کلسترول
لیپید ضروری پوست که سد محافظ را تقویت کرده و رطوبت را حفظ میکند
نام‌های دیگر
- مترادف‌ها (انگلیسی/INCI)
- Cholest-5-en-3-ol (3beta)-، Cholesterin، Cholesteryl alcohol، Cholest-5-en-3beta-ol
- نام‌های رایج فارسی
- کلسترین
میتوانم استفاده کنم؟
کومدون زایی0 (غیرکمدوژنیک)
این رتبه برای خودِ ماده است، نه برای محصولی که آن را دارد: یک فرمول چرب میتواند منافذ را ببندد حتی وقتی مادهٔ فعالش کومدوژن نیست.
منبع
منابع همین صفحه
محدوده غلظت0.2-1%
محدودهٔ غلظتی که در منابع این صفحه اثر گزارش شده است. زیر این محدوده اثر معناداری ثبت نشده و بالاتر از آن اثر بیشتری اضافه نمی‌شود ولی احتمال تحریک بالا می‌رود.
منبع
منابع همین صفحه
روی هر کارت بزنید تا دلیل و منبعش را ببینید.
برای این نگرانی‌ها
۴ نگرانی پوستی که این ماده در آنها بررسی شده است
چه کار میکند؟
کلسترول یک چربی طبیعی است که بهطور ذاتی در پوست انسان وجود دارد و نقشی حیاتی در حفظ یکپارچگی سد پوستی ایفا میکند. این ماده بهعنوان یک نرم‌کننده و مرطوبکننده عمل میکند و به حفظ تعادل لیپیدی لایه شاخی کمک میکند.
کلسترول در کنار سرامیدها و اسیدهای چرب، یکی از سه لیپید کلیدی سد پوستی محسوب میشود که فضای بین سلولی لایه شاخی را پر کرده و از تبخیر رطوبت پوست جلوگیری میکند. این ماده با تقویت ساختار لایه‌های لیپیدی، پوست را در برابر عوامل محیطی مانند آلودگی و اشعه UV مقاوم‌تر می‌سازد.
مکانیسم اثر کلسترول بر پایه توانایی آن در ترمیم و بازسازی سد لیپیدی پوست است. مطالعات نشان دادهاند که استفاده موضعی کلسترول با نسبت فیزیولوژیک مناسب، بازیابی سد پوستی را تسریع کرده و میزان آب از دست رفته از پوست را کاهش میدهد، که این موضوع برای پوستهای خشک، حساس و آسیبدیده بسیار مفید است.
درباره‌ی کلسترول
کلسترول چیست؟ کلسترول یک مولکول لیپیدی طبیعی و ضروری است که در بدن انسان و به‌ویژه در پوست نقش‌های حیاتی متعددی ایفا میکند. از نظر شیمیایی، کلسترول یک استروئید با ساختار چهار حلقه‌ای…
مزایا
ترمیم سریع سد پوستی آسیبدیده
کلسترول موضعی بهطور قابل توجهی بازیابی سد پوستی را تسریع میکند. مطالعات بالینی نشان دادهاند که فرمولاسیون‌های حاوی نسبت فیزیولوژیک کلسترول، سرامیدها و اسیدهای چرب، بازگشت عملکرد سد پوستی را نسبت به استفاده از تکماده تسریع میکنند. این اثر از طریق بازسازی ماتریکس لیپیدی بینسلولی لایه شاخی حاصل میشود. در یک مطالعه طولی ۱۶ روزه بر روی افراد سالم، کاربرد فرمولاسیون‌های حاوی کلسترول پس از آسیب مکانیکی پوست (tape-stripping)، بازیابی سد را بهطور معناداری سرعت بخشید.
