اسکوالان
لیپید نرم‌کننده و شبیه سبوم طبیعی پوست که به حفظ رطوبت و تقویت سد محافظ پوست کمک میکند.
نام‌های دیگر
- مترادف‌ها (انگلیسی/INCI)
- Squalane، 2,6,10,15,19,23-Hexamethyltetracosane، Perhydrosqualene، Olive squalane، Vegetable squalane
- نام‌های رایج فارسی
- اسکوآلان، سکوالان گیاهی، اسکوالن هیدروژنه، اسکوالن
در یک نگاه
- عملکرد
- مرطوب‌کننده
- آرام‌بخش
- آنتی‌اکسیدان
- کنترل چربی
- ترمیم‌کننده سد پوستی
- نرم‌کننده
- منبع/منشاء
- گیاهی
- حیوانی
- مهندسی زیستی
- مناسب برای نوع پوست
- مناسب برای انواع پوست
- مناسب پوست بالغ
- نوع ترکیب
- مواد فعال
- نرم‌کننده‌ها
- رطوبت‌رسان‌ها
- فواید
- نگهداری رطوبت
میتوانم استفاده کنم؟
ایمن در بارداریبله
هیچ‌کدام از ثبت‌های این ماده در پایگاه ما محدودیتی در بارداری اعلام نکرده‌اند. این برچسب فقط وقتی «بله» می‌آید که همهٔ ثبت‌ها موافق باشند. اگر حتی یکی مخالف باشد هیچ برچسبی نمایش داده نمیشود — «اطلاعاتی نداریم» با «ناایمن» یکی نیست.
منبع
پایگاه مواد مؤثرهٔ هانالایف
سطح PHخنثی
محدوده‌ای که ماده در آن پایدار و قابل جذب است. خارج از این محدوده یا تجزیه میشود یا از پوست عبور نمی‌کند.
منبع
منابع همین صفحه
کومدون زایی0 (غیرکمدوژنیک)
این رتبه برای خودِ ماده است، نه برای محصولی که آن را دارد: یک فرمول چرب می‌تواند منافذ را ببندد حتی وقتی مادهٔ فعالش کومدوژن نیست.
منبع
منابع همین صفحه
روی هر کارت بزنید تا دلیل و منبعش را ببینید.
برای این نگرانیها
۲ نگرانی پوستی که این ماده در آنها بررسی شده است
چه کار میکند؟
اسکوالان یک هیدروکربن اشباع و شاخه‌دار است که از هیدروژنه‌کردن اسکوالن (لیپید طبیعی سبوم و برخی روغنهای گیاهی) به‌دست می‌آید و بهعنوان روغن سبک، بی‌بو و پایدار در محصولات مراقبت از پوست و مو برای ایجاد نرمی و کاهش احساس خشکی استفاده میشود.
این لیپید با قرار گرفتن در لایه شاخی، فضاهای بین‌سلولی را با یک روغن خنثی و سازگار پر میکند و به این ترتیب به کاهش تبخیر آب از سطح پوست و حفظ رطوبت کمک میکند؛ مشتقات اسکوالن و اسکوالان همچنین نقش آنتی‌اکسیدانی و محافظت در برابر استرس اکسیداتیو دارند که در مرورهای علمی مرتبط با کاربردهای پوستی آنها گزارش شده است نقش اسکوالن و اسکوالان در آبرسانی، آنتی‌اکسیدان و محافظت از پوست. در مطالعات سلولی جدید نشان داده شده است که اسکوالان می‌تواند اثرات مخرب اشعه UVA بر فیبروبلاست‌های پوستی، از جمله مهار سنتز کلاژن و تاخیر در فرایند ترمیم زخم، را تا حدی خنثی کند و مهاجرت سلولی را برای ترمیم بهتر تقویت نماید.
به دلیل شباهت ساختاری به لیپیدهای طبیعی پوست و پروفایل ایمنی مطلوب، اسکوالان معمولاً با انواع پوست از جمله پوستهای حساس و مستعد آکنه سازگار در نظر گرفته میشود و بهعنوان نرم‌کننده، مرطوب‌کننده و حمایت‌کننده سد محافظ پوست در کرم‌ها، سرم‌ها و روغنهای صورت به کار میرود، در حالی‌که ماهیت سبک و غیرچرب آن به جذب خوب روی پوست کمک میکند.
