گوگرد

Sulfur

عنصر معدنی با خواص ضدباکتری، ضدقارچ و لایه‌بردار برای درمان آکنه، روزاسه و درماتیت سبورئیک

نام‌های دیگر

مترادف‌ها (انگلیسی/INCI)
Precipitated Sulfur، Colloidal Sulfur، Elemental Sulfur، Sulphur
نام‌های رایج فارسی
سولفور، گوگرد رسوبی، گوگرد کلوئیدی

می‌توانم استفاده کنم؟

ایمن در بارداریبله

هیچ‌کدام از ثبت‌های این ماده در پایگاه ما محدودیتی در بارداری اعلام نکرده‌اند. این برچسب فقط وقتی «بله» می‌آید که همهٔ ثبت‌ها موافق باشند. اگر حتی یکی مخالف باشد هیچ برچسبی نمایش داده نمی‌شود — «اطلاعاتی نداریم» با «ناایمن» یکی نیست.

منبع

پایگاه مواد مؤثرهٔ هانالایف

سطح PHpH depends on formulation vehicle

محدوده‌ای که ماده در آن پایدار و قابل جذب است. خارج از این محدوده یا تجزیه می‌شود یا از پوست عبور نمی‌کند.

منبع

منابع همین صفحه

کومدون زایی0 (Non-comedogenic)

این رتبه برای خودِ ماده است، نه برای محصولی که آن را دارد: یک فرمول چرب می‌تواند منافذ را ببندد حتی وقتی مادهٔ فعالش کومدوژن نیست.

منبع

منابع همین صفحه

محدوده غلظت2-10% (cosmetic formulations); most common: 5-10% for acne/rosacea treatments

محدودهٔ غلظتی که در منابع این صفحه اثر گزارش شده است. زیر این محدوده اثر معناداری ثبت نشده و بالاتر از آن اثر بیشتری اضافه نمی‌شود ولی احتمال تحریک بالا می‌رود.

منبع

منابع همین صفحه

روی هر کارت بزنید تا دلیل و منبعش را ببینید.

برای این نگرانی‌ها

۴ نگرانی پوستی که این ماده در آن‌ها بررسی شده است

چه کار می‌کند؟

گوگرد عنصری معدنی است که به شکل رسوبی یا کلوئیدی در فرمولاسیون‌های درمانی پوستی استفاده می‌شود و دارای خواص ضدباکتری، ضدقارچ، ضدانگلی و لایه‌بردار است. این ترکیب از دیرباز در درماتولوژی برای درمان آکنه، روزاسه، درماتیت سبورئیک و شوره سر کاربرد داشته است.

مکانیسم عملکرد گوگرد از طریق تعامل با سیستئین موجود در کراتینوسیت‌های لایه شاخی پوست و تولید هیدروژن سولفید است که به شکستن پیوندهای دی‌سولفید بین سلول‌ها و لایه‌برداری ملایم منجر می‌شود. همچنین این ترکیب از طریق غیرفعال کردن گروه‌های سولف‌هیدریل در سیستم‌های آنزیمی باکتری‌ها فعالیت ضدمیکروبی دارد و رشد کوتی‌باکتریوم آکنس، استافیلوکوکوس‌ها و قارچ مالاسزیا را مهار می‌کند.

گوگرد در غلظت ۲ تا ۱۰ درصد در محصولات مراقبت از پوست استفاده می‌شود و معمولاً با سدیم سولفاستامید ۱۰ درصد ترکیب می‌گردد. این ماده برای پوست‌های چرب، مستعد آکنه و حساس مناسب است.

