سرامید NP
فراوانترین سرامید طبیعی پوست که سد لیپیدی را بازسازی میکند و از هدررفت رطوبت جلوگیری میکند.
نام‌های دیگر
- مترادف‌ها (انگلیسی/INCI)
- Ceramide 3، N-Stearoyl Phytosphingosine، N-[(2S,3S,4R)-1,3,4-trihydroxyoctadecan-2-yl]octadec-9-enamide
- نام‌های رایج فارسی
- سرامید ۳، سرامید این‌پی، ان-استئاروئیل فیتواسفنگوزین
می‌توانم استفاده کنم؟
کومدون زایی0 (غیرکمدوژنیک)
این رتبه برای خودِ ماده است، نه برای محصولی که آن را دارد: یک فرمول چرب می‌تواند منافذ را ببندد حتی وقتی مادهٔ فعالش کومدوژن نیست.
منبع
منابع همین صفحه
محدوده غلظت0.0001٪ تا 10٪
محدودهٔ غلظتی که در منابع این صفحه اثر گزارش شده است. زیر این محدوده اثر معناداری ثبت نشده و بالاتر از آن اثر بیشتری اضافه نمی‌شود ولی احتمال تحریک بالا می‌رود.
منبع
منابع همین صفحه
روی هر کارت بزنید تا دلیل و منبعش را ببینید.
برای این نگرانی‌ها
۱۱ نگرانی پوستی که این ماده در آن‌ها بررسی شده است — ۸ مورد اول
چه کار میکند؟
سرامید NP یک مولکول لیپیدی است که بهطور طبیعی در لایه شاخی اپیدرم (Stratum Corneum) وجود دارد و تقریباً ۲۲٪ از کل سرامیدهای پوست را تشکیل میدهد. این ماده بهعنوان یک جزء ساختاری کلیدی، ماتریکس لیپیدی بین سلولهای پوستی را تشکیل میدهد و از هدررفت آب از طریق پوست (TEWL) جلوگیری میکند.
مکانیسم عملکرد آن مبتنی بر ساختار آمفی‌پاتیک مولکول است؛ سر آبدوست (گروه‌های هیدروکسیل و آمید) و دم آبگریز (زنجیره‌های چرب بلند) بهصورت لایه‌های لاملار منظم در کنار هم قرار می‌گیرند. این آرایش لایه‌ای، فیزیکی‌ترین مانع در برابر ورود محرکهای خارجی و خروج آب از پوست است.
در فرمولاسیونهای آرایشی، سرامید NP نقش یک ماده پیوند دهنده پوست (Skin-Identical Ingredient) را ایفا میکند؛ یعنی ساختار آن آنقدر به سرامیدهای درونزاد پوست شبیه است که سیستم ایمنی پوست آن را بهعنوان یک ماده بیگانه نمیشناسد. این ویژگی بیومیمتیک، تحمل‌پذیری فوق‌العاده بالایی حتی در پوست‌های حساس به آن میدهد.
درباره‌ی سرامید NP
سرامید NP چیست؟ اگر پوستتان اغلب خشک، تحریک‌پذیر یا ضعیف احساس میشود، احتمالاً با کمبود یک ماده کلیدی روبه‌رو هستید: سرامید. سرامید NP — که در فهرست مواد تشکیلدهنده محصولات آرایشی با همین نام یا…
مزایا
بازسازی سد پوستی
سرامید NP با پر کردن شکاف‌های لیپیدی موجود در لایه شاخی اپیدرم، یکپارچگی ماتریکس لاملار را بازیابی میکند. مطالعات نشان داده‌اند که نسبت Ceramide NP/NS در اسمیر کورنئوم مستقیماً با کیفیت سد پوستی همبستگی دارد؛ هرچه این نسبت بالاتر باشد، TEWL کمتر و ظرفیت نگهداری آب بیشتر است. در یک کارآزمایی بالینی Phase II، کرم حاوی کمپلکس سرامید پوست-ایدنتیکال بهصورت معنادار موجب کاهش شاخص شدت ضایعه (TIS) و افزایش هیدراتاسیون پوست در بیماران مبتلا به درماتیت تماسی شد.
