ملاسما

لکه‌های قهوه‌ای متقارن روی صورت که بیشتر در زنان و پوست‌های تیره ایجاد می‌شود و با نور خورشید بدتر می‌شود.

نشانه‌های کلیدی

۷ نشانه. عنوان‌ها یک‌جا روی صفحه‌اند؛ شرح هر کدام با یک لمس باز می‌شود.

  • لکه‌های قهوه‌ای متقارن (Symmetric Hyperpigmentation)

    لکه‌های دوطرفه روی گونه، پیشانی، لب بالا و بینی با مرزهای نامنظم

  • الگوی صورت-میانی (Centrofacial Pattern)

    پوشش ناحیه استخوان‌های گونه، بینی، پیشانی با حفظ فیلتروم و چین‌های بینی-لبی

  • رنگ متغیر قهوه‌ای (Variable Brown Pigmentation)

    از قهوه‌ای روشن تا خاکستری-آبی بسته به عمق ملانین در پوست

  • بدون علامت (Asymptomatic Nature)

    بدون خارش، سوزش یا درد؛ فقط تغییر رنگ پوست و ناراحتی روانی

  • بدتر شدن با آفتاب (Sun-Induced Worsening)

    تشدید رنگدانه با قرارگیری در معرض نور خورشید و نور آبی

  • دوره مزمن و عودکننده (Chronic Relapsing Course)

    طولانی‌مدت و مقاوم به درمان با برگشت پیگمنتاسیون بعد از قطع درمان

  • افزایش با تغییرات هورمونی (Hormonal Triggers)

    بارداری، قرص ضدبارداری، و درمان جایگزین هورمون محرک بروز یا تشدید

  • راهنمای نمایش شدت

    شدت ملاسما بر اساس میزان تیرگی رنگدانه، وسعت ناحیه درگیر (پیشانی، گونه‌ها، چانه)، و عمق ملانین در پوست (اپیدرمال یا درمال) تعیین می‌شود. موارد خفیف با کرم‌های بدون نسخه قابل درمان است، در حالی که موارد متوسط تا شدید نیاز به ترکیب داروهای نسخه‌ای و روش‌های پروسجرال دارند.

شباهت‌ها

۵ مورد
اریتما دیسکرومیکوم پرستانس (Erythema Dyschromicum Perstans / Ashy Dermatosis)
حاشیه‌های اریتماتوز و برجسته در مراحل اولیه؛ درگیری تنه و نواحی خمشی غیر آفتابی
لیکن پلانوس پیگمنتوزوس (Lichen Planus Pigmentosus)
لکه‌های خاکستری تیره با حاشیه اریتماتوز؛ درگیری نواحی خمشی؛ هیستولوژی لیکنوئید
هایپرپیگمنتاسیون پس التهابی (Post-Inflammatory Hyperpigmentation)
سابقه واضح جوش/درماتیت/اقدامات پوستی؛ لک‌ها دقیقاً در محل ضایعه قبلی و معمولاً موضعی/نامتقارن؛ الگوی دوطرفه ثابت ندارد.
درماتیت تماسی رنگدانه‌ای (Pigmented Contact Dermatitis)
سابقه تماس با آلرژن‌ها (رنگ مو، عطر)؛ اریتم و پوسته‌ریزی همراه؛ پچ تست مثبت
اکرونوزیس اگزوژن (Exogenous Ochronosis)
سابقه مصرف طولانی هیدروکینون؛ رنگدانه خاکستری-سیاه-آبی؛ پاپول‌ها ممکن

علائم خطر (ارجاع فوری)

۳ مورد. اگر هر کدام را دارید، به پزشک مراجعه کنید — شرح‌ها بسته‌اند تا فهرست یک نگاه بماند.

  • شروع ناگهانی در بزرگسالان >۴۰ سال

    ممکن است نشان‌دهنده اختلالات غدد درون‌ریز (سندرم تخمدان پلی‌کیستیک، اختلال تیروئید) یا به ندرت بدخیمی سیستمیک باشد. ارزیابی هورمونی و سیستمیک لازم است.

  • عدم بهبود پس از ۳-۶ ماه درمان استاندارد

    نشان‌دهنده تشخیص جایگزین (LPP، EDP، پیگمنتاسیون دارویی) یا ملاسمای مقاوم درمال که نیاز به مداخله روش‌های پروسجرال دارد. بیوپسی پوست ممکن است لازم باشد.

  • هیپرپیگمنتاسیون نامتقارن یا با پیشرفت سریع

    غیرمعمول برای ملاسما؛ احتمال ملانوما، ضایعات رنگدانه‌ای دیگر، یا علل ثانویه را افزایش می‌دهد. ارزیابی درماتوسکوپی و در صورت لزوم بیوپسی ضروری است.