درباره‌ی گوگرد

گوگرد چیست؟ گوگرد یک عنصر معدنی است که قرن‌ها در درماتولوژی سنتی و مدرن استفاده می‌شود. این ترکیب به صورت رسوبی یا کلوئیدی در فرمولاسیون‌های درمانی پوستی استفاده می‌شود و دارای خواص ضدباکتری، ضدقارچ…

خواندن مقاله‌ی کامل

مزایا

  • کاهش جوش‌های التهابی و درمان آکنه

    گوگرد باکتری‌های کوتی‌باکتریوم و استافیلوکوکوس را سرکوب می‌کند و تولید سبوم را کاهش می‌دهد. آزمایش‌های بالینی نشان داده‌اند که استفاده ترکیب سدیم سولفاستامید ۱۰ درصد و گوگرد ۵ درصد به‌مدت ۸ هفته، کاهش ۶۵ تا ۷۸ درصدی جوش‌های التهابی ایجاد می‌کند.

  • بهبود سرخی‌های سطحی و کاهش قرمزی

    گوگرد از طریق کاهش التهاب و سولفید هیدروژنی تولیدی، سایتوکین‌های التهابی را فروپاشی می‌کند. مطالعات نشان می‌دهند که استفاده ۸ تا ۱۲ هفته‌ای باعث کاهش قابل مشاهده‌ی قرمزی و حساسیت می‌شود، به‌خصوص در ترکیب با سولفاستامید.

  • درمان شوره‌ی سر و التهاب سبورئیک

    گوگرد اثر ضدقارچی قوی علیه مالاسزیا دارد که عامل اصلی شوره و التهاب سبورئیک است. آزمایش‌های بالینی پس از ۲ تا ۴ هفته‌ی استفاده مستمر، کاهش قابل توجهی در شوره و خارش نشان داده‌اند.

  • لایه برداری و بهبود بافت پوست

    ویژگی لایه برداری گوگرد سلول‌های مرده‌ی سطح پوست را برمی‌دارد و منافذ را تمیز می‌کند. این امر باعث روشن‌تری رنگ، بهتری بافت و کاهش ظاهری منافذ درشت می‌شود. اثر بیشتر نسبت به اسیدهای شیمیایی ملایم است.

  • کنترل تولید چربی و ترشح سبوم

    گوگرد تولید سبوم را تنظیم می‌کند و کاهش ۳۰ تا ۵۰ درصدی چربی‌ پوست پس از ۴ هفته‌ی استفاده قابل مشاهده است. این اثر به‌ویژه برای پوست‌های پر‌چربی و مختلط مفید است.

  • آرام‌سازی پوست‌های حساس و کاهش تحریک

    خاصیت ضدالتهابی قوی گوگرد آن را برای پوست‌های حساس نیز مناسب می‌سازد. استفاده‌ی غلظت‌های پایین‌تر (۲ تا ۳ درصد) می‌تواند شرایط تحریک شدید پوست و پس‌از درمان‌های خشن را آرام کند.

  • مبارزه با باکتریاهای مقاوم به آنتی‌بیوتیک

    تحقیقات نشان داده‌اند که گوگرد نانویی حتی علیه باکتریاهایی که ژن‌های مقاومت دارویی حمل می‌کنند موثر است. این ویژگی برای آکنه‌های درمان‌نشده با آنتی‌بیوتیک‌های معمول بسیار مهم است.

فرم‌های رایج

  • کرم و لوسیون درمانی

    فرم متداول با غلظت ۲ تا ۱۰٪ برای درمان آکنه، روزاسه و درماتیت سبورئیک

  • صابون و شوینده

    محصولات شستشو حاوی گوگرد برای پوست‌های چرب و مستعد آکنه

  • ماسک و درمان نقطه‌ای

    فرمولاسیون‌های فشرده با غلظت بالاتر برای استفاده موضعی روی جوش‌ها

  • شامپو ضد شوره

    محصولات مو حاوی گوگرد برای درمان شوره سر و درماتیت سبورئیک پوست سر

  • فوم سولفاستامید-گوگرد

    ترکیب سدیم سولفاستامید ۱۰٪ و گوگرد ۵٪ به صورت فوم امولینت

بیشتر بدانید

  • نحوه استفاده

    محصولات حاوی گوگرد معمولاً شب قبل از خواب استفاده می‌شوند، اما برخی فرمولاسیون‌های ملایم را می‌توان صبح و شب به کار برد. فرکانس استفاده بسته به غلظت و نوع پوست متفاوت است و بهتر است با مقدار کم شروع کنید.

