رتینیل پالمیتات
فرم پایدار ویتامین A که بدون تحریک پوست، چین و چروک را کاهش می‌دهد و تولید کلاژن را تقویت میکند
نام‌های دیگر
- مترادف‌ها (انگلیسی/INCI)
- Vitamin A Palmitate، All-trans Retinyl Palmitate، Retinol Palmitate، Retinyl hexadecanoate، Vitamin A, palmitate ester
- نام‌های رایج فارسی
- ویتامین A پالمیتات، پالمیتات رتینول، استر پالمیتیک ویتامین A، رتینیل هگزادکانوات، ویتامین آ پالمیتات
می‌توانم استفاده کنم؟
سطح PH5.0-7.0
محدوده‌ای که ماده در آن پایدار و قابل جذب است. خارج از این محدوده یا تجزیه می‌شود یا از پوست عبور نمی‌کند.
منبع
منابع همین صفحه
کومدون زایی1-2/5
این رتبه برای خودِ ماده است، نه برای محصولی که آن را دارد: یک فرمول چرب میتواند منافذ را ببندد حتی وقتی مادهٔ فعالش کومدوژن نیست.
منبع
منابع همین صفحه
محدوده غلظت0.05-2.5%
محدودهٔ غلظتی که در منابع این صفحه اثر گزارش شده است. زیر این محدوده اثر معناداری ثبت نشده و بالاتر از آن اثر بیشتری اضافه نمی‌شود ولی احتمال تحریک بالا می‌رود.
منبع
منابع همین صفحه
روی هر کارت بزنید تا دلیل و منبعش را ببینید.
چه کار میکند؟
رتینیل پالمیتات یک فرم استر شده و پایدار ویتامین A است که به عنوان یکی از ملایمترین اعضای خانواده رتینوئیدها شناخته می‌شود. این ماده پس از نفوذ به پوست، به تدریج به رتینول و سپس به اسید رتینوئیک (فرم فعال) تبدیل می‌شود و همین تبدیل تدریجی باعث می‌شود تحریک کمتری نسبت به رتینوئیدهای قوی‌تر مانند ترتینوئین ایجاد کند.
عملکرد اصلی: این ماده با فعال‌سازی ژن‌های مسئول تولید کلاژن، چین و چروک را کاهش می‌دهد و بافت پوست را بهبود می‌بخشد. تحقیقات نشان داده که رتینیل پالمیتات میتواند بیان ژن کلاژن تیپ 1 را افزایش دهد و همزمان از تخریب کلاژن موجود جلوگیری کند.
مزایای کلیدی: خاصیت آنتی‌اکسیدانی قوی، محافظت در برابر اشعه UV (معادل SPF 20)، کاهش التهاب پوست، بهبود لکهای تیره، و ترمیم آسیب‌های DNA ناشی از نور خورشید. این ماده برای پوستهای حساس که نمیتوانند رتینول یا ترتینوئین تحمل کنند، گزینه عالی است و میتواند در درمان آکنه، جوش‌های سرسیاه، و علائم پیری پوست مورد استفاده قرار گیرد.
درباره‌ی رتینیل پالمیتات
رتینیل پالمیتات یکی از محبوب‌ترین و در عین حال ملایمترین اعضای خانواده رتینوئیدها است که در سال‌های اخیر به دلیل اثربخشی بالا و تحریک کمتر نسبت به رتینول و ترتینوئین، جایگاه ویژه‌ای در صنعت مراقبت…
مزایا
کاهش چین و چروک و علائم پیری پوست
رتینیل پالمیتات با افزایش بیان ژن کلاژن تیپ 1 (COL1A1) و کاهش فعالیت آنزیم‌های تخریب‌کننده کلاژن (MMPs)، میتواند چین و چروک را به طور قابل مشاهده‌ای کاهش دهد. مطالعات بالینی نشان داده استفاده منظم به مدت 8-12 هفته خطوط ریز را بهبود می‌بخشد و بافت پوست را صاف‌تر میکند. این ماده همچنین سنتز الاستین را تحریک میکند و انعطاف‌پذیری پوست را افزایش می‌دهد.
تحریک تولید کلاژن و بهبود سفتی پوست
تحقیقات نشان داده رتینیل پالمیتات میتواند سنتز کلاژن را تا 46.5% افزایش دهد، به خصوص در فرمولاسیونهای نانوکپسول. این ماده نه تنها تولید کلاژن جدید را تحریک میکند، بلکه از کلاژن موجود نیز محافظت میکند. افزایش تدریجی ضخامت درم و بهبود ساختار ماتریکس خارج سلولی منجر به پوست سفت‌تر و جوان‌تر می‌شود. نتایج معمولاً پس از 12-16 هفته استفاده مداوم قابل مشاهده است.
