کره شیا
چربی گیاهی طبیعی با خواص نرمکنندگی، مرطوبکنندگی و تقویت سد محافظ پوست که از دانه درخت شیای آفریقایی استخراج میشود
نامهای دیگر
- مترادفها (انگلیسی/INCI)
- Butyrospermum Parkii (Shea) Butter، Shea Butter، Shea Nut Butter، Bassia Parkii Nut Fat، Vitellaria paradoxa nut fat، Karité butter
- نامهای رایج فارسی
- کره کاریته (Karité)، کره دانه شی، چربی/کره شی، کره شیا، شیا باتر، روغن شیا
در یک نگاه
- عملکرد
- مرطوبکننده
- آبرسانی
- ضدپیری
- آرامبخش
- آنتیاکسیدان
- سفتکننده و لیفتکننده
- ترمیمکننده سد پوستی
- ضدالتهاب
- نرمکننده
- منبع/منشاء
- گیاهی
- مناسب برای نوع پوست
- مناسب پوست خشک
- مناسب پوست حساس
- مناسب پوست بالغ
- پوست معمولی
- نوع ترکیب
- نرمکنندهها
- رطوبترسانها
- فواید
- نگهداری رطوبت
برای این نگرانیها
۲ نگرانی پوستی که این ماده در آنها بررسی شده است
چه کار میکند؟
کره شیا یک چربی گیاهی است که از دانه درخت شیا (Vitellaria paradoxa) استخراج میشود و به دلیل ترکیب غنی از تریگلیسریدها و اسیدهای چرب، بهویژه اسید استئاریک و اسید اولئیک، بهعنوان عامل نرمکننده و مرطوبکننده در فرمولاسیون محصولات پوستی استفاده میشود.
این ماده طبق ارزیابی ایمنی انجام شده توسط پنل کارشناسی ایمنی مواد آرایشی (CIR) برای استفاده در محصولات آرایشی و بهداشتی ایمن شناخته شده است. کره شیا حاوی بیش از ۹۵٪ تریگلیسریدها و حدود ۵ تا ۷٪ مواد غیرقابل صابونیشدن است که شامل ترکیبات فنولی و تریترپنها با خواص آنتیاکسیدانی میباشند.
این ترکیب با ایجاد لایهای اکلوزیو بر روی سطح پوست، از تبخیر رطوبت جلوگیری کرده و به بهبود سد محافظ پوست کمک میکند. همچنین در فرمولاسیونها بهعنوان عامل افزایشدهنده ویسکوزیته نیز عمل میکند.
دربارهی کره شیا
کره شیا (Shea Butter) چیست؟ کره شیا یک چربی گیاهی غنی و کرمی است که از دانههای درخت شیا (با نام علمی Vitellaria paradoxa) که بومی کمربند ساوانای آفریقا است، استخراج میشود. این ترکیب به دلیل پروفایل…
مزایا
مرطوبکنندگی قوی و تقویت سد محافظ
کره شیا با ایجاد لایهای پوشاننده، از تبخیر رطوبت پوست جلوگیری کرده و اسیدهای چرب آن به بازسازی لیپیدهای بینسلولی کمک میکنند. مطالعات بالینی نشان دادهاند استفاده منظم از آن، هیدراتاسیون پوست را افزایش و از دست رفتن آب ترانس اپیدرمال (TEWL) را کاهش میدهد، که برای پوستهای خشک و مبتلا به اگزما حیاتی است.
خواص ضدالتهابی و تسکیندهندگی
این ماده سرشار از تریترپنهایی مانند آلفا-آمیرین و لوپئول است که مسیرهای التهابی (مانند iNOS و COX-2) را مهار میکنند. مطالعات بالینی روی پوستهای مبتلا به درماتیت آتوپیک، کاهش قابل توجه خارش و قرمزی را پس از ۴ هفته استفاده نشان دادهاند، که اثر آن را با کرمهای حاوی سرامید قابل مقایسه میکند.
تسریع روند بهبود زخم
بخش غیرقابل صابونیشدن کره شیا، بهویژه ترکیبات فنولی و ویتامین E، به تحریک پاسخ ایمنی و تکثیر سلولهای پوستی کمک میکند. مطالعات تجربی بر روی مدلهای سوختگی نشان دادهاند که کره شیا روند ترمیم بافت و بازسازی اپیدرم را تسریع میبخشد.