    پوست را با یک پاک‌کننده ملایم تمیز کنید و خشک نمایید. سپس لایه نازکی از کرم، لوسیون یا صابون حاوی گوگرد را روی نواحی آسیب‌دیده بمالید و اجازه دهید کاملاً جذب شود. از تماس با چشم، لب و مخاط‌ها اجتناب کنید. اگر از محصولات شستشو استفاده می‌کنید، بعد از ۵ تا ۱۰ دقیقه با آب ولرم بشویید.

    گوگرد را می‌توانید با سالیسیلیک اسید، بنزوئیل پراکساید یا سدیم سولفاستامید ترکیب کنید. از ترکیب همزمان با رتینوئیدها یا AHA/BHA در غلظت‌های بالا خودداری کنید تا از تحریک بیش از حد جلوگیری شود. استفاده از ضد آفتاب در روز ضروری است زیرا گوگرد پوست را حساس‌تر می‌کند.

  • نکات لایه‌بندی

    محصولات حاوی گوگرد را ترجیحاً شب استفاده کنید.
    بعد از پاک‌کننده و قبل از مرطوب‌کننده بمالید.
    می‌توانید با سدیم سولفاستامید ۱۰٪ ترکیب کنید برای اثر بهتر در درمان آکنه و روزاسه.
    از ترکیب با رتینول، ویتامین C قوی یا اسیدهای شیمیایی در یک شب خودداری کنید.
    صبح حتماً از ضد آفتاب با SPF 30 یا بالاتر استفاده کنید.

  • هشدار کوتاه

    ممکن است خشکی، سوزش خفیف یا پوسته‌پوسته شدن ایجاد کند، به‌ویژه در ابتدای استفاده یا در غلظت‌های بالا. اگر تحریک شدید یا واکنش آلرژیک مشاهده شد، استفاده را متوقف کرده و با پزشک مشورت کنید.

  • هشدار مفصل

    گوگرد برای اکثر افراد ایمن است، اما موارد احتیاطی زیر را در نظر بگیرید:

    • خشکی و تحریک: گوگرد اثر لایه‌بردار دارد و ممکن است در ابتدا باعث خشکی، قرمزی و پوسته‌پوسته شدن شود. با استفاده کم شروع کنید (۲-۳ بار در هفته) و تدریجاً افزایش دهید.
    • بوی مشخص: گوگرد بوی تخم‌مرغ فاسد دارد که ممکن است برای برخی افراد ناخوشایند باشد.
    • واکنش آلرژیک: اگرچه نادر است، برخی افراد ممکن است به گوگرد حساسیت داشته باشند. قبل از استفاده روی تمام صورت، روی ناحیه کوچکی از پوست امتحان کنید.
    • تماس با چشم: از تماس با چشم، لب و مخاط‌ها خودداری کنید. در صورت تماس، فوراً با آب فراوان بشویید.
    • افزایش حساسیت به نور: گوگرد ممکن است پوست را به نور خورشید حساس‌تر کند. استفاده از ضد آفتاب در روز اجباری است.
    • نوزادان و کودکان: از استفاده گسترده در نوزادان خودداری کنید. موارد نادری از مسمومیت سیستمیک در نوزادان گزارش شده است.

    در دوران بارداری و شیردهی، استفاده محدود موضعی معمولاً ایمن است (تنها ۱٪ از گوگرد موضعی جذب سیستمیک می‌شود)، اما بهتر است با پزشک مشورت کنید. اگر از داروهای موضعی پزشکی استفاده می‌کنید، ترکیب با گوگرد را با متخصص پوست هماهنگ کنید.

