زینک گلوکونات
ماده معدنی ضدالتهابی که با تنظیم ترشح سبوم و مهار باکتریهای عامل آکنه، پوست چرب و مستعد جوش را آرام میکند
نامهای دیگر
- مترادفها (انگلیسی/INCI)
- Zinc gluconate، Zinc D-gluconate، Zincum gluconicum، D-Gluconic acid, zinc salt، Zinc di(D-gluconate)، Zinc(2+) di(D-gluconate)، Gluconic acid, zinc salt (2:1)، Zinci gluconas (Latin Pharmaceutical Name)
- نامهای رایج فارسی
- گلوکونات روی، نمک گلوکونیک اسید روی، روی گلوکونات، گلوکونات زینک، نمک روی گلوکونات
میتوانم استفاده کنم؟
سطح PH5.5-7.5
محدودهای که ماده در آن پایدار و قابل جذب است. خارج از این محدوده یا تجزیه میشود یا از پوست عبور نمیکند.
منبع
منابع همین صفحه
کومدون زایی0-1
این رتبه برای خودِ ماده است، نه برای محصولی که آن را دارد: یک فرمول چرب میتواند منافذ را ببندد حتی وقتی مادهٔ فعالش کومدوژن نیست.
منبع
منابع همین صفحه
محدوده غلظت0.1-1%
محدودهٔ غلظتی که در منابع این صفحه اثر گزارش شده است. زیر این محدوده اثر معناداری ثبت نشده و بالاتر از آن اثر بیشتری اضافه نمیشود ولی احتمال تحریک بالا میرود.
منبع
منابع همین صفحه
روی هر کارت بزنید تا دلیل و منبعش را ببینید.
برای این نگرانیها
۱ نگرانی پوستی که این ماده در آنها بررسی شده است
چه کار میکند؟
گلوکونات روی یک ترکیب معدنی است که از واکنش روی با اسید گلوکونیک بهدست میآید و بهعنوان یکی از مؤثرترین اشکال روی در محصولات مراقبت از پوست شناخته میشود. این ماده با فعالسازی گیرندههای PPARα در پوست، مسیرهای التهابی را مهار کرده و باعث کاهش قرمزی، تحریک و جوشهای التهابی میشود.
گلوکونات روی با سه مکانیسم اصلی عمل میکند: اول، فعالیت غدد سبوم را تنظیم کرده و از تولید بیشازحد چربی پوست جلوگیری میکند. دوم، خواص ضدباکتریایی قوی علیه باکتری کوتیباکتریوم آکنس (عامل اصلی آکنه) دارد. سوم، بهعنوان آنتیاکسیدان طبیعی، پوست را در برابر استرس اکسیداتیو و آسیبهای محیطی محافظت میکند.
این ماده برای پوستهای چرب، مستعد آکنه، حساس و دارای التهاب مناسب است و میتواند در درمان آکنه التهابی، درماتیت آتوپیک، سبوره و کنترل درخشندگی پوست مؤثر باشد. گلوکونات روی جایگزین ایمن و ملایمی برای آنتیبیوتیکهای سیستمیک در درمان آکنه محسوب میشود.
دربارهی زینک گلوکونات
گلوکونات روی چیست؟ گلوکونات روی یکی از شناختهشدهترین و مؤثرترین فرمهای روی است که در صنعت مراقبت از پوست و درمانهای درماتولوژیک کاربرد گستردهای دارد. این ترکیب معدنی از واکنش شیمیایی بین روی (یک…
مزایا
کاهش التهاب و قرمزی پوست
گلوکونات روی با فعالسازی گیرندههای PPARα در سطح سلولی، مسیرهای التهابی پوست را مهار میکند. این ماده با کاهش آزادسازی سیتوکینهای پیشالتهابی مانند CXCL10 و مهار فاکتور NF-κB، بهطور مؤثری قرمزی، تحریک و التهاب ناشی از آکنه، درماتیت آتوپیک و سبوره را کاهش میدهد. مطالعات بالینی نشان دادهاند که استفاده منظم این ماده بهمدت ۴ تا ۶ هفته، بهبود قابل توجهی در کاهش التهاب پوستی ایجاد میکند.