کاهش هدررفت آب از پوست (TEWL)
کاهش TEWL یکی از مستندترین اثرات کلینیکی سرامید NP است. یک مطالعه نشان داد که کرم حاوی سرامید در بازه ۲۴ ساعته TEWL را بهصورت معنادار (P<0.001) کاهش داد و این اثر در مقایسه با سه مرطوبکننده مرجع تجاری برتر بود. فرمولاسیونهای غنی از سرامید بهطور کلی کاهش TEWL حدود ۱۰٪ را در بازه کوتاه‌مدت نشان می‌دهند و اثر مرطوبکنندگی آن‌ها تا ۷۲ ساعت پس از کاربرد ادامه‌دار است.
بهبود درماتیت آتوپیک و اگزما
یک مرور سیستماتیک و متاآنالیز شامل ۱۲ مطالعه کنترل‌شده نشان داد که فرمولاسیونهای حاوی سرامید بهطور مستمر پوست خشک و عملکرد سدی را در بیماران مبتلا به درماتیت آتوپیک بهبود می‌بخشند. در یک مطالعه مستقل کلینیکی، کرم غالب‌سرامید در بیماران بزرگسال مبتلا به اگزما، نفوذپذیری پوست را بازیابی کرد و علائم بیماری را بدون هیچ عارضه جدی کاهش داد. افزودن محصولات حاوی سرامید به رژیم درمانی کورتیکواستروئید در یک مطالعه کلینیکی سبب کاهش معنادار مدت زمان بروز فلر اگزما شد.
افزایش هیدراتاسیون پوست
سرامید NP با تشکیل لایه‌های لاملار منظم در فضای بین‌سلولی لایه شاخی، ظرفیت نگهداری آب را به‌شکل فیزیکی افزایش میدهد. در یک مطالعه بالینی با ۲۰ شرکت‌کننده، فرمولاسیون حاوی سرامید در بازه ۴ هفته‌ای در ۱۰۰٪ از شرکت‌کنندگان بهبود کلینیکی قابل اثبات در شش نشانه مرتبط با پیری پوست از جمله پری‌بودن و سفتی پوست نشان داد. هیدراتاسیون ناشی از کرم سرامید در مقایسه با مرطوب‌کننده‌های مرجع بهطور معنادار (P<0.05) در تمام نقاط زمانی پس از کاربرد بالاتر بود.
ضد التهاب و تسکین پوست حساس
سرامید NP با بازسازی سد پوستی، نفوذ محرکهای خارجی و پاتوژن‌ها را کاهش داده و به این ترتیب یک اثر ضد التهابی غیرمستقیم ایجاد میکند. مطالعات نشان داده‌اند که با تقویت سد لیپیدی توسط سرامیدهای برون‌زاد، واکنش‌های التهابی مرتبط با اختلال سدی در شرایط آتوپیک کاهش می‌یابد. این ماده به‌دلیل ساختار بیومیمتیک خود (پوست-ایدنتیکال)، حتی در پوست‌های دچار رُزاسه، درماتیت سبورئیک و پوست‌های فوق‌حساس نیز تحمل‌پذیری بالایی دارد.
ضد پیری و حفظ استحکام پوست
با افزایش سن، سطح سرامیدهای طبیعی پوست کاهش می‌یابد که منجر به خشکی، ظهور چین و چروک و از دست رفتن پری پوست میشود. کاربرد موضعی سرامید NP این کسری را جبران کرده و با حفظ رطوبت ساختاری، ظاهر خطوط ریز را کاهش میدهد. در یک مطالعه بالینی ۴ هفته‌ای، بهبود در ۶ شاخص پیری پوست شامل خطوط ریز، چین و چروک، پری، و سفتی در ۱۰۰٪ شرکت‌کنندگان اثبات شد.
ترمیم درماتیت تماسی
در یک کارآزمایی Phase II، کرم حاوی کمپلکس سرامید پوست-ایدنتیکال در بیماران مبتلا به درماتیت تماسی بهصورت معنادار موجب کاهش TIS (Total Irritation Score) شد. این ماده همچنین هیدراتاسیون پوست آسیب‌دیده را ترمیم کرد، که نشان‌دهنده توانایی آن در بازسازی فعال سدی در برابر آسیب‌های خارجی است. نتایج این مطالعه نشان داد که سرامید پوست-ایدنتیکال می‌تواند بهعنوان یک درمان کمکی در مدیریت واکنش‌های تماسی استفاده شود.