اثرات ضدپیری و تحریک کلاژن
ترکیبات تریترپنی موجود در کره شیا فعالیت آنزیمهای کلاژناز و الاستاز (که کلاژن و الاستین را تخریب میکنند) را مهار میکنند. این اثر به حفظ استحکام و خاصیت ارتجاعی پوست کمک کرده و به مرور زمان باعث کاهش ظاهر خطوط ریز میشود.
محافظت طبیعی در برابر آفتاب
کره شیا به طور طبیعی حاوی استرهای سیناماتیک است که به عنوان فیلتر UVB عمل کرده و SPF طبیعی در حدود ۳ تا ۶ ایجاد میکنند. این مقدار برای محافظت کامل کافی نیست، اما میتواند به عنوان یک عامل محافظتی مکمل در کنار ضدآفتاب اصلی عمل کند.
بهبود علائم اگزما و درماتیت
خواص ترکیبی مرطوبکنندگی، ترمیم سد دفاعی و ضدالتهابی، کره شیا را به یک درمان موثر برای اگزما تبدیل کرده است. مطالعات نشان دادهاند که در ۷۴٪ بیماران، استفاده از کرم حاوی کره شیا باعث کاهش خارش و بهبود کیفیت زندگی شده است.
فعالیت آنتیاکسیدانی قوی
کره شیا منبع غنی از ترکیبات فنولی و توکوفرولها (ویتامین E) است. این آنتیاکسیدانها رادیکالهای آزاد ناشی از استرسهای محیطی (مانند آلودگی و اشعه UV) را خنثی کرده و از سلولهای پوست در برابر آسیب اکسیداتیو محافظت میکنند.
فرمهای رایج
کره خام تصفیه نشده (Unrefined/Raw Butter)
۱۰۰٪ - ایدهآل برای پوستهای خیلی خشک و اگزمایی، بافت جامد و دیر جذب (نیاز به گرم کردن)، آخرین مرحله روتین شب، استفاده روزانه یا هفتگی برای ترمیم عمیق، حاوی بالاترین میزان ترکیبات درمانی و ویتامینها (بوی طبیعی دارد).
کرم مرطوبکننده صورت (Moisturizer)
۲ تا ۲۰٪ - مناسب پوستهای خشک و نرمال، بافت کرمی و جذب متوسط، مرحله آخر روتین (قبل از ضدآفتاب در صبح)، استفاده روزانه (صبح و شب)، اغلب فرموله شده با گلیسیرین و سرامید برای افزایش آبرسانی بدون سنگینی بیش از حد.
لوسیون بدن (Body Lotion)
۵ تا ۱۵٪ - مناسب انواع پوست بدن، بافت سبکتر و پخشپذیری بالا، استفاده بعد از استحمام روی پوست مرطوب، مصرف روزانه، معمولاً همراه با روغنهای سبکتر مانند روغن نارگیل یا جوجوبا برای جذب سریعتر.
بالم لب و پمادهای ترمیمکننده (Balms/Salves)
۱۰ تا ۵۰٪ - مناسب لبهای ترکخورده و نواحی زبر (آرنج/زانو)، بافت بسیار غلیظ و محافظ، استفاده به دفعات مورد نیاز در طول روز، فرمولاسیون بدون آب (Anhydrous) برای حداکثر حفاظت و ماندگاری طولانی.
بیشتر بدانید
نحوه استفاده
کره شیا باید به عنوان آخرین مرحله در روتین مراقبت از پوست استفاده شود تا رطوبت و ترکیبات فعال سایر محصولات را در پوست حبس کند. مقدار کمی از آن را (به اندازه یک نخود) بین کف دستهای خود گرم کنید تا ذوب شود و سپس با حرکات ضربهای ملایم روی پوست صورت و گردن اعمال کنید.
برای پوستهای بسیار خشک یا برای درمان اگزما، میتوان از آن به صورت یک لایه ضخیمتر به عنوان ماسک شبانه استفاده کرد. مطالعات نشان دادهاند این روش به ترمیم سد دفاعی پوست سرعت میبخشد.
نکات لایهبندی
کره شیا یک ترکیب پوشاننده (Occlusive) است و باید همیشه بعد از محصولات بر پایه آب استفاده شود. ترتیب صحیح: 1. تونرها و اسانسهای آبرسان 2. سرمهای فعال (مانند ویتامین C، نیاسینامید، رتینول) 3. مرطوبکنندههای سبک 4. کره شیا برای قفل کردن همه چیز. استفاده از آن قبل از سرمها مانع جذب آنها میشود.