  • یادداشت برچسب فارسی / IRC

    گوگرد یکی از قدیمی‌ترین و شناخته‌شده‌ترین ترکیبات در بازار آرایشی و بهداشتی ایران است. مصرف‌کنندگان ایرانی به‌خصوص در نسل‌های قدیمی‌تر با این ترکیب آشنایی بسیار خوبی دارند و آن را برای درمان آکنه و شوره سر می‌شناسند. در بازار ایران، گوگرد معمولاً در صابون‌های درمانی، شامپوهای ضدشوره و کرم‌های آکنه‌درمانی موجود است و در محدوده قیمتی پایین تا متوسط عرضه می‌شود. بر روی برچسب محصولات ایرانی، بیشتر به نام‌های گوگرد، سولفور یا sulfur به انگلیسی نشان داده می‌شود و برخی محصولات قدیمی‌تر ممکن است گوگرد رسوبی یا کلوئیدی را نام‌برده‌اند.

    سازمان غذا و دارو و مواد تحت‌نظارت ایران، گوگرد را در دسته‌ی ترکیبات محدود‌کننده‌ی آکنه تصنیف می‌کند و استفاده از آن تا غلظت ۱۰ درصد در محصولات آرایشی بدون نسخه مجاز است. محصولات حاوی گوگرد باید دارای مجوز سازمان غذا و دارو باشند. مصرف‌کنندگان ایرانی نسبت به ایمنی این ترکیب اطمینان دارند، اما در سال‌های اخیر ممکن است با محصولات جدیدی که عناصر فعال‌تر دارند رو‌به‌رو شوند. یک سوء‌تفاهم رایج در میان مصرف‌کنندگان ایرانی این است که گوگرد برای تمام انواع پوست مناسب است، حال‌آنکه برای پوست‌های خیلی خشک یا بسیار حساس ممکن است محرک باشد. بنابراین استفاده‌ی غلظت‌های پایین‌تر یا مشورت با متخصص توصیه می‌شود.

  • یادداشت آلرژن/عطر

    گوگرد خود عطر ندارد اما بوی مشخص و ناخوشایند هیدروژن سولفید (شبیه تخم‌مرغ فاسد) دارد. واکنش‌های آلرژیک به گوگرد نادر است، اما افرادی که به سولفیت‌ها یا سولفات‌ها حساسیت دارند باید احتیاط کنند. برای پوست‌های حساس بهتر است با غلظت‌های پایین‌تر شروع شود.

ترکیبات سازگار

۵ ترکیبی که می‌توان با این ماده استفاده کرد

ترکیبات ناسازگار با این ترکیب (پرهیز)

۴ ترکیب

مشخصات شیمیایی

CAS Number
7704-34-9
فرمول شیمایی ترکیب
S₈
وزن مولکولی
256.48 g/mol (S₈); 32.07 g/mol (atomic sulfur)

منابع

۱۵ منبع
  1. The use of sulfur in dermatologyJournal of Drugs in Dermatology2004
  2. Sulfur revisitedJournal of the American Academy of Dermatology1988
  3. The treatment of rosacea: the safety and efficacy of sodium sulfacetamide 10% and sulfur 5% lotionJournal of Dermatological Treatment1997
  4. Benzoyl peroxide and sulfur: foundation for acne managementCanadian Medical Association Journal1966
  5. The Use of Sodium Sulfacetamide 10%-Sulfur 5% Emollient Foam in the Treatment of Acne VulgarisJournal of Clinical and Aesthetic Dermatology2010
  6. Antimicrobial activities encountered by sulfur nanoparticles combating Staphylococcal species harboring sccmecA recovered from acne vulgarisAIMS Microbiology2021
  7. Topical azelaic acid, salicylic acid, nicotinamide, sulphur, zinc and fruit acid (alpha-hydroxy acid) for acneCochrane Database of Systematic Reviews2020
  8. Hydrogen sulfide: Recent progress and perspectives for the treatment of dermatological diseasesJournal of Advanced Research2020
  9. Sulfur and Its Derivatives in Dermatology: Insights Into Therapeutic Applications—A Narrative ReviewJournal of Cosmetic Dermatology2025
  10. Real-world Evidence for the Treatment of Rosacea with Sulfur or Metronidazole Preparation in Japanese PatientsThe Journal of the Japan Medical Association2023
  11. Hydrogen Sulfide in Skin Diseases: A Novel Mediator and Therapeutic TargetOxidative Medicine and Cellular Longevity2021
  12. Molecular Mapping of Hydrogen Sulfide Targets in Normal HumanInternational Journal of Molecular Sciences2020
  13. Inhibition Test Of Sulfur Solutio Against The Growth Of Propionibacterium acnes Bacteria by In Vitro waysMedical Profession Journal of Lampung2020
  14. The Pathogenic Role of Demodex Mites in RosaceaFrontiers in Medicine2020
  15. The Efficancy of Micron and Nanoscale Sulfur the Schutte FungiSSRN Electronic Journal2013

