پانتنول
پروویتامین B5 مرطوبکننده و ترمیمکننده قدرتمند برای همه انواع پوست که سد دفاعی را تقویت میکند
نامهای دیگر
- مترادفها (انگلیسی/INCI)
- Dexpanthenol، Pantothenol، Pro-Vitamin B5، Pantothenyl Alcohol، D-Panthenol Alcohol، Butanamide، Alcohol analog of pantothenic acid، Pantenol، DL-Panthenol
- نامهای رایج فارسی
- پروویتامین بی فایو، ویتامین B5، دکسپانتنول، پانتوتنول، پرو ویتامین B5
میتوانم استفاده کنم؟
ایمن در بارداریبله
هیچکدام از ثبتهای این ماده در پایگاه ما محدودیتی در بارداری اعلام نکردهاند. این برچسب فقط وقتی «بله» میآید که همهٔ ثبتها موافق باشند. اگر حتی یکی مخالف باشد هیچ برچسبی نمایش داده نمیشود — «اطلاعاتی نداریم» با «ناایمن» یکی نیست.
منبع
پایگاه مواد مؤثرهٔ هانالایف
سطح PH4.5-6.5
محدودهای که ماده در آن پایدار و قابل جذب است. خارج از این محدوده یا تجزیه میشود یا از پوست عبور نمیکند.
منبع
منابع همین صفحه
کومدون زایی0
این رتبه برای خودِ ماده است، نه برای محصولی که آن را دارد: یک فرمول چرب میتواند منافذ را ببندد حتی وقتی مادهٔ فعالش کومدوژن نیست.
منبع
منابع همین صفحه
محدوده غلظت1-5%
محدودهٔ غلظتی که در منابع این صفحه اثر گزارش شده است. زیر این محدوده اثر معناداری ثبت نشده و بالاتر از آن اثر بیشتری اضافه نمیشود ولی احتمال تحریک بالا میرود.
منبع
منابع همین صفحه
روی هر کارت بزنید تا دلیل و منبعش را ببینید.
برای این نگرانیها
۲ نگرانی پوستی که این ماده در آنها بررسی شده است
چه کار میکند؟
پانتنول یکی از مشتقات ویتامین B5 است که پس از جذب در پوست به اسید پانتوتنیک تبدیل میشود. این ماده به دلیل خاصیت آبدوستی و چربیدوستی همزمان، به راحتی سد پوستی را عبور کرده و در لایههای عمیق پوست اثر میگذارد.
پانتنول به عنوان یک مرطوبکننده قدرتمند عمل میکند، رطوبت هوا را جذب کرده و آن را در پوست حفظ میکند. همچنین با تحریک تولید سلولهای محافظ پوست، سد دفاعی را تقویت کرده و از دست رفتن آب را کاهش میدهد. این ترکیب خواص ضدالتهابی دارد، قرمزی و تحریک پوست را کاهش میدهد، و فرایند ترمیم زخم را تسریع میکند.
پانتنول برای همه انواع پوست از جمله پوستهای حساس، خشک، چرب و آسیبدیده مناسب است. در محصولات سرم، کرم، لوسیون، شامپو و مراقبت از مو به کار میرود و به دلیل ایمنی بالا، حتی برای نوزادان مناسب است.
دربارهی پانتنول
پانتنول چیست؟ اگر به دنبال مادهای همهکاره برای رفع مشکلات پوستی خود هستید، پانتنول یکی از بهترین گزینههای موجود است. این ترکیب که با نامهای پروویتامین B5 یا دکسپانتنول نیز شناخته میشود، در طیف…
مزایا
مرطوبکنندگی عمیق و طولانیمدت
پانتنول به عنوان یک هوموکتانت قدرتمند عمل میکند و میتواند تا 1000 برابر وزن خود آب جذب کند. این ماده رطوبت را از هوا به پوست میکشد و در لایههای عمیق حفظ میکند. مطالعات نشان دادهاند استفاده روزانه از پانتنول، رطوبت لایه شاخی پوست را تا 25-30 درصد افزایش میدهد. برخلاف مرطوبکنندههای سطحی، پانتنول به عمق پوست نفوذ کرده و آبرسانی پایدار ایجاد میکند که تا 24 ساعت دوام دارد.