مواد مؤثره

۸ مادهٔ مؤثر

محصولات این دسته

محل‌های درگیری

  • صورت
  • اندام‌ها
  • دست‌ها

حساسیت به نور/UV

چه کسانی بیشتر درگیر می‌شوند؟

۱ بخش
زنان ۳۰-۵۵ ساله (نسبت زن به مرد ۴:۱) فوتوتایپ پوستی III-VI (پوست‌های تیره‌تر) قومیت‌های آسیایی، لاتین، و خاورمیانه‌ای (شیوع ۹-۴۰٪) افراد با سابقه خانو
  • زنان ۳۰-۵۵ ساله (نسبت زن به مرد ۴:۱)
  • فوتوتایپ پوستی III-VI (پوست‌های تیره‌تر)
  • قومیت‌های آسیایی، لاتین، و خاورمیانه‌ای (شیوع ۹-۴۰٪)
  • افراد با سابقه خانوادگی (۴۰٪ موارد)
  • بارداری، مصرف قرص ضدبارداری، یا درمان هورمونی

نکات ایمنی مهم

۱ بخش

هیدروکینون نباید بیش از ۴-۶ ماه متوالی استفاده شود (خطر اکرونوزیس اگزوژن). ترتینوئین باعث فتوسنسیتیویتی می‌شود - استفاده روزانه ضدآفتاب SPF 50+ حیاتی است. ترکیبات حاوی ترتینوئین و هیدروکینون در بارداری و شیردهی کاملاً ممنوع. لیزرهای فرسایشی در پوست‌های تیره (فوتوتایپ V-VI) خطر هیپرپیگمنتاسیون پس از التهابی دارند.

نکات بارداری/شیردهی

۴ بخش

ممنوع در بارداری و شیردهی: هیدروکینون، ترتینوئین، و کورتیکواستروئیدهای قوی (فلوسینولون) به دلیل خطر تراتوژنیک و جذب سیستمیک.

ایمن: اسید آزلائیک ۱۵٪ ژل دو بار در روز؛ اسید ترانگزامیک موضعی؛ نیاسینامید؛ اسید کوژیک؛ ویتامین C؛ پیل اسید گلیکولیک.

ایمن (اثبات‌شده): اسید ترانگزامیک خوراکی (ایمنی مستند در ملاسمای حاملگی).

روش‌ها: IPL، میکرونیدلینگ در شیردهی ایمن؛ لیزر به طور کلی ایمن اما اغلب به تعویق می‌افتد.

ملاحظات رگولاتوری

۱ بخش
هیدروکینون ۴٪ در ایالات متحده به نسخه نیاز دارد؛ ۲٪ OTC. اتحادیه اروپا محدودیت‌های سختگیرانه‌ای برای هیدروکینون دارد (ممنوعیت در برخی کشورها). کرم سه‌

هیدروکینون ۴٪ در ایالات متحده به نسخه نیاز دارد؛ ۲٪ OTC. اتحادیه اروپا محدودیت‌های سختگیرانه‌ای برای هیدروکینون دارد (ممنوعیت در برخی کشورها). کرم سه‌گانه (هیدروکینون + ترتینوئین + فلوسینولون) تأییدیه FDA دارد اما به نسخه محدود است. اسید ترانگزامیک خوراکی در برخی کشورها برای ملاسما off-label استفاده می‌شود.

پرسش‌های پرتکرار

ملاسما چیست و چرا روی صورت من ظاهر می‌شود؟

ملاسما یک اختلال رنگدانه‌ای است که باعث لکه‌های قهوه‌ای متقارن روی صورت می‌شود. این وضعیت به دلیل تولید بیش از حد ملانین توسط ملانوسیت‌های بیش‌فعال ایجاد می‌شود که توسط عواملی مانند نور خورشید، نور مرئی (نور آبی)، تغییرات هورمونی (بارداری، قرص ضدبارداری)، و استعداد ژنتیکی تحریک می‌شوند. ملاسما در زنان ۳۰-۵۵ ساله با پوست‌های تیره‌تر (فوتوتایپ III-VI) شایع‌تر است.

آیا ملاسما واگیردار است یا می‌تواند به دیگران منتقل شود؟

خیر، ملاسما به هیچ وجه واگیردار نیست. این یک اختلال رنگدانه‌ای غیرعفونی است که ناشی از عوامل هورمونی، ژنتیکی، و محیطی (قرارگیری در معرض نور UV و نور مرئی) است. نمی‌توانید ملاسما را از طریق تماس پوستی، استفاده از وسایل مشترک، یا نزدیکی با فرد مبتلا به دست آورید یا به دیگران منتقل کنید.

بهترین درمان برای ملاسما چیست؟

استاندارد طلایی درمان ملاسما کرم سه‌گانه (۴٪ هیدروکینون + ۰.۰۵٪ ترتینوئین + ۰.۰۱٪ فلوسینولون استونید) است که ۸۰٪ از بیماران را به حل یا تقریباً حل می‌رساند. برای موارد مقاوم به درمان، ترکیب اسید ترانگزامیک خوراکی (۲۵۰ میلی‌گرم دو بار در روز) با عوامل موضعی دپیگمنت‌کننده و روش‌های پروسجرال (لیزر QS-Nd:YAG، IPL، میکرونیدلینگ) بالاترین کارایی را دارد. استفاده روزانه ضدآفتاب SPF 50+ رنگی با اکسیدهای آهن برای محافظت از نور UV و نور آبی حیاتی است.

همه پرسش‌ها

مقاله‌های مجله