درباره‌ی اسکوالان
اسکوالان چیست؟ اسکوالان (Squalane) یک هیدروکربن اشباع و شاخه‌دار با فرمول شیمیایی C30H62 است که به صورت مایع شفاف، بی‌رنگ و بی‌بو دیده میشود. این ماده در واقع نسخه هیدروژنه و پایدار اسکوالن است؛…
مزایا
افزایش آبرسانی و کاهش TEWL
اسکوالان بهعنوان یک لیپید شبیه سبوم با پر کردن فضاهای بین سلولی در لایه شاخی، لایه‌ای نازک و تنفس‌پذیر روی پوست ایجاد میکند که تبخیر آب را کاهش میدهد و رطوبت را حفظ میکند. در یک مطالعه بالینی تک‌گروهی روی ۴۷ زن، استفاده روزانه از سرم روغنی حاوی باکوچیول و اسکوالان به مدت ۴ هفته باعث کاهش معنی‌دار از دست رفتن آب از طریق اپیدرم و حدود ۱۱٫۹٪ بهبود در شاخص الاستیسیته R2 شد که نشاندهنده بهبود آبرسانی و انعطاف‌پذیری پوست است. این نتایج نشان میدهد که فرمولاسیون‌های حاوی اسکوالان می‌توانند طی ۲ تا ۴ هفته کیفیت رطوبت و نرمی پوست را در بسیاری از افراد بهبود دهند، هرچند اثر دقیق به سایر ترکیبات فعال هم وابسته است.
حمایت از کلاژن و ترمیم پس از UV
در مدل‌های سلولی با فیبروبلاست‌های پوستی انسان، افزودن اسکوالان در غلظت‌های بسیار پایین ۰٫۰۰۵ تا ۰٫۰۱۵٪ توانست مهار سنتز کلاژن ناشی از پرتو UVA را تا حد زیادی خنثی کند و فعالیت آنزیم‌های درگیر در بازسازی ماتریکس خارج سلولی را حفظ کند. در همین مطالعه، اسکوالان مسیرهای التهابی وابسته به NF‑κB و COX‑2 را کاهش داد و هم‌زمان فاکتور آنتی‌اکسیدانی Nrf2 و مهاجرت فیبروبلاست‌ها را در آزمایش خراش افزایش داد که به بهبود سرعت ترمیم زخم پس از UV منجر شد. این داده‌ها نشان میدهد که حضور اسکوالان در محصولات بعد از آفتاب و ترمیم‌کننده می‌تواند از دید مکانیکی به حفظ کلاژن و حمایت از ترمیم بافت کمک کند، هرچند برای تایید نهایی به کارآزمایی‌های انسانی بیشتری نیاز است.
تقویت اثرات ضدپیری آنتیاکسیدانها
ترکیب اسکوالن (پیش‌ساز اسکوالان) با ویتامین C در قالب یک بیوکونژوگه لیپوفیل نشان داده که نفوذ و پایداری ویتامین C را در پوست افزایش میدهد و بستری ارائه میکند که از نظر ساختاری به لیپیدهای طبیعی پوست نزدیک است. در یک مدل برون‌تنی روی اکسپلنت‌های پوست انسان، فرمول حاوی ویتامین C‑اسکوالن پس از ۱۰ روز استفاده باعث افزایش معنی‌دار ضخامت اپیدرم و ترجیحاً افزایش تولید کلاژن نوع III و گلیکوزآمینوگلیکان‌ها نسبت به ویتامین C آزاد یا ویتامین C‑پالمیتات شد. این نتایج از این دیدگاه حمایت میکند که استفاده از حامل‌های لیپیدی شبیه اسکوالان در فرمولاسیون‌های ضدپیری می‌تواند اثربخشی آنتیاکسیدانها را روی کلاژن و قوام پوست تقویت کند، حتی اگر خود اسکوالان مستقیماً محرک اصلی سنتز کلاژن نباشد.