ترمیم و تقویت سد محافظ پوست
پانتنول با افزایش تولید لیپیدهای بین سلولی، سرامیدها و کلسترول، به ترمیم سد محافظ آسیبدیده کمک میکند. این ماده سنتز اسیدهای چرب ضروری را تحریک کرده و ساختار لایههای محافظ پوست را تقویت میکند. پانتنول دست رفتن آب از پوست (TEWL) را تا 15-20 درصد کاهش میدهد. پوستی با سد قوی در برابر عوامل محیطی، آلودگی، باکتریها و تحریکات مقاومت بیشتری دارد و کمتر دچار خشکی و التهاب میشود.
تسریع ترمیم زخم و بهبود پوست آسیبدیده
پانتنول فرایند بازسازی پوست را به طور قابل توجهی تسریع میکند. این ماده تکثیر فیبروبلاستها را تا 30 درصد افزایش میدهد، سنتز کلاژن را تحریک کرده و بیان ژنهای کلیدی ترمیم زخم مانند IL-1α، IL-6 و IL-8 را بالا میبرد. مطالعات بالینی نشان دادهاند استفاده از پانتنول پس از اقدامات درمانی مانند لیزر، پیلینگ و تاتو، زمان بهبود را تا 30-40 درصد کاهش میدهد و کیفیت بازسازی بافت را بهبود میبخشد.
کاهش التهاب و قرمزی پوست
پانتنول خواص ضدالتهابی قوی دارد و سطح سایتوکینهای پیشالتهابی مانند IL-6، TNF-α و IL-1β را کاهش میدهد. همزمان، سایتوکینهای ضدالتهابی مانند IL-10 و Arg-1 را افزایش داده و ماکروفاژها را به فنوتیپ ضدالتهابی M2 سوق میدهد. این ماده برای تسکین پوستهای قرمز، تحریکشده و ملتهب بسیار موثر است. همچنین در کاهش قرمزی ناشی از تابش UV، آکنه، رزاسه و التهابات پوستی موثر است.
سازگاری با همه انواع پوست بدون عوارض
یکی از ویژگیهای برجسته پانتنول، سازگاری استثنایی آن با همه انواع پوست است. این ماده رتبه کمدوژنیک 0 دارد و منافذ پوست را مسدود نمیکند، بنابراین برای پوست چرب و مستعد آکنه ایمن است. خواص تسکیندهنده آن برای پوست حساس مناسب است و واکنشهای آلرژیک بسیار نادر است (کمتر از 0.1 درصد). پانتنول حساسیت به نور ایجاد نمیکند و میتوان آن را صبح و شب استفاده کرد.
بهبود بافت و کشش پوست
استفاده مداوم از پانتنول به بهبود بافت پوست، نرم شدن خطوط ریز و افزایش کشش کمک میکند. این ماده با تحریک تولید کلاژن و الاستین، استحکام و انعطافپذیری پوست را افزایش میدهد. پانتنول همچنین به یکنواخت شدن رنگ پوست کمک کرده و ظاهر لکهای تیره را بهبود میبخشد. با استفاده منظم 8-12 هفتهای، پوست نرمتر، صافتر و جوانتر به نظر میرسد.
خواص آنتیاکسیدانی و محافظت در برابر استرس اکسیداتیو
پانتنول خواص آنتیاکسیدانی دارد و میتواند رادیکالهای آزاد را مهار کند. مطالعات نشان دادهاند این ماده بیش از 80 درصد رادیکالهای آزاد ABTS را خنثی میکند و پراکسیداسیون لیپیدی را تا 5 برابر کاهش میدهد. پانتنول همچنین 90 درصد یونهای آهن را کلیت کرده و از آسیب DNA اکسیداتیو جلوگیری میکند. این محافظت آنتیاکسیدانی به کاهش پیری زودرس پوست ناشی از آلودگی و اشعه UV کمک میکند.