پرسش‌های پرتکرار

آیا گوگرد برای پوست حساس مناسب است؟

بله، گوگرد برای پوست‌های حساس نیز مناسب است، اما باید احتیاط‌کار باشید. در غلظت‌های پایین (۲ تا ۳ درصد)، گوگرد تحریک کننده نیست و خاصیت ضدالتهابی قوی‌اش باعث آرام‌سازی پوست حساس می‌شود.

اگر پوست شما حساس است، بهتر است با محصولی شروع کنید که غلظت پایین‌تری دارد و در ابتدا هفته‌ای یک یا دو بار استفاده کنید. اگر پوست از آن مشکلی نداشت، به‌تدریج فرکانس را افزایش دهید.

چه زمانی اثر گوگرد برای درمان آکنه قابل مشاهده است؟

بهبودهای اولیه معمولاً پس از ۲ تا ۳ هفته استفاده منظم قابل مشاهده می‌شود، اما برای نتایج قابل‌توجه باید ۶ تا ۸ هفته صبر کنید.

  • کاهش چربی و درخشندگی: ۱ تا ۲ هفته
  • کاهش جوش‌های جدید: ۲ تا ۴ هفته
  • ترمیم جوش‌های موجود: ۴ تا ۸ هفته
  • بهبود قابل‌ملاحظه‌ی بافت: ۸ تا ۱۲ هفته

دقت داشته باشید که نتایج برای هر فرد متفاوت است و استفاده مستمر و صبور ضروری است.

بهتر است گوگرد را صبح یا شب استفاده کنم؟

غالباً گوگرد را شب استفاده می‌شود، زیرا این ماده پوست را کمی حساس‌تر نسبت به نور خورشید می‌کند. اگر محصول شما غلظت پایینی دارد (۲ درصد)، می‌توانید از آن صبح نیز استفاده کنید.

اگر محصول را شب بکار می‌برید، صبح‌های بعد ضد آفتاب با شاخص محافظت حداقل ۳۰ استفاده کردن اجباری است. اگر پوست شما به‌خصوص به نور حساس است، بهتر است فقط شب استفاده کنید.

آیا می‌توانم گوگرد را با سالیسیلیک اسید ترکیب کنم؟

بله، اما با احتیاط و در زمان‌های مختلف. در یک شب در غلظت‌های بالا نباید این دو ماده را کنار هم استفاده کنید زیرا هر دو ماده‌های فعال هستند و می‌تواند تحریک شدیدی ایجاد کنند.

راه حل: می‌توانید آن‌ها را در روزهای متفاوت استفاده کنید (مثلاً دوشنبه و چهارشنبه) یا اگر دوست دارید همزمان بکار ببرید، غلظت‌های پایین‌تر انتخاب کنید و فرکانس استفاده را کاهش دهید.

آیا گوگرد ایمن است؟

بله، گوگرد برای استفاده بیرونی موضعی بسیار ایمن است. تحقیقات علمی نشان داده‌اند که تنها ۱ درصد از گوگرد موضعی توسط بدن جذب سیستمیک می‌شود.

  • عوارض جانبی جدی: بسیار نادر
  • واکنش‌های آلرژیک: تقریباً ندارد
  • LD۵۰ (دوزی کشنده‌ی تجربی): بیش از ۵۰۰۰ میلی‌گرم بر کیلوگرم

تنها احتیاط لازم از تماس با چشم و مخاط‌ها است. اگر از محصولات گوگردی روی صورت بیش‌ازحد استفاده کنید، ممکن است خشکی یا تحریک خفیف ایجاد کند.