کاهش قابل اندازه‌گیری از دست دادن آب از پوست (TEWL)
کاربرد موضعی کلسترول بهطور موثر میزان از دست دادن آب از طریق اپیدرم (TEWL) را کاهش میدهد. مطالعات بالینی گزارش کردهاند که فرمولاسیون‌های لیپیدی حاوی کلسترول، کاهش تقریبی ۱۰ درصدی در TEWL را پس از کاربرد منظم ایجاد میکنند. در یک کارآزمایی بالینی روی ۳۰ کارگر صنعتی با پوست خشک، کاربرد دوبار روزانه کرم حاوی لیپیدهای فیزیولوژیک شامل کلسترول، بهبود معناداری در TEWL ناحیه دست را در طی ۴ هفته نشان داد. این تاثیر نشان‌دهنده تقویت عملکرد مانع‌سازی پوست در برابر تبخیر رطوبت است.
افزایش پایدار هیدراتاسیون پوست
کلسترول با تکمیل ساختار لایه‌های لیپیدی، باعث افزایش قابل توجه هیدراتاسیون لایه شاخی میشود. اندازه‌گیری‌های کرنئومتری در مطالعات بالینی نشان دادهاند که استفاده منظم از محصولات حاوی کلسترول، سطح رطوبت پوست را بهطور معناداری افزایش میدهد و این تاثیر تا ۷۲ ساعت پس از کاربرد حفظ میشود. در یک مطالعه روی بیماران مبتلا به درماتیت آتوپیک، کاربرد فرمولاسیون نانوامولسیون حاوی مشتقات شبه‌سرامید و کلسترول در طی ۶ هفته، بهبود معناداری در علائم خشکی پوست و خارش ایجاد کرد.
مدیریت موثر درماتیت آتوپیک و اگزما
کلسترول نقش کلیدی در مدیریت درماتیت آتوپیک (AD) و اگزما دارد. مطالعات نشان دادهاند که بیماران AD دارای کمبود کلسترول در لایه شاخی هستند. استفاده از فرمولاسیون‌های لیپیدی با نسبت ۳:۱:۱ (سرامید:کلسترول:اسید چرب) در بیماران AD، کاهش قابل توجهی در شاخص SCORAD، بهبود هیدراتاسیون و بهبود انسجام اپیدرمی ایجاد کرد. در بعضی از مطالعات، اثربخشی این فرمولاسیون‌ها با کورتیکواستروئیدهای موضعی قابل مقایسه بود. یک کارآزمایی بالینی روی ۱۹ بزرگسال مبتلا به AD با اریتم صورت، بهبود معناداری در TEWL، هیدراتاسیون و شاخص اریتم نشان داد.
کاهش التهاب و واکنشهای حساسیت تماسی
کلسترول موضعی دارای خواص ضدالتهابی غیرمستقیم است. مطالعات حیوانی نشان دادهاند که کاربرد موضعی کلسترول، واکنشهای حساسیت تماسی ناشی از هاپتن‌ها را کاهش میدهد. این اثر از طریق حفظ بیان آنزیم ۱۱β-HSD1 در اپیدرم حاصل میشود که باعث تولید کورتیزول فعال محلی میشود. همچنین در بیماران مبتلا به درماتیت تماسی تحریکی مزمن، استفاده از مرطوب‌کنندهای حاوی کلسترول و سرامیدها، بهبود معناداری در اریتم، فیشور و علائم التهابی در طی ۴ هفته نشان داد.
پشتیبانی از درمان آکنه با حفظ سد پوستی
در درمان آکنه که معمولاً با آسیب سد پوستی همراه است، استفاده از مرطوب‌کنندهای حاوی سرامید و کلسترول میتواند سد پوستی را حفظ کند. یک مطالعه دوسوکور نشان داد که بیماران آکنه که از ژل آداپالن/بنزوئیل پراکساید همراه با شوینده و لوسیون حاوی سرامید استفاده کردند، TEWL پایین‌تری در تمام نقاط زمانی نسبت به گروه کنترل داشتند و در هفته ۱۲، TEWL بهطور معناداری نسبت به خط پایه بهبود یافت. همچنین امتیاز خشکی پوست در گروه درمانی بهطور معناداری پایین‌تر بود، که نشان‌دهنده حفظ سد پوستی در طول درمان آکنه است.
