ترانگزامیک اسید
ترکیبی برای کاهش لکههای تیره و ملاسما که از طریق مهار تولید ملانین عمل میکند
نام‌های دیگر
- مترادف‌ها (انگلیسی/INCI)
- TXA، trans-4-(aminomethyl)cyclohexanecarboxylic acid، Transamin، Amchafibrin
- نام‌های رایج فارسی
- اسید ترانگزامیک، ترانگزامیک
می‌توانم استفاده کنم؟
سطح PH5.0-7.0
محدوده‌ای که ماده در آن پایدار و قابل جذب است. خارج از این محدوده یا تجزیه میشود یا از پوست عبور نمیکند.
منبع
منابع همین صفحه
کومدون زایی0 (غیرکمدوژنیک)
این رتبه برای خودِ ماده است، نه برای محصولی که آن را دارد: یک فرمول چرب میتواند منافذ را ببندد حتی وقتی مادهٔ فعالش کومدوژن نیست.
منبع
منابع همین صفحه
محدوده غلظتUp to 10%
محدودهٔ غلظتی که در منابع این صفحه اثر گزارش شده است. زیر این محدوده اثر معناداری ثبت نشده و بالاتر از آن اثر بیشتری اضافه نمی‌شود ولی احتمال تحریک بالا می‌رود.
منبع
منابع همین صفحه
روی هر کارت بزنید تا دلیل و منبعش را ببینید.
برای این نگرانی‌ها
۶ نگرانی پوستی که این ماده در آن‌ها بررسی شده است
چه کار میکند؟
ترانگزامیک اسید یک اسید آمینه مشتق شده از لیزین است که در ابتدا به‌عنوان داروی ضد لخته‌شدن خون شناخته می‌شد، اما در سال‌های اخیر به‌دلیل خواص برجسته‌اش در کاهش لکههای تیره، ملاسما و هایپرپیگمنتیشن، در صنعت مراقبت از پوست محبوبیت زیادی پیدا کرده است.
این ترکیب از طریق مهار مسیر پلاسمینوژن-پلاسمین عمل میکند که نقش مهمی در تولید ملانین دارد. همچنین با کاهش تیروزیناز و مهار انتقال ملانین به سطح پوست، به روشن شدن تدریجی لکهها و یکنواختی رنگ پوست کمک میکند.
ترانگزامیک اسید برای انواع پوست مناسب است و به‌ویژه برای افرادی که با ملاسما، لکههای ناشی از آفتاب، هایپرپیگمنتیشن پس از التهاب یا تیرگی دور چشم دست‌وپنجه نرم می‌کنند، گزینه‌ای موثر محسوب میشود. این ترکیب در غلظت ۱ تا ۵٪ در محصولات موضعی استفاده میشود.
درباره‌ی ترانگزامیک اسید
ترانگزامیک اسید چیست؟ ترانگزامیک اسید یک اسید آمینه مشتق شده از لیزین است که در ابتدا به‌عنوان داروی ضد لخته‌شدن خون در پزشکی عمومی شناخته می‌شد. این ترکیب در دهه‌های اخیر به‌دلیل خواص برجسته‌اش در…
مزایا
کاهش ملاسما و لکههای تیره
ترانگزامیک اسید با مهار مسیر پلاسمینوژن-پلاسمین و کاهش بیان تیروزیناز، تولید ملانین را کاهش می‌دهد. مطالعات بالینی نشان داده‌اند که استفاده موضعی ۲ تا ۵٪ به مدت ۸ تا ۱۲ هفته، شاخص ملانین پوست را تا ۱۵ تا ۴۰٪ کاهش می‌دهد. این اثر در درمان ملاسما، لکههای ناشی از آفتاب و هایپرپیگمنتیشن به‌اثبات رسیده است.
پیشگیری و درمان هایپرپیگمنتیشن پس از التهاب
این ترکیب به‌دلیل خواص ضدالتهابی و مهار ملانوژنز، برای کاهش لکههای تیره ناشی از آکنه، اگزما یا روش‌های درمانی مانند لیزر بسیار موثر است. استفاده پیشگیرانه پیش و پس از روش‌های لیزری، بروز هایپرپیگمنتیشن را تا ۶۰ تا ۷۰٪ کاهش می‌دهد. نتایج معمولاً پس از ۴ تا ۸ هفته قابل مشاهده است.
