آسیاتیکا در فهرست مواد مجاز برای استفاده در محصولات آرایشی و بهداشتی قرار دارد. هیچ محدودیت غلظتی خاصی برای استفاده در محصولات آرایشی ایرانی وجود ندارد، اما محصولات باید دارای مجوز سازمان غذا و دارو باشند. همچنین، برندهای معتبر توصیه میشود زیرا برخی محصولات محلی و وارداتی بدون مجوز ممکن است غلظت نامشخص یا کیفیت پایینی داشته باشند. تجربه نشان میدهد که مصرف‌کنندگان ایرانی این ترکیب را برای استفاده روزانه و طولانیمدت بدون نگرانی از عوارض جانبی قبول دارند و آن را برای پوستهای حساس بسیار مناسب یافته‌اند.
یادداشت آلرژن/عطر
سنتلا آسیاتیکا خود یک آلرژن معروف نیست و عصاره های خالص معمولاً بدون عطر است. برای پوستهای حساس بسیار مناسب است و به ندرت واکنشهای آلرژیک ایجاد میکند. اگر محصول حاوی عطر یا ترکیبات افزودنی دیگر است، احتمال تحریک افزایش می‌یابد. همیشه قبل از استفاده کامل، روی بخش کوچکی از صورت (مثل پشت گوش) امتحان کنید و اگر علائمی مثل خارش، قرمزی یا تورم ظاهر شد، استفاده را متوقف کنید.
ترکیبات سازگار
۱۲ ترکیبی که می‌توان با این ماده استفاده کرد — ۸ مورد اول
مشخصات شیمیایی
- CAS Number
- 84696-21-9 / 84776-24-9
منابع
۱۷ منبع
- Moisturizing and Antiinflammatory Properties of Cosmetic Formulations Containing Centella asiatica ExtractIndian Journal of Pharmaceutical Sciences2016
- Therapeutic Potential of Centella asiatica and Its Triterpenes: A ReviewFrontiers in Pharmacology2020
- High-Payload Nanosuspension of Centella asiatica Extract for Improved Skin Delivery with No IrritationInternational Journal of Nanomedicine2021
- Ameliorative effect of gel combination of Centella asiatica extract transfersomes and rosemary essential oil nanoemulsion against UVB-induced skin aging in Balb/c miceF1000Research2022
- Formulation and In Vitro Assessment of Polymeric pH-Responsive Nanogels of Chitosan for Sustained Delivery of MadecassosideACS Omega2024
- Topical Application of Centella asiatica in Wound Healing: Recent Insights into Mechanisms and Clinical EfficacyPharmaceutics2024
- Identification of Major Active Ingredients Responsible for Burn Wound Healing of Centella asiatica HerbsEvidence-Based Complementary and Alternative Medicine2012
- A Systematic Review of the Effect of Centella asiatica on Wound HealingSystematic Review2022
- Pharmacological Effects of Centella asiatica on Skin Diseases: Evidence and Possible MechanismsEvidence-Based Complementary and Alternative Medicine2021
- Asiaticoside, a component of Centella asiatica, inhibits melanogenesis in B16F10 cellsMolecular Medicine Reports2014
- Asiatic Acid Isolated From Centella Asiatica Inhibits TGF-β1‑Induced Collagen and PAI‑1 via PPAR‑γ in Keloid FibroblastsInternational Journal of Biological Sciences2013
- Pentacyclic Triterpenoids from the Medicinal Herb, Centella asiatica (L.) UrbanMolecules2009
- Safety Assessment of Centella asiatica-Derived Ingredients as Used in CosmeticsInternational Journal of Toxicology (CIR Expert Panel)2023
- Assessment report on Centella asiatica (L.) Urb., herbaEuropean Medicines Agency (EMA)2020
- Selected Plants as Sources of Natural and Active Ingredients for Cosmetics of the FutureApplied Sciences (MDPI)2024
- Controlled Release of Madecassoside and Asiaticoside of Centella asiatica L. Origin from Sustainable Cold-Processed Topical FormulationsOpen-access article (PMC)2024
- CENTELLA ASIATICA ROOT EXTRACT (CosIng ingredient entry)European Commission CosIng