تقویت ساختار لامل‌های لیپیدی
کلسترول با تنظیم سازماندهی لایه‌ای لیپیدهای لایه شاخی، نقش ساختاری حیاتی ایفا میکند. مطالعات شبیه‌سازی مولکولی نشان دادهاند که حضور کلسترول در غشاهای لیپیدی لایه شاخی، باعث کاهش نفوذپذیری آب و بهبود ساختار غشا میشود. کلسترول همچنین تمایل به شکل‌گیری حوزه‌های کریستالی کلسترول خالص را کاهش میدهد و لایه‌های لیپیدی لامل با دوره‌های تقریباً ۱۳ نانومتر و ۶ نانومتر را تثبیت میکند. این سازماندهی منحصربه‌فرد، مسئول ایجاد مانع موثر در برابر نفوذ مواد خارجی و از دست دادن آب است.
مناسب برای پوستهای حساس و واکنش‌دار
کلسترول بهعنوان یک ماده طبیعی موجود در پوست انسان، تحملپذیری بالایی دارد و برای پوستهای حساس مناسب است. مطالعات بالینی گزارش کردهاند که فرمولاسیون‌های حاوی کلسترول و سایر لیپیدهای فیزیولوژیک، بدون ایجاد عوارض جانبی قابل توجه، به‌خوبی تحمل میشوند. این امر برای نوزادان، کودکان و بزرگسالان با پوست بسیار حساس یا در معرض خطر بالا برای آسیب سد پوستی، اهمیت ویژه‌ای دارد. مطالعات پیشگیری از درماتیت آتوپیک در نوزادان پرخطر نیز ایمنی بالای درمانهای مبتنی بر لیپیدهای لایه شاخی از جمله کلسترول را تایید کردهاند.
فرم‌های رایج
کرم مرطوبکننده بازسازیکننده سد پوستی
معمولاً 0.2-1% - برای تمام انواع پوست به‌ویژه خشک و حساس، بافت متوسط تا غلیظ، جذب متوسط، استفاده صبح و شب، فرمولاسیون معمولاً همراه با سرامیدها و اسیدهای چرب در نسبت فیزیولوژیک 3:1:1 برای ترمیم موثر سد
لوسیون بدن حاوی لیپیدهای لایه شاخی
0.5-1% - برای پوستهای خشک، حساس و دارای اگزما، بافت سبک تا متوسط، جذب سریع، کاربرد دو بار روزانه، مناسب برای مناطق وسیع بدن مانند دست‌ها و پاها
پماد ترمیمی ضخیم (Healing Ointment)
0.5-2% - برای پوستهای بسیار خشک، آسیبدیده و ترک‌خورده، بافت نیمه‌اکلوزیو (مانند اثر پانسمان)، جذب کند، استفاده شب یا در مناطق خاص، مناسب پس از پروسیجرهای پوستی یا برای پوست نوزادان
سرم بازسازیکننده سد (Lipid Serum)
0.5-1.5% - برای پوستهای خشک تا نرمال با نیاز به تقویت سد، بافت سبک و روغنی، جذب سریع، لایه قبل از مرطوبکننده، استفاده صبح یا شب، فرمولاسیون معمولاً حاوی اسکوالان و سرامیدها
کرم ضدپیری با لیپیدهای فیزیولوژیک
0.3-1% - برای پوستهای بالغ و خشک، بافت غنی و کرمی، جذب متوسط، استفاده شب، ترکیب با پپتیدها و آنتی‌اکسیدان‌ها برای تقویت ساختار پوست و کاهش چین و چروک
کرم مخصوص درماتیت آتوپیک
0.5-1.5% - برای پوستهای مستعد اگزما و التهاب، بافت نرم و مغذی، جذب متوسط، کاربرد دو تا سه بار روزانه، فرمولاسیون بر اساس نسبت 3:1:1:1 برای بهبود علائم و حفظ بازیابی سد طولانی‌مدت
بیشتر بدانید
نحوه استفاده
محصولات حاوی کلسترول را میتوانید یک تا دو بار در روز، صبح و شب، بر روی پوست تمیز و مرطوب استفاده کنید. برای دستیابی به بهترین نتایج، این محصولات را بلافاصله پس از شستن صورت و در حالی که پوست هنوز مرطوب است اعمال کنید تا رطوبت را در پوست حبس کنند.