تقویت اثربخشی سایر مواد فعال
پانتنول نه تنها به تنهایی موثر است، بلکه اثربخشی سایر مواد فعال را نیز افزایش میدهد. با تقویت سد پوستی و بهبود نفوذ، جذب مواد فعال دیگر را بهبود میبخشد. همچنین خواص تسکیندهنده آن از تحریک احتمالی ناشی از مواد قویتر مانند رتینول، اسیدهای AHA/BHA و ویتامین C میکاهد. پانتنول به عنوان یک پایه ایدهآل برای ترکیب با سایر مواد عمل میکند.
فرمهای رایج
سرم
بالاترین غلظت (تا 5%)، جذب سریع، مناسب ترمیم و آبرسانی عمیق
کرم و لوسیون
غلظت متوسط (2-3%)، ترکیب آبرسانی و حفظ رطوبت، مناسب استفاده روزانه
تونر
غلظت کم (1-2%)، آمادهسازی پوست، تسکین فوری
شامپو و نرمکننده مو
تقویت مو، افزایش درخشندگی، کاهش شکنندگی
ماسک صورت
ترمیم شدید، مناسب استفاده هفتگی، مرطوبکننده قوی
محصولات پس از آفتاب
تسکین پوست سوخته، کاهش قرمزی، ترمیم سریع آسیب
بیشتر بدانید
نحوه استفاده
پانتنول را میتوانید هر روز صبح و شب استفاده کنید. برای بهترین نتیجه، آن را روی پوست تمیز و مرطوب بمالید تا جذب بهتری داشته باشد.نحوه استفاده به تفکیک محصولات
سرم: 2-3 قطره سرم حاوی پانتنول را روی صورت و گردن بمالید. این فرم بیشترین غلظت را دارد و سریعتر جذب پوست میشود. برای مبتدیان، غلظت 2-3 درصد مناسب است. کرم و لوسیون: مقدار کمی از کرم حاوی پانتنول را به صورت یکنواخت روی پوست بمالید. این فرم برای پوستهای خشک و حساس عالی است. تونر: بعد از پاککننده، تونر حاوی پانتنول را با پنبه روی پوست بکشید یا با دست به پوست بزنید. ماسک: هفتهای 1-2 بار ماسک حاوی پانتنول استفاده کنید و 10-15 دقیقه روی پوست بگذارید. پانتنول برای همه انواع پوست از جمله پوست حساس، خشک، چرب و مختلط مناسب است. نتایج اولیه مانند افزایش رطوبت پوست را از همان روزهای اول مشاهده خواهید کرد، اما برای بهبود سد دفاعی پوست و کاهش التهاب، حدود 2-4 هفته استفاده منظم لازم است.نکات لایهبندی
پانتنول با اکثر مواد فعال سازگار است. ابتدا تونر، سپس سرم پانتنول، بعد سایر سرمها (ویتامین C، نیاسینامید، هیالورونیک اسید)، و در پایان کرم مرطوبکننده و ضدآفتاب استفاده کنید. از محصولات آبی به چرب حرکت کنید.
هشدار کوتاه
پانتنول بسیار ایمن است. واکنش آلرژیک بسیار نادر. پچ تست قبل از اولین استفاده توصیه میشود.
هشدار مفصل
موارد منع مصرف:
پانتنول موارد منع مصرفی ندارد و برای همه گروههای سنی از جمله نوزادان، کودکان، بارداری و شیردهی ایمن است.واکنشهای آلرژیک:
واکنش آلرژیک به پانتنول بسیار نادر است. در مطالعات گسترده، موارد حساسیت تماسی گزارش شده کمتر از 0.1% بوده است. با این حال، قبل از اولین استفاده، انجام **پچ تست** توصیه میشود. مقدار کمی از محصول را روی پوست داخل ساعد یا پشت گوش بمالید و 24-48 ساعت منتظر بمانید. اگر قرمزی، خارش یا سوزش مشاهده کردید، استفاده را متوقف کنید.تداخل دارویی:
تداخل دارویی شناختهشدهای برای استفاده موضعی پانتنول گزارش نشده است.شرایط خاص:
- زخمهای باز: پانتنول برای ترمیم زخم مفید است و میتوان روی زخمهای سطحی استفاده کرد.