آیا من که به سولفیت حساسیت دارم، می‌توانم گوگرد استفاده کنم؟

بله، مطمئناً می‌توانید. این یکی از بزرگ‌ترین سوء‌تفاهم‌ها است. گوگرد عنصری متمایز است و هیچ واکنش متقاطع‌ای با حساسیت به سولفیت‌ها (نگهدارنده‌های غذایی) یا داروهای سولفامیدی وجود ندارد.

سولفات‌ها، سولفیت‌ها و سولفامیدها ترکیبات شیمیایی کاملاً مختلفی هستند. تحقیقات علمی واضح‌اً اثبات کرده‌اند که افرادی که به یکی از این‌ها حساسیت دارند، لزوماً به دیگری حساسیت ندارند.

آیا در دوران بارداری می‌توانم گوگرد استفاده کنم؟

استفاده محدود موضعی گوگرد در دوران بارداری معمولاً ایمن است، اما بهتر است پیش‌ترکردن کنید.

  • جذب سیستمیک: تنها ۱ درصد
  • خطر ابری: بسیار کم برای نوزاد
  • محدودیت موضعی: قابل‌قبول

اگر آکنه در دوران بارداری مشکل‌ساز است، بهتر است این مسئله را با پزشک زنان یا درماتولوژیست مشورت کنید. به‌طور کلی، پوست‌پزشکان غلظت‌های کم‌تر گوگرد را در بارداری پذیر می‌شمارند.

چه تفاوتی بین کرم، لوسیون و فوم حاوی گوگرد است؟

هر فرم برای نیازهای مختلفی طراحی‌شده است:

  • کرم‌ها: بیشتر رطوبت دارند و برای پوست‌های خشک مناسب‌اند
  • لوسیون‌ها: سبک‌تر از کرم‌ها و برای پوست‌های مختلط یا معمولی مناسب‌اند
  • فوم‌ها: خیلی سبک و برای پوست‌های پر‌چربی ایده‌آل‌اند
  • ماسک‌ها: غلظت بالاتر و برای درمان فشرده استفاده می‌شوند

برای شروع، بهتر است فرمی انتخاب کنید که برای نوع پوست شما مناسب باشد و اگر ترکیب درست نیست، می‌توانید بعداً تغییر دهید.

آیا استفاده‌ی دراز‌مدت گوگرد باعث خشکی می‌شود؟

گوگرد ممکن است در ابتدای استفاده خشکی خفیفی ایجاد کند، به‌خصوص در پوست‌های خشک. اما این موقتی است و معمولاً پس از چند هفته کم می‌شود.

برای جلوگیری از خشکی:

  • از یک مرطوب‌کننده خوب بعد از گوگرد استفاده کنید
  • با غلظت پایین‌تر شروع کنید
  • از محصولات حاوی اسید هیالورونیک یا آلوئه ورا استفاده کنید
  • فرکانس استفاده را کاهش دهید اگر خشکی شدید بود

اگر خشکی ادامه داشت و بسیار ناراحت‌کننده است، از استفاده صرف‌نظر کنید یا با غلظت خیلی پایین‌تر دوباره امتحان کنید.

چه غلظتی از گوگرد برای من مناسب است؟

انتخاب غلظت به سن، نوع پوست و شدت مشکل بستگی دارد:

  • ۲ تا ۳ درصد: مبتدی‌ها یا پوست‌های حساس
  • ۵ درصد: کل پوست‌های نرمال یا مختلط (تعادل خوب)
  • ۶ تا ۱۰ درصد: پوست‌های پر‌چربی یا آکنه‌های شدید

نکته مهم: همیشه از غلظت کم‌تر شروع کنید و اگر پوست خوب تحمل کرد، به‌تدریج افزایش دهید. اگر یک ماه بعد نتیجه‌ی مطلوبی ندیدید، می‌توانید به غلظت بالاتری برویید.