کاهش تیرگی دور چشم
ترانگزامیک اسید هم مؤلفه پیگمنتی و هم مؤلفه عروقی تیرگی دور چشم را هدف قرار می‌دهد. مطالعات نشان داده‌اند که استفاده موضعی ۵٪ یا تزریق درون‌پوستی میتواند هایپرپیگمنتیشن پری‌اوربیتال را به‌میزان ۴۰ تا ۶۰٪ بهبود بخشد. این اثر از طریق کاهش ملانین و مهار رگ‌زایی حاصل میشود.
روشن‌سازی و یکنواخت‌سازی رنگ پوست
ترانگزامیک اسید نه‌تنها لکههای موضعی را کاهش می‌دهد، بلکه به یکنواخت‌سازی کلی رنگ پوست نیز کمک میکند. این اثر از طریق محافظت از پوست در برابر آسیب‌های ناشی از اشعه UV و کاهش تولید ملانین ناشی از نور خورشید حاصل میشود. استفاده مداوم به تدریج پوستی درخشان‌تر و یکنواخت‌تر ایجاد میکند.
خواص ضدالتهابی و کاهش قرمزی
ترانگزامیک اسید تولید سیتوکین‌های التهابی مانند IL-6 و TNF-α را کاهش می‌دهد و باعث کاهش التهاب و قرمزی پوست میشود. این خاصیت برای درمان روزاسه، اریتم صورت و پوست‌های حساس مفید است. همچنین با کاهش نفوذ ماست سل، واکنش‌های التهابی پوست را تعدیل میکند.
محافظت در برابر آسیب نوری و پیری پوست
ترانگزامیک اسید افزایش نشانگرهای بیوژنز میتوکندری را تحریک میکند و از عملکرد میتوکندری در برابر اشعه UV محافظت میکند. مطالعات حیوانی نشان داده‌اند که این ترکیب ضخامت اپیدرمی کاهش یافته توسط UV را بهبود می‌بخشد و الاستوز درمال را کاهش می‌دهد. همچنین تشکیل فیبرهای الاستیک تخریب شده در پوست فوتواِیجد را بازیابی میکند.
کاهش رگ‌های ظاهری و تلانژکتازی
از طریق مهار گیرنده‌های VEGF و کاهش رگ‌زایی، ترانگزامیک اسید میتواند رگ‌های خونی ظاهری و تلانژکتازی را کاهش دهد. این اثر به‌ویژه در درمان روزاسه عروقی و اختلالات وابسته به رگ‌های خونی مفید است. کاهش اندوتلین-۱ نیز به این خاصیت کمک میکند.
تقویت سد محافظ پوست
ترانگزامیک اسید با مهار فعالیت سرین پروتئاز، از تخریب پروتئین‌های سد محافظ جلوگیری میکند و از تجزیه فیلاگرین توسط پلاسمین پیشگیری میکند. این اثر به بهبود عملکرد سد محافظ پوست و کاهش از دست دادن آب از طریق اپیدرم (TEWL) کمک میکند. برای پوست‌های آسیب‌دیده و خشک مفید است.
فرم‌های رایج
سرم
فرم متمرکز با غلظت ۳ تا ۵٪ برای اثر هدفمند بر لکههای تیره و ملاسما
کرم مرطوب‌کننده
فرم ملایم با غلظت ۱ تا ۳٪ مناسب برای استفاده روزانه و حفظ رطوبت پوست
اسنس (Essence)
فرم سبک و آبکی با غلظت متوسط برای جذب سریع و لایه‌گذاری آسان
ماسک صورت
فرم فشرده برای مراقبت عمیق هفتگی و کاهش سریع‌تر پیگمنتاسیون
محلول میکرونیدلینگ
فرم استریل با غلظت ۴ تا ۱۰٪ برای استفاده حرفهای با دستگاه میکرونیدلینگ یا تزریق درون‌پوستی
بیشتر بدانید
نحوه استفاده
ترانگزامیک اسید را میتوانید یک یا دو بار در روز (صبح و شب) استفاده کنید. برای استفاده موضعی، غلظت ۲ تا ۵٪ برای اکثر افراد مناسب است و به‌تدریج نتایج قابل مشاهده خواهد بود.