محافظت آنتی‌اکسیدانی از لیپیدهای پوست
مرورهای علمی نشان دادهاند که اسکوالن، که از نظر ساختاری بسیار به اسکوالان نزدیک است و حدود ۱۲٪ از سبوم انسان را تشکیل میدهد، یکی از مهم‌ترین لیپیدهای آنتی‌اکسیدان سطح پوست برای خنثی‌کردن رادیکال‌های ناشی از UV و جلوگیری از پراکسیداسیون لیپیدها است. از آن‌جا که اسکوالان نسخه اشباع و پایدار همین مولکول است، استفاده موضعی از آن می‌تواند به‌صورت غیرمستقیم به کاهش استرس اکسیداتیو، محافظت از لیپیدهای سد پوستی و محدود کردن آسیب‌های زودرس ناشی از نور در ترکیب با دیگر فیلترها و آنتیاکسیدانها کمک کند. این نقش محافظتی بهویژه برای پوستهای در معرض آلودگی و نور خورشید اهمیت دارد و در فرمولاسیون‌های ضدپیری و محافظت روزانه از پوست مورد استفاده قرار می‌گیرد.
سازگاری با پوست حساس و مستعد آکنه
در ارزیابی ایمنی توسط کمیته بازبینی ترکیبات آرایشی، پانل تخصصی نتیجه‌گیری کرده است که اسکوالان و اسکوالن در غلظتها و روشهای مصرف فعلی در محصولات آرایشی از نظر تحریک، حساسیت‌زایی و سمیت سیستمیک ایمن هستند. مرورهای علمی بر کاربرد اسکوالن و اسکوالان اشاره میکنند که این لیپیدها به دلیل خنثی بودن شیمیایی، نبود گروه‌های قطبی فعال و شباهت به سبوم، معمولاً غیرکومدون‌زا و بهخوبی توسط پوستهای حساس و حتی مستعد آکنه تحمل می‌شوند، بهویژه زمانی که در فرمولهای بدون عطر استفاده شوند. در عمل، این ویژگی‌ها باعث میشود اسکوالان گزینهای مناسب برای افزودن رطوبت و نرمی به روتین مراقبت از پوست بدون افزایش ریسک جوش و تحریک در بسیاری از مصرف‌کنندگان باشد، هرچند واکنش فردی همیشه ممکن است متفاوت باشد.
کمک به خشکی و التهاب پوست خشک و اگزمایی
برخی مرورها و مطالعات روی اسکوالن و اسکوالان به نقش این لیپیدها در کاهش خشکی، زبری و علائم مرتبط با اگزما و درماتیت اشاره کرده‌اند، به‌طوری‌که استفاده منظم از فرمولاسیون‌های غنی از این ترکیبات به بهبود آبرسانی و کاهش پوسته‌ریزی کمک کرده است. در یک مقاله مروری درباره عملکرد فیزیولوژیک اسکوالن، گزارش شده که این ترکیب می‌تواند آسیب پوستی ناشی از خشکی و برخی اشکال اگزما را با ترکیب اثرات مرطوب‌کنندگی، ضدالتهابی و آنتی‌اکسیدانی تخفیف دهد، هرچند اغلب این داده‌ها از مدل‌های حیوانی یا مطالعات مقدماتی به‌دست آمده‌اند. با توجه به شباهت ساختاری و کاربردی، اسکوالان در کرم‌ها و بالم‌های مخصوص پوست خشک و حساس بهعنوان لیپید حمایت‌کننده سد پوستی استفاده میشود، اما برای ادعای قطعی در درمان اگزما به کارآزمایی‌های انسانی اختصاصی بیشتری نیاز است.
فرمهای رایج
روغن یا سرم صورت حاوی اسکوالان
شایع‌ترین فرم، معمولاً با غلظت ۵۰ تا ۱۰۰٪ اسکوالان گیاهی به عنوان پایه روغنی سبک برای افزایش نرمی، کاهش تبخیر آب و تقویت سد پوستی استفاده میشود.
کرم و لوسیون مرطوب‌کننده
در کرم‌ها و لوسیون‌های صورت و بدن، اسکوالان معمولاً در محدوده حدود ۲ تا ۱۵٪ بهعنوان امولینت و نرم‌کننده اضافه میشود تا با سایر لیپیدها مانند گلیسیرین و سرامیدها، رطوبت و لطافت پوست را بهبود دهد.