- بعد از لیزر و پیلینگ: استفاده پانتنول بعد از اقدامات درمانی توصیه میشود.
- اگزما و پسوریازیس: در مراحل غیرفعال بیماری مفید است، اما در دوران شعلهور شدن با پزشک مشورت کنید.حساسیت به نور:
پانتنول باعث حساسیت پوست به نور خورشید نمیشود و میتوانید آن را صبح استفاده کنید.عوارض جانبی:
عوارض جانبی معمول: هیچ
عوارض جانبی نادر: قرمزی یا خارش خفیف در افراد با حساسیت شدیدزمان قطع استفاده:
اگر پس از استفاده علائمی مانند قرمزی شدید، تورم، خارش مداوم یا بثورات مشاهده کردید، استفاده را قطع کنید و با متخصص پوست مشورت کنید.مشاوره تخصصی:
افراد با سابقه واکنشهای آلرژیک شدید یا بیماریهای پوستی خاص، قبل از استفاده با پزشک متخصص مشورت کنند.یادداشت برچسب فارسی / IRC
پانتنول در محصولات ایرانی با نامهای «پانتنول»، «دکسپانتنول» یا «پروویتامین B5» لیبلگذاری میشود. این ماده در بازار ایران بسیار شناختهشده و محبوب است. در برچسبهای فارسی معمولاً به عنوان ماده مرطوبکننده و ترمیمکننده معرفی میشود و در محصولات مراقبت از پوست و مو به کار میرود.
یادداشت آلرژن/عطر
پانتنول آلرژنزا نیست و در فهرست 26 آلرژن اتحادیه اروپا قرار ندارد. واکنشهای آلرژیک بسیار نادر (کمتر از 0.1%) است. پانتنول خالص بدون بو و رنگ است. با این حال، همیشه پچ تست قبل از اولین استفاده توصیه میشود، بهویژه اگر پوست بسیار حساس دارید.
ترکیبات سازگار
۱۸ ترکیبی که میتوان با این ماده استفاده کرد — ۸ مورد اول
مشخصات شیمیایی
- وزن مولکولی
- 205.25
منابع
۱۰ منبع
- Dexpanthenol in Wound Healing after Medical and Cosmetic InterventionsPharmaceuticals2020
- Panthenol Citrate Biomaterials Accelerate Wound Healing and Restore Tissue Integrity in Diabetic WoundsAdvanced Healthcare Materials2023
- Effect of topically applied dexpanthenol on epidermal barrier function and stratum corneum hydrationArzneimittelforschung (Drug Research)2000
- Topical use of dexpanthenol: a 70th anniversary articleJournal of Dermatological Treatment2017
- The Effect of Pantothenic Acid Deficiency on Keratinocyte Proliferation and the Synthesis of Keratinocyte Growth Factor and Collagen in FibrJournal of Pharmacological Sciences2011
- Calcium pantothenate modulates gene expression in proliferating human dermal fibroblastsExperimental Dermatology2009
- Dexpanthenol Promotes Cell Growth by Preventing Cell Senescence and Apoptosis in Cultured Human Hair Follicle CellsNutrients2021
- Efficacy and safety of a cream containing panthenol, prebiotics, and probiotic lysate for sensitive skin: A randomized, single-blind, split-Skin Research and Technology2024
- Efficacy and safety of a panthenol-enriched mask for individuals with skin barrier impairment: A randomized, multi-center trialJournal of Cosmetic Dermatology2024
- Safety Assessment of Panthenol, Pantothenic Acid, and Derivatives as Used in CosmeticsInternational Journal of Toxicology2022