کنترل سبوم و درخشندگی پوست
گلوکونات روی با مهار آنزیم ۵-آلفا-ردوکتاز، تبدیل تستوسترون به دیهیدروتستوسترون (DHT) را کاهش میدهد. DHT هورمون اصلی تحریککننده غدد سبوم است، بنابراین کنترل آن منجر به کاهش تولید چربی و درخشندگی پوست میشود. این خاصیت باعث میشود پوست در طول روز ماتتر بماند، منافذ کمتر مسدود شوند و احتمال ایجاد جوشهای جدید کاهش یابد. برای پوستهای چرب و مستعد آکنه، این فایده بسیار ارزشمند است.
خاصیت ضدباکتریایی علیه آکنه
گلوکونات روی اثرات ضدمیکروبی قوی علیه کوتیباکتریوم آکنس، باکتری اصلی عامل آکنه، دارد. این ماده با مهار آنزیمهای لیپاز باکتریایی، از تجزیه سبوم به اسیدهای چرب آزاد محرک التهاب جلوگیری میکند. همچنین با اختلال در دیواره سلولی باکتریها، رشد و تکثیر آنها را مهار مینماید. این ترکیب عملکرد دوگانه ضدالتهابی و ضدباکتریایی، گلوکونات روی را به یک عامل مؤثر در درمان و پیشگیری از آکنه تبدیل میکند.
تسریع بهبود و ترمیم پوست
روی عنصری برای بیش از ۳۰۰ واکنش آنزیمی در بدن ضروری است و نقش کلیدی در فرآیندهای ترمیم زخم و بازسازی بافت دارد. گلوکونات روی با تأمین روی زیستی قابل جذب، سنتز کلاژن، تکثیر کراتینوسیتها و ریپیتلیالیزاسیون را تسریع میکند. این ماده به بهبود سریعتر جوشهای التهابی، کاهش خطر ایجاد اسکار و بازسازی سد پوستی آسیبدیده کمک مینماید. برای پوستهای دارای جای جوش یا زخمهای جزئی، این فایده بسیار مهم است.
محافظت آنتیاکسیدانی از پوست
گلوکونات روی بهعنوان کوفاکتور آنزیم سوپراکسید دیسموتاز (SOD)، یکی از قدرتمندترین آنتیاکسیدانهای طبیعی بدن، عمل میکند. این ماده پوست را در برابر رادیکالهای آزاد ناشی از اشعه UV، آلودگی هوا و استرس اکسیداتیو محافظت مینماید. با کاهش پراکسیداسیون لیپیدی و آسیب اکسیداتیو به DNA سلولها، گلوکونات روی به کندتر شدن روند پیری پوست، کاهش خطوط ریز و حفظ الاستیسیته پوست کمک میکند.
بهبود درماتیت آتوپیک و اگزما
تحقیقات جدید نشان دادهاند که گلوکونات روی میتواند بهطور مؤثر علائم درماتیت آتوپیک را بهبود بخشد. با کاهش سطح IgE سرمی، مهار کموکین CXCL10 و کاهش ضخامت پوست ملتهب، این ماده به تسکین خارش، کاهش قرمزی و بهبود سد پوستی کمک میکند. برای افرادی که از اگزما یا پوست بسیار حساس و راکتیو رنج میبرند، گلوکونات روی میتواند گزینهای ملایم و مؤثر باشد که بدون تحریک اضافی، التهاب را کاهش میدهد.
کنترل شوره و چربی پوست سر
گلوکونات روی در محصولات مراقبت از مو و پوست سر نیز کاربرد دارد. این ماده با خواص ضدقارچی علیه مالاسزیا (قارچ عامل شوره) و تنظیم ترشح سبوم پوست سر، به کاهش شوره، خارش و چربی موی سر کمک میکند. همچنین با کاهش التهاب فولیکولهای مو، میتواند به حفظ سلامت مو و کاهش ریزش ناشی از التهاب کمک نماید. این فایده برای افرادی که از سبوره پوست سر یا موی چرب رنج میبرند، بسیار مفید است.