روشن‌کنندگی و کاهش لکهای تیره
رتینیل پالمیتات با تسریع گردش سلولی و کاهش تجمع ملانین در اپیدرم، میتواند لکهای قهوه‌ای، کک و مک، و هیپرپیگمنتاسیون پس از التهابی را کاهش دهد. این ماده همچنین توزیع یکنواخت رنگدانه را بهبود می‌بخشد و به درخشندگی پوست کمک میکند. بر خلاف رتینوئیدهای قوی‌تر که ممکن است التهاب و لکه بیشتر ایجاد کنند، رتینیل پالمیتات برای پوستهای با حساسیت رنگدانه‌ای مناسب است.
محافظت در برابر اشعه UV و آسیب نوری
یکی از ویژگی‌های منحصر به فرد رتینیل پالمیتات، توانایی جذب اشعه UVB در طول موج 325 نانومتر است. مطالعات انسانی نشان داده این ماده میتواند به اندازه SPF 20 از قرمزی ناشی از آفتابسوختگی و تشکیل تایمین دایمرها (آسیب DNA) جلوگیری کند. این خاصیت فتوپروتکتیو کمک میکند تا پوست در برابر پیری نوری و آسیب‌های اکسیداتیو ناشی از خورشید محافظت شود، اگرچه هنوز استفاده از ضد آفتاب ضروری است.
کنترل آکنه و کاهش جوش‌های سرسیاه
رتینیل پالمیتات با تنظیم تولید سبوم و جلوگیری از انسداد منافذ، میتواند آکنه و جوش‌های سرسیاه را کنترل کند. مطالعات بالینی split-face نشان داده اثربخشی این ماده در درمان آکنه قابل مقایسه با ترتینوئین است، اما با تحریک بسیار کمتر. این ماده همچنین خواص ضد التهابی دارد و میتواند قرمزی و التهاب ناشی از آکنه را کاهش دهد. برای پوستهای چرب و مستعد آکنه، فرمولاسیونهای سرومی مناسب هستند.
خواص آنتی‌اکسیدانی و ضد التهابی
رتینیل پالمیتات آنتی‌اکسیدان قوی است که میتواند رادیکال‌های آزاد را خنثی کند و از پوست در برابر استرس اکسیداتیو محافظت کند. تحقیقات نشان داده این ماده به طور معناداری سایتوکاین‌های التهابی (IL-6، IL-1β، TNF-α) را کاهش می‌دهد و از آسیب سلولی جلوگیری میکند. این خاصیت ضد التهابی برای پوستهای حساس، رزاسه، و پوست‌هایی که به محیط آلوده واکنش نشان می‌دهند، مفید است.
بهبود بافت پوست و کوچک کردن منافذ
با تسریع نوسازی سلولی و افزایش ضخامت اپیدرم، رتینیل پالمیتات میتواند بافت ناهموار پوست را صاف کند و منافذ بزرگ را ظاهراً کوچک‌تر نماید. این بهبود معمولاً طی 4-6 هفته قابل مشاهده است. پوست نرم‌تر، صاف‌تر، و یکدست‌تر می‌شود. برای نتایج بهینه در بهبود بافت، ترکیب رتینیل پالمیتات با اسیدهای ملایم (در شب‌های متناوب) یا نیاسینامید توصیه می‌شود.
ترمیم آسیب DNA و سلامت سلولی
تحقیقات پیشرفته در سال 2025 نشان داده رتینیل پالمیتات میتواند مکانیسم‌های ترمیم DNA را تقویت کند، به خصوص مسیر نوترکیبی هومولوگ (HR) از طریق فعال‌سازی سیگنالینگ ATM-CHK2-p53. این ماده میتواند آسیب DNA ناشی از اشعه UVB را کاهش دهد و سلامت سلولی پوست را بهبود بخشد. این مکانیسم حفاظتی برای جلوگیری از پیری زودرس و حفظ سلامت طولانی‌مدت پوست بسیار اهمیت دارد.