پس از پاک‌سازی کامل صورت و استفاده از تونر، چند قطره سرم یا کرم حاوی ترانگزامیک اسید را به‌آرامی بر روی پوست بمالید، به‌ویژه روی نواحی دارای لکه یا هایپرپیگمنتیشن. صبر کنید تا کاملاً جذب شود، سپس مرطوب‌کننده و ضد آفتاب خود را بمالید.
میتوانید ترانگزامیک اسید را با نیاسینامید، ویتامین C، آزلائیک اسید یا آربوتین ترکیب کنید تا اثر روشن‌کننده تقویت شود. برای نتایج بهینه، استفاده مداوم به مدت حداقل ۸ تا ۱۲ هفته ضروری است. استفاده از ضد آفتاب طیف گسترده (SPF 30 یا بالاتر) در طول روز الزامی است.
نکات لایه‌بندی
این ترکیب را میتوانید صبح و شب استفاده کنید.
بعد از پاک‌کننده و تونر، و قبل از مرطوب‌کننده بمالید.
با نیاسینامید یا آزلائیک اسید ترکیب کنید برای کاهش بیشتر لکههای تیره.
با ویتامین C استفاده کنید برای تقویت اثر روشن‌کننده و محافظت در برابر اشعه UV.
بعد از جذب کامل میتوانید رتینول یا AHA/BHA استفاده کنید.
همیشه از ضد آفتاب طیف گسترده در طول روز استفاده کنید.هشدار کوتاه
استفاده موضعی معمولاً ایمن و برای اکثر انواع پوست مناسب است. در صورت تحریک یا قرمزی، استفاده را کاهش دهید و با پزشک مشورت کنید.
هشدار مفصل
ترانگزامیک اسید در استفاده موضعی برای اکثر افراد ایمن است، اما موارد زیر را در نظر بگیرید:
- عوارض جانبی خفیف: خشکی، پوسته‌پوسته شدن یا تحریک ملایم پوست در برخی افراد ممکن است رخ دهد، به‌ویژه در ابتدای استفاده یا با غلظت‌های بالا
- آزمایش حساسیت: قبل از استفاده کامل، محصول را روی ناحیه کوچکی از پوست (مانند پشت گوش یا مچ دست) امتحان کنید
- محافظت از آفتاب: استفاده روزانه از ضد آفتاب طیف گسترده (SPF 30 یا بالاتر) الزامی است، زیرا ترکیبات روشن‌کننده می‌توانند پوست را به اشعه UV حساس‌تر کنند
- تداخل دارویی: اگر از داروهای موضعی پزشکی استفاده می‌کنید، قبل از ترکیب با ترانگزامیک اسید با پزشک مشورت کنید
استفاده خوراکی: مصرف خوراکی ترانگزامیک اسید فقط تحت نظر پزشک توصیه میشود و برای افراد با سابقه بیماری ترومبوآمبولیک، اختلالات انعقاد خون، یا نارسایی شدید کلیوی مناسب نیست.
بارداری و شیردهی: اطلاعات کافی در مورد ایمنی استفاده موضعی در دوران بارداری و شیردهی وجود ندارد. قبل از استفاده با پزشک مشورت کنید.
عوارض جدی: اگر علائم شدید تحریک، تورم، کهیر یا واکنش آلرژیک مشاهده کردید، استفاده را فوراً متوقف کرده و به پزشک مراجعه کنید.
یادداشت برچسب فارسی / IRC
ترانگزامیک اسید در بازار ایران نسبتاً جدید است و هنوز در محصولات داخلی کمتر استفاده میشود. این ترکیب عمدتاً در برندهای وارداتی یا محصولات پرمیوم کره‌ای و ژاپنی یافت میشود و قیمت آن به‌دلیل کمبود عرضه معمولاً در محدوده بالا قرار دارد. در سال‌های اخیر، با افزایش آگاهی مصرف‌کنندگان نسبت به ترکیبات روشن‌کننده جدید، تقاضا برای محصولات حاوی این ترکیب رو به رشد است.