جایگزین ایمن برای آنتیبیوتیکها
در دوران افزایش مقاومت آنتیبیوتیکی، گلوکونات روی بهعنوان یک جایگزین مناسب برای درمانهای آنتیبیوتیکی بلندمدت آکنه مطرح است. اگرچه اثربخشی آن کمتر از برخی آنتیبیوتیکهای قوی است، اما بدون ایجاد مقاومت باکتریایی و با پروفایل ایمنی عالی، میتواند برای موارد خفیف تا متوسط آکنه یا بهعنوان ترکیب با سایر درمانها استفاده شود. این ویژگی بهویژه برای افرادی که نمیتوانند آنتیبیوتیکها را تحمل کنند یا به دنبال رویکردی طبیعیتر هستند، ارزشمند است.
فرمهای رایج
سرم
مؤثرترین فرم برای پوست چرب؛ جذب سریع و غلظت بالا تا ۱٪
کرم مرطوبکننده
مناسب پوست حساس؛ غلظت ۰.۲-۰.۵٪ با خواص آرامبخش
لوسیون آبکی
سبک و مناسب پوست چرب؛ غلظت ۰.۳-۰.۷٪
ژل پاککننده
برای شستشوی صورت؛ غلظت ۰.۲٪، خاصیت ضدباکتریایی
ماسک شب
درمان ضدجوش فشرده؛ غلظت ۰.۵-۱٪، استفاده هفتگی
شامپوی ضدشوره
کنترل چربی پوست سر؛ غلظت ۰.۱-۰.۵٪، خاصیت ضدقارچی
بیشتر بدانید
نحوه استفاده
گلوکونات روی را میتوانید در محصولاتی با غلظت ۰.۱ تا ۱ درصد استفاده کنید. برای افراد تازهکار، شروع با غلظت ۰.۲ درصد در سرمها یا لوسیونهای آبکی توصیه میشود. این ماده را میتوانید روزانه یک یا دو بار، صبح و شب، پس از شستن صورت و قبل از مرطوبکننده به پوست تمیز بمالید.
برای پوستهای چرب و مستعد آکنه، استفاده از سرمهای حاوی گلوکونات روی با غلظت ۰.۵ تا ۱ درصد در شب مؤثرتر است. روی نواحی مستعد جوش، پیشانی، بینی و چانه تمرکز کنید. میتوانید این ماده را با اسیدهای ملایم مانند AHA یا BHA ترکیب کنید، اما حتماً با فاصله ۱۵-۲۰ دقیقهای استفاده نمایید.
برای پوستهای حساس یا دارای درماتیت آتوپیک، استفاده از کرمهای حاوی ۰.۲ تا ۰.۵ درصد گلوکونات روی در روتین شبانه مناسب است. این ماده به تدریج اثر خود را نشان میدهد؛ معمولاً پس از ۴ تا ۶ هفته استفاده مداوم، بهبود قابل توجهی در کاهش التهاب و جوشهای التهابی مشاهده میشود. برای نتایج بهینه، استفاده روزانه و مداوم ضروری است.
نکات لایهبندی
پس از پاککننده و تونر استفاده کنید. قبل از مرطوبکننده و ضدآفتاب بمالید. ترکیب با نیاسینامید، آزلائیک اسید و سالیسیلیک اسید ایمن است. با رتینول فاصله زمانی ۳۰ دقیقهای رعایت کنید. از ویتامین C خالص همزمان پرهیز نمایید.
هشدار کوتاه
تست پچ قبل از استفاده اول ضروری است. در صورت بروز قرمزی یا سوزش، مصرف را قطع کنید. مناسب بارداری و شیردهی.
هشدار مفصل
تست پچ: قبل از استفاده اول، حتماً تست پچ روی پوست داخل مچ دست انجام دهید و ۲۴ ساعت منتظر بمانید. اگرچه حساسیت به گلوکونات روی نادر است، افراد با سابقه آلرژی به فلزات باید با احتیاط بیشتری استفاده کنند.
بارداری و شیردهی: گلوکونات روی در غلظتهای معمول کاربرد موضعی (تا ۱٪) برای زنان باردار و شیرده ایمن است. روی عنصری ضروری برای بدن است و مصرف موضعی آن خطری برای مادر یا جنین ندارد. با این حال، اگر از مکملهای خوراکی روی استفاده میکنید، قبل از افزودن محصولات موضعی با پزشک مشورت کنید.