بالم و روغن پاک‌کننده (cleansing oil/balm)
در پاک‌کننده‌های روغنی، اسکوالان به‌همراه سایر روغنها به حل آرایش و فیلترهای ضدآفتاب کمک میکند، در عین حال که نسبت به بسیاری از روغنهای سنگین‌تر، سبک‌تر و غیرکومدون‌زا است و پس از شستشو، حس خشکی شدید به‌جا نمی‌گذارد.
روغن و سرم موی حاوی اسکوالان
در محصولات مو و سرمهای نوک مو، اسکوالان بهعنوان لیپید سبک برای کاهش وز، افزایش درخشندگی و محافظت از تار مو در برابر خشکی و اصطکاک استفاده میشود و به دلیل پایداری اکسیداتیو، روی مو بوی تند اکسیدشده ایجاد نمی‌کند.
بالم لب و محصولات مراقبت از نواحی حساس
در بالم لب، کرم دور چشم و محصولات مناسب پوست حساس، از اسکوالان بهعنوان نرم‌کننده خنثی و بدون بو استفاده میشود، زیرا در ارزیابیهای ایمنی تحریک و حساسیت‌زایی آن بسیار پایین گزارش شده است.
بیشتر بدانید
نحوه استفاده
اسکوالان را می‌توانید صبح و شب استفاده کنید، چون یک روغن خنثی و پایدار است که برای استفاده روزانه در انواع محصولات آرایشی بهعنوان نرم‌کننده و حامل لیپیدی به‌کار میرود و استفاده موضعی مکرر اسکوالن و اسکوالان در فرمولاسیون‌های پوستی ایمن گزارش شده است. این ترکیب به دلیل شباهت به چربی طبیعی پوست، معمولاً با انواع پوست از خشک تا مختلط و حتی مستعد آکنه سازگار است.
برای استفاده روزمره، پس از پاک‌سازی و استفاده از تونر و سرمهای بر پایه آب، ۲ تا ۳ قطره روغن یا سرم حاوی اسکوالان را روی پوستِ تمیز و کمی مرطوب صورت و گردن پخش کنید تا جذب شود، سپس در صورت نیاز یک مرطوب‌کننده کرمی سبک روی آن بزنید تا رطوبت بهتر قفل شود چراکه اسکوالن و اسکوالان در نقش امولینت سطحی به کاهش تبخیر آب از پوست کمک میکنند. می‌توانید از آن به‌صورت نقطه‌ای روی نواحی خشک‌تر (مانند اطراف دهان یا گونه‌ها) و روی لب‌ها نیز استفاده کنید، به‌شرطی که محصول برای این نواحی فرموله شده باشد.
اسکوالان بهخوبی با بسیاری از مواد فعال از جمله رتینیل پالمیتات و سایر رتینوئیدهای ملایم، آنتی‌اکسیدان‌هایی مانند ویتامین C مشتق چرب و کوآنزیم Q10، و همچنین با پپتیدها و هیالورونیک اسید قابل ترکیب است؛ در برخی فرمول‌ها اسکوالن همراه با رتینیل پالمیتات در نانوسیستم‌ها بهعنوان حامل لیپوفیل استفاده شده و نفوذ پوستی ترکیبات را بهبود داده است بی‌آن‌که مشکل ایمنی خاصی گزارش شود. برای مشاهده بهبود ملموس در نرمی و کاهش احساس خشکی، معمولاً ۲ تا ۴ هفته استفاده مداوم کافی است، در حالی‌که اثرات حمایتی بر سد پوستی و خطوط ریز در استفاده طولانی‌مدت بهتر نمایان میشود.
نکات لایه‌بندی
- اسکوالان را معمولاً بعد از محصولات سبک و پایهآبی (سرمهای آبرسان، درمانی یا آنتی‌اکسیدان) و قبل یا بعد از کرم مرطوب‌کننده، بسته به نیاز پوست و بافت فرمول، استفاده کنید.