مصرف‌کنندگان ایرانی آشنایی محدودی با ترانگزامیک اسید دارند و عمدتاً آن را برای کاهش ملاسما و لکههای تیره می‌شناسند. بر روی برچسب محصولات، معمولاً به صورت Tranexamic Acid یا TXA به انگلیسی ذکر میشود و گاهی با نام‌های فارسی ترانکزامیک اسید یا اسید ترانگزامیک نیز دیده میشود. توجه کنید که برخی محصولات ممکن است غلظت دقیق را ذکر نکنند، بنابراین انتخاب برندهای معتبر با مجوز سازمان غذا و دارو توصیه میشود. با افزایش آگاهی و ورود محصولات بیشتر، انتظار می‌رود این ترکیب در آینده نزدیک جایگاه بهتری در بازار ایران پیدا کند.
یادداشت آلرژن/عطر
ترانگزامیک اسید خالص معمولاً بو ندارد یا ممکن است بوی خفیفی داشته باشد، اما خود آلرژن‌زای شایعی محسوب نمی‌شود. برای پوست‌های حساس بهطور کلی مناسب است، اما توصیه میشود قبل از استفاده کامل، آزمایش حساسیت انجام دهید. اگر محصول حاوی عطر یا ترکیبات اضافی است، احتمال واکنش‌های پوستی ممکن است افزایش یابد.
ترکیبات سازگار
۸ ترکیبی که می‌توان با این ماده استفاده کرد
ترکیبات ناسازگار با این ترکیب (پرهیز)
۱ ترکیب
مشخصات شیمیایی
- CAS Number
- 1197-18-8
- فرمول شیمایی ترکیب
- C8H15NO2
- وزن مولکولی
- 157.21 g/mol
منابع
۱۸ منبع
- Mechanism of the Inhibitory Effect of Tranexamic Acid on Melanogenesis in Cultured Human Melanocytes in the Presence of Keratinocyte-conditioned MediumJournal of Health Science2007
- Tranexamic acid can treat ultraviolet radiation-induced pigmentation in guinea pig skinJournal of Dermatological Treatment2010
- Effect of tranexamic acid on melasma: a clinical trial with histological evaluationBritish Journal of Dermatology2013
- Tranexamic Acid Diminishes Laser-Induced MelanogenesisJournal of Clinical and Aesthetic Dermatology2015
- Tranexamic acid inhibits melanogenesis by activating the autophagy system in cultured melanoma cellsJournal of Dermatological Science2017
- Tranexamic Acid for Adults with Melasma: A Systematic Review and Meta-AnalysisJournal of Investigative Dermatology Symposium Proceedings2018
- Tranexamic acid inhibits the plasma and non-irradiated skin markers of photoaging induced by long-term UVA eye irradiation in female miceExperimental and Therapeutic Medicine2018
- Tranexamic Acid Inhibits Angiogenesis and Melanogenesis in Vitro by Targeting VEGF ReceptorsInternational Journal of Medical Sciences2020
- Tranexamic Acid Cream Protects Ultraviolet B-induced Photoaging in Balb/c Mice Skin by Increasing Mitochondrial MarkersIndonesian Journal of Pharmaceutical Sciences2020
- Tranexamic Acid Improves the Disrupted Formation of Elastic Fibers in Fibroblasts from Photoaged SkinBiological and Pharmaceutical Bulletin2021
- New topical tranexamic acid derivative for the improvement of melasma and assessment of the duration of clinical efficacyJournal of Cosmetic Dermatology2021
- Mechanism of Action of Topical Tranexamic Acid in the Treatment of Melasma and Sun-Induced Skin HyperpigmentationInternational Journal of Molecular Sciences2022
- Efficacy and Best Mode of Delivery for Tranexamic Acid in Treating HyperpigmentationJournal of Clinical Medicine2022
- The uses of tranexamic acid in dermatology: a reviewArchives of Dermatological Research2023
- Tranexamic Acid Ameliorates Skin Hyperpigmentation by Downregulating Endothelin-1 Expression in Dermal Microvascular Endothelial CellsAnnals of Dermatology2024
- Oral Tranexamic Acid for Prevention and Treatment of Postinflammatory HyperpigmentationDermatologic Surgery2024
- Tranexamic Acid for the Treatment of Hyperpigmentation and Telangiectatic Disorders Other Than Melasma: An UpdateClinical, Cosmetic and Investigational Dermatology2024
- Comparative Efficacy of Skin-Lightening Formulations in Suppressing UVB-Induced Arachidonic Acid, α-MSH, and Melanin ExpressionCureus Journal of Medical Science2025