تداخل دارویی: در صورت مصرف خوراکی آنتیبیوتیکهای تتراسایکلین یا کینولون، فاصله زمانی ۲ ساعته بین مصرف دارو و استفاده موضعی از گلوکونات روی رعایت شود (اگرچه جذب پوستی ناچیز است). افرادی که داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی مصرف میکنند، قبل از استفاده با پزشک متخصص مشورت نمایند.
شرایطی که باید پرهیز شود:
- زخمهای باز یا پوست آسیبدیده شدید (سوختگی درجه ۲ و ۳)
- اگزمای شعلهور یا درماتیت تماسی حاد
- پوریازیس در مرحله فعال شدید (مگر با تأیید پزشک)عوارض جانبی احتمالی:
- شایع (نادر، کمتر از ۱٪): خشکی خفیف، احساس کشیدگی پوست که با مرطوبکننده برطرف میشود
- بسیار نادر: قرمزی موضعی، سوزش یا خارش که نشان حساسیت است
- گزارش نشده: هیچ عارضه جدی در مطالعات بالینی گزارش نشده استحساسیت به نور خورشید: گلوکونات روی فوتوسنسیتیو نیست و باعث حساسیت پوست به آفتاب نمیشود. با این حال، استفاده همزمان از ضدآفتاب (SPF 30+) برای محافظت کلی پوست توصیه میشود.
قطع مصرف: در صورت بروز واکنش آلرژیک (قرمزی شدید، تورم، تاول، سوزش مداوم)، فوراً مصرف را قطع کرده و پوست را با آب سرد بشویید. اگر علائم ادامه یافت، به پزشک متخصص پوست مراجعه کنید.
مشورت پزشکی: اگر آکنه یا التهاب پوست شما علیرغم ۸ هفته استفاده مداوم بهبود نیافت، برای ارزیابی دقیقتر به متخصص پوست مراجعه کنید. ممکن است نیاز به درمانهای تکمیلی یا تشخیص شرایط زمینهای دیگر باشید.
نگهداری: در دمای اتاق (زیر ۲۵ درجه سانتیگراد) و دور از نور مستقیم خورشید نگهداری کنید. پس از باز کردن، ظرف ۶-۱۲ ماه مصرف شود.
یادداشت برچسب فارسی / IRC
گلوکونات روی بهطور طبیعی یک ماده معدنی غیرعطری است و جزو ۲۶ آلرژن شایع اتحادیه اروپا محسوب نمیشود. پتانسیل حساسیتزایی آن بسیار پایین است و در مطالعات بالینی، موارد واکنش آلرژیک بسیار نادر بوده است. برای پوستهای حساس و واکنشی ایمن و مناسب است.
ترکیبات سازگار
۶ ترکیبی که میتوان با این ماده استفاده کرد
ترکیبات ناسازگار با این ترکیب (پرهیز)
۳ ترکیب
مشخصات شیمیایی
- وزن مولکولی
- 455.68 g/mol
منابع
۷ منبع
- Zinc gluconate improves atopic dermatitis by modulating CXCL10 release of keratinocytes via PPARα activationBiomedicine & Pharmacotherapy2024
- Multicenter randomized comparative double-blind controlled clinical trial of the safety and efficacy of zinc gluconate versus minocycline hydrochloride in the treatment of inflammatory acne vulgarisDermatology2001
- Zinc gluconate is an agonist of peroxisome proliferator-activated receptors-α in human skinJournal of Investigative Dermatology2012
- Zinc Therapy in Dermatology: A ReviewDermatology Research and Practice2014
- Low doses of zinc gluconate for inflammatory acneActa Dermato-Venereologica1989
- Safety Assessment of Zinc Salts as Used in CosmeticsInternational Journal of Toxicology (CIR - Cosmetic Ingredient Review)2024
- Opinion on water-soluble zinc salts used in oral hygiene products - Submission IISCCS (Scientific Committee on Consumer Safety) - European Commission2023