- در روتین شب، پس از سرمهای حاوی رتینول یا رتینیل پالمیتات، چند قطره اسکوالان را روی پوست بزنید تا خشکی و پوسته‌ریزی احتمالی کاهش یابد؛ در فرمولهای آزمایشگاهی، ترکیب اسکوالن با رتینیل پالمیتات برای بهبود تحویل پوستی هر دو ماده استفاده شده است بدون گزارش مشکل ایمنی چشمگیر.
- در روتین حاوی ویتامین C لیپوفیل، استفاده از یک لایه نازک اسکوالان می‌تواند به عنوان حامل لیپیدی ملایم به توزیع یکنواخت‌تر آنتی‌اکسیدان روی پوست کمک کند؛ بیوکونژوگه ویتامین C–اسکوالن در مدل‌های پوستی باعث افزایش ضخامت اپیدرم و تولید کلاژن شده است که نشاندهنده سازگاری این نوع لیپید با فرمولهای آنتی‌اکسیدانی است.
- برای پوستهای بسیار خشک، می‌توانید ۲ تا ۳ قطره اسکوالان را با کرم مرطوب‌کننده مخلوط کرده و به‌صورت لایه نهایی روی صورت و گردن استفاده کنید تا حس چرب جداگانه روی پوست کمتر شود.
- در روتین صبح، پس از جذب کامل اسکوالان و مرطوب‌کننده، حتماً یک ضدآفتاب طیف‌گسترده را بهعنوان آخرین لایه استفاده کنید، چون اسکوالان بهتنهایی نقش فیلتر UV ندارد و فقط به کاهش استرس اکسیداتیو کمک میکند.
هشدار کوتاه
اسکوالان معمولاً ملایم و برای اکثر انواع پوست، از جمله پوستهای حساس، ایمن در نظر گرفته میشود؛ با این حال اگر پس از مصرف قرمزی، خارش یا جوش غیرمعمول مشاهده کردید، مصرف را کاهش دهید یا متوقف کنید و با پزشک یا متخصص پوست مشورت کنید.
هشدار مفصل
بر اساس گزارش نهایی بازبینی مواد آرایشی (CIR)، اسکوالان و اسکوالن در «کاربردها و غلظت‌های رایج در محصولات آرایشی» از نظر تحریک پوستی و حساسیت‌زایی ایمن ارزیابی شدهاند و در تست‌های پچ مکرر، تحریک قابل‌توجه یا واکنش حساسیتی معنی‌داری مشاهده نشده است و این پنل نتیجه گرفته که هر دو ترکیب در شیوه‌های فعلی استفاده، ایمن هستند.
- در افراد با پوست فوق‌العاده حساس یا سابقه درماتیت تماسی، بهتر است قبل از استفاده گسترده، مقدار کمی از محصول حاوی اسکوالان را روی بخشی کوچک از پوست (مثل پشت گوش یا کنار فک) به مدت ۲۴ ساعت امتحان کنید.
- خودِ اسکوالان معمولاً بدون بو و غیرآلرژن است، اما ترکیبات همراه در فرمول مثل عطرها و برخی نگهدارنده‌ها می‌توانند باعث تحریک شوند؛ بنابراین اگر پوست حساس دارید، ترجیحاً محصولات حاوی اسکوالانِ بدون عطر را انتخاب کنید.
- در ارزیابیهای ایمنی، حتی استفاده از اسکوالان تا غلظت‌های بسیار بالا (نزدیک به ۹۷٪ در محصولات موضعی) هم بدون نگرانی خاصی از نظر سمیت حاد، جهش‌زایی و سرطان‌زایی گزارش شده است که با نتیجه‌گیری CIR در مورد ایمنی در غلظت‌های مصرفی هم‌خوانی دارد.
در دوران بارداری و شیردهی، اسکوالان بهعنوان یک لیپید خنثی و با جذب سیستمیک ناچیز معمولاً گزینهای کمخطر در محصولات مراقبت از پوست محسوب میشود، بهویژه با توجه به این‌که پیش‌ساز آن (اسکوالن) بهطور طبیعی در سبوم و حتی در شیر انسان وجود دارد و بهعنوان یکی از لیپیدهای بیولوژیک بدن شناخته میشود؛ با این حال، دادههای بالینی اختصاصی محدود است و در صورت بارداری یا شیردهی بهتر است قبل از مصرف محصولات جدید با پزشک مشورت کنید. افراد با جوش‌های فعال هم اگر احساس کنند هر نوع روغن وضعیت آکنه آنها را بدتر میکند، باید مصرف را با احتیاط و تحت نظر متخصص تنظیم کنند.