فرم‌های رایج
سرم
سریع‌ترین جذب، مناسب پوست چرب و مختلط، غلظت بالاتر، نفوذ عمیق‌تر به پوست
کرم
مرطوب‌کننده‌تر، ایدهآل برای پوست خشک و حساس، تحریک کمتر، ماندگاری بیشتر روی پوست
کرم شب
ترکیب رتینیل پالمیتات با مرطوب‌کننده‌ها، استفاده آسان، مناسب شروع کار با رتینوئیدها
کرم دور چشم
فرمولاسیون ملایم برای پوست حساس دور چشم، کاهش خطوط ریز، غلظت کنترل‌شده
امولسیون/لوسیون
بافت سبک‌تر از کرم، مناسب اقلیم مرطوب، جذب متعادل برای همه انواع پوست
فرمول نانوکپسول
پایداری بیشتر، نفوذ بهتر، کاهش تحریک، تکنولوژی پیشرفته انتقال به پوست
بیشتر بدانید
نحوه استفاده
زمان استفاده: رتینیل پالمیتات را شبها استفاده کنید زیرا پوست در شب بهتر ترمیم می‌شود و از تماس مستقیم با نور خورشید جلوگیری می‌کنید. برای شروع، هفتهای 2-3 شب استفاده کنید و به تدریج به استفاده شبانه افزایش دهید.
روش استفاده: بعد از پاک‌کننده و تونر، 2-3 قطره سرم یا مقدار یک نخود کرم حاوی رتینیل پالمیتات را با نوک انگشت روی صورت و گردن بمالید. از ناحیه دور چشم اجتناب کنید مگر محصول مخصوص دور چشم باشد. محصول را با حرکات ملایم و رو به بالا ماساژ دهید تا کاملاً جذب شود.
غلظت مناسب: مبتدیان با غلظت 0.1-0.5% شروع کنند. پس از 4-6 هفته تحمل، می‌توانید به غلظت 1-2% افزایش دهید. پوستهای حساس با غلظت‌های پایین‌تر بمانند.
انواع محصول مؤثر: سرم‌ها سریع‌تر جذب میشوند و برای پوستهای چرب مناسبند. کرم‌ها برای پوستهای خشک و حساس بهترند. امولسیون‌ها حد وسط هستند.
زمان مشاهده نتیجه: بهبود بافت پوست طی 4-6 هفته، کاهش چین و چروک طی 8-12 هفته، بهبود لکهای تیره طی 12-16 هفته قابل مشاهده است.
نکات لایه‌بندی
قبل از رتینیل پالمیتات: پاک‌کننده → تونر → سرم آبرسان (هیالورونیک اسید).
بعد از رتینیل پالمیتات: مرطوبکننده غنی یا فیس اویل.
صبح: حتماً ضد آفتاب SPF 30+ استفاده کنید.
اجتناب کنید: همزمان با AHA/BHA قوی، بنزوئیل پراکساید.هشدار کوتاه
در بارداری و شیردهی از مصرف خودداری کنید. حتماً ضد آفتاب استفاده کنید. برای پوستهای بسیار حساس با پزشک مشورت کنید.
هشدار مفصل
موارد منع مصرف:
- بارداری و شیردهی: از تمام مشتقات ویتامین A (از جمله رتینیل پالمیتات) در دوران بارداری و شیردهی خودداری کنید. اگرچه این ماده ملایمتر از رتینوئیدهای قوی است، اما به دلیل احتیاط از استفاده آن در این دوره‌ها جلوگیری می‌شود.
- زخم‌های باز یا عفونی: روی پوست آسیب‌دیده، اگزمای شدید، یا زخم‌های باز استفاده نکنید.
- بعد از لیزر یا پیلینگ عمیق: حداقل 2-4 هفته بعد از درمان‌های تهاجمی پوستی صبر کنید.تداخلات دارویی:
- از استفاده همزمان با اسیدهای قوی (AHA/BHA بالای 10%)، ویتامین C خالص (لایه‌بندی شده)، بنزوئیل پراکساید، و سایر رتینوئیدهای قوی‌تر خودداری کنید.