هشدار کوتاه
در صورت داشتن آلرژی به لاتکس با احتیاط مصرف شود (تست پچ الزامی). برای پوستهای مستعد آکنه قارچی مناسب نیست. در هوای گرم ممکن است برای پوستهای بسیار چرب احساس سنگینی ایجاد کند.
هشدار مفصل
آلرژی به لاتکس: درخت شیا حاوی مقادیر کمی از گوتای طبیعی (نوعی لاتکس) است. اگرچه پروتئینهای مسئول آلرژی در طی فرایند تصفیه کره شیا تا حد زیادی حذف میشوند، افراد با سابقه آلرژی شدید به لاتکس باید قبل از استفاده، تست حساسیت (پچ تست) انجام دهند.
جوشهای زیرپوستی: با اینکه کره شیا دارای درجه کومدوژنیک صفر است، بافت سنگین آن ممکن است برای برخی افراد با پوست بسیار چرب و مستعد آکنه در هوای گرم و مرطوب احساس سنگینی ایجاد کند. در این موارد مصرف آن را به شبها محدود کنید.
یادداشت آلرژن/عطر
نوع تصفیه نشده (Unrefined) دارای بوی مشخص آجیلی، دودی و خاکی است که طبیعی است و افزودنی نیست. نوع تصفیه شده (Refined) معمولاً بیبو است. خود کره شیا به عنوان آلرژن عطر شناخته نمیشود.
ترکیبات سازگار
۱۱ ترکیبی که میتوان با این ماده استفاده کرد — ۸ مورد اول
مشخصات شیمیایی
- CAS Number
- 194043-92-0; 91080-23-8
- فرمول شیمایی ترکیب
- Complex mixture of triglycerides (variable composition)
منابع
۱۸ منبع
- Safety Assessment of Butyrospermum parkii (Shea)-Derived Ingredients as Used in CosmeticsInternational Journal of Toxicology2024
- Patient acceptability, efficacy, and skin biophysiology of a cream and cleanser containing lipid complex and shea butter extract versus a ceramide product in eczemaHong Kong Medical Journal2015
- Triterpene alcohol and sterol ferulates from shea nut and their anti-inflammatory and anti-tumor-promoting effectsJournal of Oleo Science2010
- Anti-Inflammatory and Skin Barrier Repair Effects of Topical Application of Some Plant OilsInternational Journal of Molecular Sciences2017
- The Comparative Efficacy Between Shea Butter-Ceramide Cream and Hydrocortisone Butyrate Cream in the Treatment and Symptom Control of Childhood Mild to Moderate Atopic DermatitisJournal of the Medical Association of Thailand2019
- Experimental study comparing burn healing effects of raw South African Shea butter and samples from a Libyan marketBMC Complementary Medicine and Therapies2020
- Anti-Inflammatory Effects of Shea Butter through Inhibition of iNOS, COX-2, and Cytokines via the NF-κB Pathway in LPS-Activated Macrophage CellsJournal of Complementary and Integrative Medicine2012
- Nutritional Composition of Shea Products and Chemical Properties of Shea Butter: A ReviewCritical Reviews in Food Science and Nutrition2014
- Shea butter enhances the in vivo sun protection factor and photostability of physical and chemical sunscreen active ingredientsJournal of Cosmetic Dermatology2020
- Trends in the Use of Botanicals in Anti-Aging CosmeticsMolecules2021
- Anti-inflammatory and Other Bioactivities of Triterpene Cinnamate EstersJournal of Oleo Science2018
- Shea butter waste for sustainable production of value-added productsScienceDirect2024
- Skin acceptability of a cosmetic moisturizer formulation in female subjects with sensitive skinClinical, Cosmetic and Investigational Dermatology2018
- Safety Assessment of Butyrospermum parkii (Shea)-Derived IngredientsCosmetic Ingredient Review (CIR)2016
- Regional variation in shea butter lipid and triterpene composition in four African countriesJournal of the Science of Food and Agriculture2005
- CosIng - Cosmetic Ingredient DatabaseEuropean Commission2024
- Natural Oils for Skin-Barrier Repair: Ancient Compounds Now Backed by Modern ScienceAmerican Journal of Clinical Dermatology2018
- Beta-Amyrin and Alpha-Amyrin acetate isolated from the stem bark of Alstonia boonei display profound anti-inflammatory activityPharmaceutical Biology2014