فرم‌های رایج
کرم مرطوبکننده
۰.۰۰۰۱–۰.۲٪ — مناسب تمام انواع پوست، بالاترین پایداری فرمولاسیون برای سرامید NP، جذب آرام، مرحله آخر روتین، استفاده صبح و شب، ایده‌آل برای پوست خشک و آسیب‌دیده سد
لوسیون بدن
۰.۰۰۰۱–۰.۱٪ — پوست خشک تا معمولی بدن، فرمولاسیون سبکتر، جذب سریع‌تر، استفاده پس از دوش، مناسب برای پوست‌های اگزمایی در ناحیه بدن
سرم صورت
۰.۰۱–۰.۱٪ در پایه امولسیون — نیاز به فرمولاسیون امولسیفایر دارد (نه سرم آبی خالص)، پوست حساس و ضعیف‌شده، مرحله قبل از مرطوبکننده، بهترین انتخاب برای دوره ریکاوری پوست
پاک‌کننده ملایم
۰.۰۱–۰.۰۵٪ — اثر محدود به‌دلیل زمان کوتاه تماس، اما مفید برای جلوگیری از آسیب سدی در حین شستشو، مناسب پوست‌های اگزمایی و حساس، از نوع کرمی یا لوسیونی
ماسک شب (Sleep Mask)
۰.۰۵–۰.۲٪ — مناسب تمام انواع پوست، زمان تماس طولانی شبانه = حداکثر جذب در لایه شاخی، اکلوسیون خفیف، بهترین نتیجه در ترکیب با هیالورونیک اسید و کلسترول
شامپو و نرم‌کننده مو
۰.۰۰۱–۰.۱٪ — تقویت پوشش کوتیکول مو، کاهش شکنندگی، مناسب موهای آسیب‌دیده از رنگ‌کاری یا حرارت
بیشتر بدانید
نحوه استفاده
سرامید NP را می‌توان هر روز، صبح و شب، بدون محدودیت استفاده کرد. این ماده برخلاف مواد فعالی مانند رتینول یا AHA نیاز به مرحله‌بندی تدریجی ندارد و از همان ابتدا قابل تحمل است.
در روتین پوستی، محصولات حاوی سرامید NP معمولاً در مرحله مرطوبکننده (پس از سرم‌ها و قبل از ضد آفتاب در صبح) استفاده می‌شوند. این ماده در فرمولاسیونهای leave-on (بدون آبکشی) بیشترین اثربخشی را دارد و زمان ماندگاری طولانی در لایه شاخی اپیدرم آن را به ابزاری ایده‌آل برای ترمیم شبانه تبدیل میکند.
بر اساس مطالعات کلینیکی مروری، بهبود قابل توجه در هیدراتاسیون و عملکرد سدی پوست معمولاً پس از ۴ تا ۸ هفته استفاده مستمر مشاهده میشود. در پوست‌های دچار اختلال سدی شدید (مانند درماتیت آتوپیک)، اثرات تسکینی می‌توانند
نکات لایهبندی
سرامید NP با اکثر مواد فعال روتین پوستی سازگار است و می‌توان آن را آزادانه لایهبندی کرد. موثرترین ترکیب، استفاده همزمان سرامید NP با کلسترول و اسیدهای چرب است؛ این سه‌گانه لیپیدی (در نسبت ۳:۱:۱) ساختار لاملار لایه شاخی را به بهترین شکل بازسازی میکند.
ترتیب لایهبندی پیشنهادی: پس از پاکسازی، ابتدا سرمهای آبی (هیالورونیک اسید، نیاسینامید) را بزنید، سپس محصول حاوی سرامید را بهعنوان مرطوبکننده روی پوست هنوز کمی مرطوب اعمال کنید. این ترتیب به سرامید کمک میکند آب را «قفل» کند.
هنگام استفاده از رتینول یا اسیدهای لایهبردار (AHA/BHA)، توصیه میشود سرامید را پس از این
هشدار کوتاه
ماده‌ای ایمن برای تمام انواع پوست؛ تست پچ قبل از کاربرد گسترده توصیه میشود. دور از دسترس کودکان نگهداری شود.
هشدار مفصل
سرامید NP یکی از بی‌خطرترین مواد آرایشی شناخته‌شده است. کمیته تخصصی CIR در ارزیابی سال ۲۰۲۰ صراحتاً اعلام کرد که سرامیدها در غلظت‌های رایج استفاده در محصولات آرایشی ایمن هستند. این ماده در محصولات leave-on تا غلظت ۰.۲٪ و در لیپستیک تا ۱۰٪ ارزیابی شده و ایمن تشخیص داده شده است.
سرامید NP به‌دلیل ساختار بیومیمتیک (پوست-ایدنتیکال)، تقریباً هیچ پتانسیل تحریک یا حساسیتزایی ندارد و سیستم ایمنی پوست آن را بهعنوان ماده بیگانه نمیشناسد. مطالعات بالینی نشان داده‌اند این ماده در پوست بزرگسالان و کودکان هیچ واکنش تحریکی یا حساسیتزایی ایجاد نمیکند.