در روتین روزانه مراقبت از پوست، کرمها یا لوسیونهای حاوی کلسترول معمولاً در مرحله مرطوب‌کنندگی استفاده میشوند، یعنی پس از سرم‌ها و قبل از ضدآفتاب (در صورت استفاده در صبح). برای پوستهای خشک، حساس یا آسیبدیده، میتوانید این محصولات را در هر دو وعده صبح و شب به‌کار ببرید.
مطالعات بالینی نشان دادهاند که بهبود قابل توجه در سد پوستی معمولاً در طی ۲ تا ۴ هفته استفاده منظم محصولات حاوی لیپیدهای فیزیولوژیک (شامل کلسترول) قابل مشاهده است. برای نتایج بهینه، استفاده مداوم و طولانی‌مدت توصیه میشود، به‌ویژه در فصول سرد یا برای پوستهای دارای نقص سد پوستی.
نکات لایهبندی
کلسترول یکی از مواد بسیار سازگار در مراقبت از پوست است و میتواند با اکثر اجزای فعال دیگر به‌راحتی لایهبندی شود. برای دستیابی به نتایج بهتر، محصولات حاوی کلسترول را همراه با سرامیدها و اسیدهای چرب استفاده کنید تا سه رکن اصلی سد پوستی را بازسازی کنید.
این ماده با هیالورونیک اسید، نیاسینامید، پپتیدها و آنتی‌اکسیدان‌ها (مانند ویتامین E) سینرژی بسیار خوبی دارد. همچنین می‌توان آن را با رتینوئیدها یا اسیدهای آلفا و بتا هیدروکسی (AHA/BHA) ترکیب کرد، به‌شرطی که پوست به‌تدریج به این مواد عادت کند. در واقع، استفاده از مرطوب‌کنندهای حاوی کلسترول میتواند خشکی و تحریک ناشی از این اجزای فعال را کاهش دهد و سد پوستی را در حین درمان حفظ کند.
در لایهبندی، ابتدا سرمهای سبکتر (مانند ویتامین C یا هیالورونیک اسید) را اعمال کنید و سپس کرم یا لوسیون حاوی کلسترول را بهعنوان مرطوبکننده نهایی به‌کار ببرید تا رطوبت را حبس کند. در صبح، بعد از مرطوبکننده، حتماً از ضدآفتاب استفاده کنید.
هشدار کوتاه
کلسترول ماده‌ای بسیار ایمن است و عوارض جانبی شناخته‌شده‌ای ندارد. توصیه میشود قبل از استفاده گسترده، تست پچ انجام دهید. این ماده برای پوستهای حساس و حتی نوزادان ایمن است.
هشدار مفصل
کلسترول موضعی یکی از ایمنترین اجزای مراقبت از پوست محسوب میشود. پنل کارشناسان CIR (Cosmetic Ingredient Review) در سال ۲۰۲۵ ایمنی کلسترول را در استفاده‌های کنونی و غلظت‌های متداول محصولات آرایشی تایید کرده است. این ماده بهعنوان یک ماده طبیعی موجود در پوست انسان، تحریک‌کنندگی یا حساسیت‌زایی معناداری ندارد.
عوارض جانبی نادر و خفیف شامل احتمال تحریک خفیف پوست در افراد بسیار حساس میشود، اما این موارد بسیار نادر است. مطالعات سمیت حاد نشان دادهاند که کلسترول حتی در غلظت‌های بالا (بیش از ۲۰۰۰ میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن بدن) عوارض جانبی قابل توجهی ندارد. همچنین این ماده تحریککننده چشم یا پوست نیست.
کلسترول موضعی برای زنان باردار و شیرده ایمن است، زیرا جذب پوستی آن بسیار محدود است و سطح کلسترول سرم خون را تحت تاثیر قرار نمیدهد. افراد مبتلا به هایپرکلسترولمی (کلسترول بالای خون) نیز میتوانند بدون نگرانی از محصولات حاوی کلسترول موضعی استفاده کنند. تنها نکته قابل توجه برای افراد حساس به پشم یا لانولین است، زیرا برخی از کلسترول‌های استفاده‌شده در محصولات از منابع حیوانی (پشم گوسفند) به‌دست می‌آیند.