یادداشت برچسب فارسی / IRC
نام این ترکیب در فهرست مواد روی بسته‌بندی باید به صورت نام INCI یعنی «Squalane» درج شود و در صورت داشتن فضای کافی میتوان معادل فارسی رایج «اسکوالان» را در پرانتز اضافه کرد تا برای مصرف‌کننده قابل شناسایی‌تر باشد. استفاده از شکل استاندارد INCI (Squalane) با شماره CAS 111-01-3 برای انطباق با مستندات فرمولاسیون و ارزیابی ایمنی توصیه میشود.
برای این ترکیب، طبق گزارش‌های ایمنی منتشرشده، محدودیت یا هشدار اختصاصی فراتر از توصیه‌های عمومی مراقبت از پوست (مانند خودداری از تماس مستقیم با چشم، نگهداری دور از دسترس کودکان و قطع مصرف در صورت بروز تحریک) مطرح نشده است؛ بنابراین روی برچسب فارسی، ذکر این هشدارهای عمومی کافی است، مگر این‌که سایر مواد فعال فرمول نیاز به هشدار ویژه داشته باشند.
یادداشت آلرژن/عطر
اسکوالان به‌خودیِ‌خود بی‌بو است و جزء آلرژن‌های معطر یا شناخته‌شده پوستی محسوب نمیشود و در تست‌های حساسیت‌زایی، پتانسیل بسیار پایینی برای ایجاد درماتیت تماسی نشان داده است. به همین دلیل، در بسیاری از فرمولاسیون‌های مخصوص پوستهای حساس و خشک بهعنوان لیپید پایه به کار میرود و اکثر واکنش‌های احتمالی بیشتر به سایر اجزای فرمول مثل عطر یا نگهدارنده‌ها مربوط میشود؛ با این حال، برای اطمینان، همیشه انجام پچ‌تست روی ناحیه کوچک پوست قبل از استفاده گسترده توصیه میشود.
ترکیبات سازگار
۱۳ ترکیبی که میتوان با این ماده استفاده کرد — ۸ مورد اول
مشخصات شیمیایی
- CAS Number
- 111-01-3
- فرمول شیمایی ترکیب
- C30H62
- وزن مولکولی
- تقریباً ۴۲۲٫۸ g/mol (بر اساس محاسبه از فرمول C30H62)
منابع
۱۲ منبع
- Biological and Pharmacological Activities of Squalene and Related Compounds: Potential Uses in Cosmetic DermatologyMolecules2009
- Squalane as a Promising Agent Protecting UV-Induced Inhibition of Collagen Production in Human Dermal FibroblastsInternational Journal of Molecular Sciences2025
- Explicating the multifunctional roles of tocotrienol and squalene in promoting skin healthSkin Health and Disease2024
- Daily use of a bakuchiol and squalane containing face serum impacts skin estheticsCosmoDerma2021
- Safety Assessment of Squalane and Squalene as Used in CosmeticsCosmetic Ingredient Review (CIR)2022
- Advancing Sustainable Cosmetics: Harnessing CO2-Extracted Microalgae Oil and Squalane from Schizochytrium limacinumMarine Drugs2024
- Vitamin C–squalene bioconjugate promotes epidermal thickening and collagen production in human skinScientific Reports2020
- Preparation and Characterization of Topical Niosomal Formulation of Retinyl PalmitateJournal of Research in Pharmacy2024
- Treatment of Acne Vulgaris During Pregnancy and Lactation: A Narrative ReviewInternational Journal of Women's Dermatology2022
- Malassezia-Associated Skin Diseases, the Use of Diagnostics and TreatmentFrontiers in Cellular and Infection Microbiology2020
- In vitro and in vivo evaluation of a moisture treatment cream containing three critical elements of natural skin moisturizationJournal of Cosmetic Dermatology2020
- Nanowire-based squalene oleogel repairs skin photoagingRegenerative Biomaterials2025