- اگر داروهای خوراکی ویتامین A یا ایزوترتینوئین مصرف می‌کنید، با پزشک مشورت کنید.تست پچ ضروری است:
قبل از استفاده کامل، محصول را روی قسمت کوچکی از پوست (مثل پشت گوش یا زیر چانه) آزمایش کنید. 24-48 ساعت صبر کنید. اگر قرمزی، خارش، یا سوزش شدید ایجاد شد، استفاده نکنید.حساسیت به نور خورشید:
رتینیل پالمیتات میتواند پوست را به اشعه UV حساستر کند. **حتماً** صبحها از ضد آفتاب طیف گسترده با SPF 30 یا بالاتر استفاده کنید، حتی در روزهای ابری. در غیر این صورت ممکن است لکهای تیره بدتر شوند.عوارض جانبی احتمالی:
- شایع (5-15% افراد): خشکی خفیف، پوسته‌پوسته شدن اولیه (طبیعی در هفته‌های اول)، حساسیت موقت
- کمتر شایع: قرمزی، احساس گزگز، تیره‌تر شدن موقت پوست (فاز purging)
- نادر: واکنش آلرژیک (تورم، کهیر، خارش شدید)زمان قطع استفاده:
- اگر سوزش شدید، قرمزی مداوم، یا تورم ایجاد شد
- اگر عوارض بعد از 4-6 هفته استفاده صحیح بهبود نیافت
- اگر واکنش آلرژیک مشاهده شدمشاوره تخصصی:
افراد با سابقه اگزما، پسوریازیس، رزاسه، یا حساسیت شدید پوستی قبل از استفاده با متخصص پوست مشورت کنند. کسانی که داروهای موضعی یا خوراکی پوستی مصرف میکنند باید پزشک را در جریان قرار دهند.نکات ایمنی:
- از تماس با چشم، پلک‌ها، و مخاط بینی و دهان خودداری کنید
- در صورت تماس تصادفی با چشم، فوراً با آب ولرم بشویید
- دور از دسترس کودکان نگه دارید
- در دمای اتاق و دور از نور مستقیم خورشید نگهداری کنیدیادداشت برچسب فارسی / IRC
در بازار ایران با نام‌های "ویتامین A پالمیتات" یا "رتینیل پالمیتات" برچسب‌گذاری می‌شود. محصولات وارداتی معمولاً از اروپا، کره جنوبی یا ژاپن هستند. غلظت‌های رایج 0.1-1%. محصولات محلی محدود. مصرف‌کنندگان ایرانی به دلیل آب و هوای آفتابی، استفاده ضد آفتاب را جدی بگیرند.
یادداشت آلرژن/عطر
رتینیل پالمیتات خود یک آلرژن شناخته‌شده طبق مقررات اتحادیه اروپا نیست و در لیست 26 آلرژن عطری قرار ندارد. با این حال، افراد با حساسیت به مشتقات ویتامین A ممکن است واکنش نشان دهند. اگر سابقه حساسیت به رتینول، رتینالدهید یا سایر رتینوئیدها دارید، تست پچ ضروری است. محصولات حاوی عطر همراه با این ماده ممکن است تحریک بیشتری ایجاد کنند.
ترکیبات سازگار
۷ ترکیبی که می‌توان با این ماده استفاده کرد
ترکیبات ناسازگار با این ترکیب (پرهیز)
۴ ترکیب
مشخصات شیمیایی
- وزن مولکولی
- 524.86 g/mol
منابع
۱۲ منبع
- Efficacy and mechanism of retinyl palmitate against UVB-induced skin photoagingFrontiers in Pharmacology2023
- Synergistic effects of retinol and retinyl palmitate in alleviating UVB-induced DNA damage and promoting homologous recombination repair in keratinocytesFrontiers in Pharmacology2025
- Vitamin A exerts a photoprotective action in skin by absorbing ultraviolet B radiationJournal of Investigative Dermatology2003
- Super-Antioxidant Vitamin A Derivatives with Improved Stability and Efficacy Using Skin-Permeable Chitosan NanocapsulesAntioxidants2023
- Tailoring of Retinyl Palmitate-Based Ethosomal Hydrogel for Acne Vulgaris Management: Split-Face Clinical StudyPharmaceutics2021
- Unoccluded retinol penetrates human skin in vivo more effectively than unoccluded retinyl palmitate or retinoic acidJournal of Investigative Dermatology1997
- Use of Retinoids in Topical Antiaging Treatments: A Focused Review of Clinical Evidence for Conventional and NanoformulationsAdvances in Therapy2022
- Topical Application of Retinyl Palmitate-Loaded Nanotechnology-Based Drug Delivery Systems for the Treatment of Skin AgingBioMed Research International2014
- Evaluation of Cell Proliferation and Wound Healing Effects of Vitamin A Palmitate-Loaded NanoparticlesACS Omega2023
- A comparative study of the effects of retinol and retinoic acid on histological, molecular, and clinical properties of human skinJournal of Cosmetic Dermatology2016
- Retinoids modulate endothelial cell production of matrix-degrading proteases and tissue inhibitors of metalloproteinases (TIMP)Journal of Biological Chemistry1994
- Vitamin A and retinoic acid: induced fibroblast differentiation in vitroSurgery1985