یادداشت برچسب فارسی / IRC
- فقط برای استفاده خارجی.
- از تماس با چشم‌ها خودداری کنید. در صورت تماس، با آب فراوان بشویید.
- در صورت بروز هرگونه حساسیت یا تحریک، استفاده را متوقف کنید و با پزشک مشورت کنید.
- دور از دسترس کودکان نگهداری شود.
- در دمای اتاق و دور از نور مستقیم خورشید نگهداری کنید.
- تاریخ انقضا را رعایت کنید.
- برای نتایج بهتر، در ترکیب با سرامیدها و اسیدهای چرب استفاده شود.
یادداشت آلرژن/عطر
کلسترول خالص بدون بو و بی‌رنگ است. این ماده هیچ خاصیت عطری ندارد و برای افراد حساس به بو مناسب است.
ترکیبات سازگار
۸ ترکیبی که می‌توان با این ماده استفاده کرد
مشخصات شیمیایی
- CAS Number
- 57-88-5
- فرمول شیمایی ترکیب
- C₂₇H₄₆O
- وزن مولکولی
- 386.7 g/mol
منابع
۲۱ منبع
- Cholesterol - PubChem Compound DatabaseNational Center for Biotechnology Information (NCBI)2024
- Re-Review Summary of Cholesterol as Used in CosmeticsInternational Journal of Toxicology (SAGE)2025
- Final Report on the Safety Assessment of CholesterolCosmetic Ingredient Review (CIR)2024
- Cholesterol Safety InformationPersonal Care Products Council - CosmeticsInfo.org2023
- The skin barrier: an extraordinary interface with an exceptional lipid organizationProgress in Lipid Research2023
- Applying a vernix caseosa based formulation accelerates skin barrier repair by modulating lipid biosynthesisJournal of Lipid Research2018
- Cholesterol sulfate and calcium affect stratum corneum lipid organizationJournal of Investigative Dermatology1999
- Epidermal water barrier and lipid metabolism in inherited metabolic diseasesJournal of Inherited Metabolic Disease (Wiley)2013
- Topically applied ceramides interact with the stratum corneum lipid matrix in compromised ex vivo skinBiochimica et Biophysica Acta - Biomembranes2018
- The role of ceramides in the disruption of the cutaneous permeability barrierFrontiers in Medicine2024
- A Nano-Emulsion Containing Ceramide-like Lipo-Amino Acid Cholesteryl Derivatives Improves Skin Symptoms in Patients with Atopic DermatitisJournal of Clinical Medicine2022
- Ceramide-Containing Adjunctive Skin Care for Skin Barrier Restoration During Acne Vulgaris TreatmentJournal of Drugs in Dermatology (JDD)2023
- Evaluating Clinical Use of a Ceramide-dominant, Physiologic Lipid-Based Emulsion for Barrier RepairJournal of Drugs in Dermatology (JDD)2011
- Prevention of Atopic Dermatitis in High-Risk Infants: A Review of the Role of Lipid-Based Barrier Repair TherapyPediatric Dermatology (Wiley)2025
- Polynucleotides for Facial Erythema and Skin Barrier Repair in Adult Atopic Dermatitis: A Pilot StudyDermatology and Therapy (Wiley)2025
- Topical cholesterol treatment ameliorates hapten-evoked cutaneous hypersensitivity by sustaining expression of 11β-HSD1 in epidermisExperimental Dermatology (Wiley)2014
- Benefits of using Niacinamide and Hyaluronic Acid together - Skin Barrier EnhancementBe Minimalist Research Blog2020
- Safe Mixing: Niacinamide with Hyaluronic AcidAmala Beauty2024
- Is 3:1:1:1 the best barrier lipid ratio? Evidence-based formulation ratiosRegimenlab Educational Platform2023
- Innovative Cholesterol Cosmetics – Strengthening the Skin Barrier with Modern Active IngredientsTojo Cosmetics Technical Journal2025
- What is Cholesterol Used for in Skin Care? Clinical Applications and SafetySkin Type Solutions2024