در مورد بارداری و شیردهی: سرامید NP یک لیپید طبیعی است که در سطح لایه شاخی باقی می‌ماند و جذب سیستمیک معنادار از آن گزارش نشده. بنابراین، کاربرد موضعی آن در دوران بارداری و شیردهی عموماً بی‌خطر در نظر گرفته میشود؛ با این حال، مشورت با پزشک متخصص پیش از هر تغییر در روتین پوستی در دوران بارداری توصیه میشود.
⚠️ نکته منبع: مطمئن شوید محصول حاوی سرامید NP از منابع گیاهی یا سنتزی تهیه شده است. CIR Expert Panel تأکید کرده که سرامیدهایی که از بافت‌های عصبی مرکزی گاوی استخراج شده‌اند نباید استفاده شوند. اکثر سرامیدهای تجاری از منابع گیاهی (مانند گندم) یا سنتز شیمیایی تأمین می‌شوند.
یادداشت برچسب فارسی / IRC
- فقط برای استعمال خارجی.
- دور از دسترس کودکان نگهداری شود.
- در صورت تماس با چشم، بلافاصله با آب فراوان شستشو دهید.
- در صورت بروز قرمزی، خارش یا تحریک، مصرف را متوقف کرده و با پزشک مشورت کنید.
- در دمای زیر ۲۵ درجه سانتی‌گراد، دور از نور مستقیم آفتاب نگهداری شود.
- منبع: گیاهی یا سنتزی (تأیید کنید محصول فاقد منشأ بافت عصبی دام است — برای مصرف‌کنندگان وگان/گیاه‌خوار مهم است).
یادداشت آلرژن/عطر
سرامید NP خالص فاقد بو است و هیچ آلرژن عطری شناختهشدهای ندارد. ماده‌ای بی‌بو و هیپوآلرژنیک.
ترکیبات سازگار
۱۲ ترکیبی که می‌توان با این ماده استفاده کرد — ۸ مورد اول
مشخصات شیمیایی
- فرمول شیمایی ترکیب
- C₃₆H₇₁NO₄
- وزن مولکولی
- 582.0 – 583.97 g/mol
منابع
۱۸ منبع
- Safety Assessment of Ceramides as Used in Cosmetics.Cosmetic Ingredient Review2020
- Safety Assessment of Ceramides as Used in CosmeticsCosmetic Ingredient Review2015
- Skin hydration is significantly increased by a cream formulated to mimic the skin’s own natural moisturizing systemsClinical, Cosmetic and Investigational Dermatology2018
- The Efficacy of Moisturisers Containing Ceramide Compared with Other Moisturisers in the Management of Atopic Dermatitis: A Systematic Literature Review and Meta-AnalysisNutrients2022
- A daily regimen of a ceramide-dominant moisturizing cream and cleanser safely restores skin permeability and improves the signs and symptoms of eczema in adultsDermatologic Therapy2021
- Clinical significance of the water retention and barrier function-improving capabilities of ceramide-containing formulations: A qualitative reviewExperimental Dermatology2021
- Efficacy of Pseudo-Ceramide Absorption Into the Stratum Corneum and Effects on Transepidermal Water Loss and the Ceramide Profile: A Randomized Controlled TrialExperimental Dermatology2024
- Ceramides and Skin Health: New InsightsExperimental Dermatology2025
- Use of a ceramide-based cream in the management of mild-to-moderate atopic dermatitisJournal of the American Academy of Dermatology2018
- Phase II Trial to Assess the Safety and Efficacy of a Topical Repair Cream Containing Skin-identical Ceramide Complex in Patients with Contact DermatitisJournal of Clinical and Aesthetic Dermatology2018
- Safety and risk assessment of ceramide 3 in cosmetic productsInternational Journal of Cosmetic Science2015
- Ceramide NP - DescrizioneTiiips2024
- CERAMIDE NPSpecialChem2023
- Ceramide NP – IngredientCosmile Europe / CosIng2023
- Ceramide NP: What It Is and Why It MattersCreative Proteomics2026
- What Ingredients Can You Mix with Ceramides in Skincare?CeraVe Australia2026
- Ceramide NP / NS ratio and barrier quality analysisMetware Bio2026
- Ceramide 3:1:1 ratio clinical evidenceCureus2025